استان دوم
استان دوم یکی از ۱۰ استان ایران بود که در ۱۹ دی ۱۳۱۶ خورشیدی، با اصلاح قانون تقسیمات کشوری به عنوان استان یکم تعیین گردید. این استان شامل ۶ شهرستان قم، کاشان، طهران، سمنان، ساری، گرگان بود.[۱]
این استان شامل شهرهای قم، کاشان، تهران، سمنان، ساری و گرگان میبود.
طبق ماده ۳ مصوب ۱۳۱۶/۸/۶ هر استان تحت اداره یک نفر استاندار قرار داشته که در محدوده مقررات این قانون به فرمانداران حوزه ماموریت خود دستور و تعلیمات می داده و با وزارت داخله (وزارت کشور) رابطه مستقیم داشته و طبق تبصره ۱ همان ماده استانداران دارای مرکز ثابت نبوده و در کلیه امور شهرستان های تابعه بازرسی کرده و مسنول حسن جریان امور آنها بوده اند.این نکته که استاندار مرکز ثابتی نداشته،نکته جالبی است.شاید مقصود قانون گذار آن بوده که استاندار دائما در سطح استان در حرکت باشد و نیز یک شهر خاص تحت عنوان این که مرکز استان است بیش از سایر شهر ها رشد نکند. و به نوعی هم گروه شدن چند ولایت کشور ایران.[۲]
از استان دوم این شهرستان ها و بخشهای زیر جدا و مستقل شدهاند:[۳]
- استان بیستم (سمنان): تأسیس ۱۳۵۵ خورشیدی
- استان بیست و سوم (تهران): تأسیس ۱۳۵۷ خورشیدی
- استان بیست و پنجم (قم): تأسیس ۱۳۷۵ خورشیدی
- استان بیست و هفتم (گلستان): تأسیس ۱۳۷۶ خورشیدی
- استان سی و یک ام (البرز): تأسیس ۱۳۸۹ خورشیدی
- شهرستان کاشان
- ضمیمه گردیدن شهسوار
در تقسیمات کشوری سال ۱۳۱۶ خورشیدی، شهرستان شهسوار از استان مازندران جدا شد و به استان یکم پیوست.[۴] طبق مصوبه شماره ۶۵۷۸ هیئت وزیران در سال ۱۳۲۳ شهرستان شهسوار از استان یکم منتزع و به استان دوم ضمیمه گردید.[۵]
- انتزاع تهران، قم، محلات و دماوند
هیئت وزیران در جلسه ۲۰ مهر ماه ۱۳۲۶ بنا به پیشنهاد شماره ۵۵۴۱–۵۶۵۱۲ وزارت کشور تصویب نمودند که چون دو استان ۳ و ۴ با استفاده از تبصره ۲ ماده ۲ قانون تقسیمات کشور تبدیل به یک استان به نام استان آذربایجان گردیدهاست، تهران نیز تبدیل به استان و به نام استان تهران نامیده شود. شهرستانهای قزوین ـ ساوه از استان یکم و شهرستان قم از استان دوم منتزع و بضمیمه شهرستان دماوند و شهرستان محلات تابع استان تهران خواهد بود.[۶]
- تغییر نام به مازندران
در تاریخ ۱۳۳۹/۲/۲۱ به موجب ماده ۱۳ قانون وظایف و اختیارات استانداران، مقرر شد استان های کشور که از سال ۱۳۱۶ با شماره نام گذاری شده بودند، با نام اصلی خود خوانده شوند و دولت مکلف شد با توجه به سوابق تاریخی، نام و حوزه ی استان را تعیین کند.[۷] بر این اساس، استان دوم در سال ۱۳۳۹ استان مازندران نام گرفت.[۸]
جستارهای وابسته
منابع
- «نتایج سرشماری ایران در سال ۱۳۹۵». درگاه ملی آمار. بایگانیشده از اصلی (اکسل) در ۲۰ شهریور ۱۴۰۲.
- نقشه ایران در سال ۱۳۱۶ و متصل بودن فارس به خلیج فارس shiraz1400.ir
- تاریخچه تقسیمات کشوری در ایران، ص ۵ بایگانیشده در ۲۴ ژانویه ۲۰۱۴ توسط Wayback Machine
- ↑ فراهی، محترم. ۱۳۷۷. سیر تحول نقشه و تقسیمات کشور ایران:از سال ۱۲۸۵ تا ۱۳۷۷، وزارت کشور جمهوری اسلامی ایران، معاونت سیاسی و اجتماعی، دفتر تقسیمات کشوری؛ ص ۱۶.
- ↑ ماده 2: اصلاح تقسیمات کشوری، استانهای دهگانه، 1316 بایگانیشده در ۲۴ اوت ۲۰۱۷ توسط Wayback Machine پایگاه اطلاعات قوانین و مقررات کشور
- ↑ Iran Provinces
- ↑ نصری اشرفی، جهانگیر (۱۳۹۹). جعفر شجاع کیوانی، ویراستار. دانشنامهی تبرستان و مازندران جلد اول. نشرنی = ۱۳۷.
- ↑ مصوبه هیئت وزیران، ۱۳۲۳ بایگانیشده در ۴ اوت ۲۰۱۸ توسط Wayback Machine پایگاه اطلاعات قوانین و مقررات کشور
- ↑ مصوبه هیئت وزیران، ١٣٢٦ پایگاه اطلاعات قوانین و مقررات کشور
- ↑ «نسخه آرشیو شده». بایگانیشده از اصلی در ۲۷ ژوئیه ۲۰۲۱. دریافتشده در ۲۷ ژوئیه ۲۰۲۱.
- ↑ نصری اشرفی، جهانگیر (۱۳۹۹). جعفر شجاع کیوانی، ویراستار. دانشنامهی تبرستان و مازندران جلد اول. نشرنی = ۱۳۸.
استانهای ایران مصوب در سال ۱۳۱۶ | ||
|---|---|---|
| تقسیمات مصوب ۱۶ آبان ۱۳۱۶ |  | |
| تقسیمات مصوب ۱۹ دی ۱۳۱۶ | ||
| جستارهای وابسته | ||