ابوالقاسم شابی

ابوالقاسم شابی
زادهٔ۲۴ فوریه ۱۹۰۹
توزر
درگذشت۹ اکتبر ۱۹۳۴
ملیتتونس
پیشهشاعر

ابوالقاسم شابی (۲۴ فوریه [۱][۲]،۱۹۰۹– ۹ اکتبر ۱۹۳۴) شاعر عربی تونسی بود. برای گرایش به نوگرایی شعری در سراسر جهان عرب آوازه گرفت. در ۲۵ سالگی سل گرفت و درگذشت.[۲]

زندگی‌نامه

شابی در ۲۴ فوریه ۱۹۰۹ در شهر توزر تونس، در خانواده‌ای قضایی به دنیا آمد. پدرش قاضی بود. او در سال ۱۹۲۸ دیپلم «العتتوی» را که معادل مدرک بکلوریات است، دریافت کرد. در سال ۱۹۳۰، مدرک حقوق خود را از دانشگاه الزیتونه گرفت. همان سال با «شاهلا شابی» ــ دخترعمویش ــ ازدواج کرد و صاحب دو پسر شد: محمد صادق که بعدها سرهنگ ارتش تونس شد، و جلال که بعداً مهندس گردید.[۳]

او علاقه ویژه‌ای به ادبیات مدرن داشت و علاوه بر آن، به ترجمه ادبیات رمانتیک و ادبیات کهن عربی نیز می‌پرداخت. استعداد شاعری‌اش از کودکی آشکار شد و موضوعات شعرهایش گستره‌ای وسیع داشت؛ از توصیف طبیعت تا سروده‌های میهن‌دوستانه. شعرهای او در معتبرترین نشریات تونس و خاورمیانه منتشر می‌شد. از جمله کسانی که بر او تأثیر داشتند، امین ریحانی و جبران خلیل جبران بودند. دو شعر مشهورش، «به ستمگران جهان» و «ارادهٔ زندگی» (سرودهٔ ۱۹۳۳)، بعدها به شعارهای محبوبی در انقلاب ۲۰۱۱ تونس و سپس تظاهرات مصر و دیگر کشورهای عربی بدل شدند.[۴]

در اوایل دهه ۱۹۳۰، شابی عضو گروهی از هنرمندان و روشنفکران بود که آثارشان عمیقاً از فضای ملی‌گرایانهٔ آن دوران تأثیر گرفته بود. آنان در مدینه تونس گرد هم می‌آمدند و به «تحت‌السّور» (به معنی «زیر دیوار») معروف شدند. آنان «می‌خواستند محیطی فرهنگی و ادبی ایجاد کنند که هویت ملی بسازد، استعمار را محکوم کند، و عدالت اجتماعی و اقتصادی را ترویج دهد.»[۵]

شابی در ۹ اکتبر ۱۹۳۴ در بیمارستان کنونی حبیب ثامر تونس (که پیش‌تر «بیمارستان ایتالیایی» نام داشت) بر اثر بیماری‌های قلبی طولانی‌مدت (میوکاردیت) درگذشت. تصویر او بر اسکناس ده‌دیناری تونس نقش بسته است. شوقی ضیف ــ منتقد ادبی مشهور مصری ــ او را از بهترین شاعران عرب در دوران مدرن دانسته است.[۳]

منابع

  1. «في ذكرى رحيله… حكايات المرض والألم في حياة الشاعر التونسي أبو القاسم الشابي». Shufu News (به عربی). ۲۰۲۴-۱۰-۰۹. دریافت‌شده در ۲۰۲۴-۱۰-۱۲.
  2. 1 2 بعلبکی، منیر (۱۹۹۲). «الشابی، أبو القاسم». [[معجم الأعلام المورد|فرهنگ‌زندگی‌نامهٔ المورد]] (به عربی). بیروت: دارالعلم للملایین. ص. ۲۵۵. شابک ۹۹۵۳۹۰۱۱۶۳. تداخل پیوند خارجی و ویکی‌پیوند (کمک)
  3. 1 2 حبلّا، أمين. «أبو القاسم الشابي.. ابن تونس الذي أصبح شعره جذوة أجيال من الثائرين». الجزيرة الوثائقية (به عربی). دریافت‌شده در ۲۰۲۵-۱۱-۲۳.
  4. N; P; R (2011-01-30). "Tunisian Poet's Verses Inspire Arab Protesters" (به انگلیسی). Retrieved 2025-11-23.
  5. Masri, Safwan. Tunisia: An Arab Anomaly. New York: Columbia University Press, 2017, 45, 177.

پیوند به بیرون