کند و کاو

کند و کاو[۱][۲][۳] (انگلیسی: Inquiry یا Enquiry) فرایندی است که هدف آن افزایش دانش، برطرف کردن شک، یا حل مسئله باشد. نظریهٔ کند و کاو شرحی از انواع کند و کاو (پژوهش) و بررسی راه‌هایی است که هر روش کند و کاو به وسیله آنها به هدف‌هایش می‌رسد.

نظریه‌های کند و کاو

استدلال استنتاجی

هنگامی است که در استدلال از یک نظریه (تئوری) کلی استفاده کنیم و به فرضیه یا فرضیه‌های جزئی برسیم. در پژوهش‌ها، زمانی که پژوهشگر از نظریه استفاده می‌کند و فرضیه می‌سازد و برای آزمون فرضیه‌ها داده جمع‌آوری می‌کند و نتیجه می‌گیرد، می‌گوییم پژوهشگر از روش استدلال کل به جزء استفاده کرده‌است.

استدلال استقرایی

نوعی استدلال است که مقدمات آن از نتیجه به صورت محتمل پشتیبانی می‌کنند. در مقابل استدلال استنتاجی است که مقدمات به صورت قطعی از نتیجه حمایت می‌کنند. در منطق کلاسیک استدلال استقرایی را استدلال از جزء به کل تعریف می‌کردند که در منطق جدید این تعریف پذیرفته نیست. بعضی انواع استقرا تعمیم، استدلال علی، استدلال بر مبنای تمثیل و پیش‌بینی نام دارند. فرایند استقراء از مشاهدات جزئی شروع شده و استنتاج نتایج تعمیم داده می‌شود.

استدلال ربایشی

شکلی از استنتاج منطقی است که با یک مشاهده یا مجموعه‌ای از مشاهدات آغاز می‌کند و سپس به دنبال یافتنِ ساده‌ترین و محتمل‌ترین توضیح برای آن مشاهدات است. این فرایند، برخلاف استدلال استنتاجی، هرچند نتیجهٔ معقولی به دست می‌دهد، اما به‌طور قطعی آن را اثبات نمی‌کند؛ بنابراین، نتیجه‌های استدلال ربایشی دارای ردّی از عدم اطمینان یا تردید دانسته می‌شوند، و با اصطلاحاتی مانند «بهترین گزینهٔ موجود» یا «به احتمال زیاد» توصیف می‌شوند.

جستارهای وابسته

منابع

  1. «فلسفه برای کودکان-گفت‌وگو با روح‌الله کریمی». جایزه چراغ - فلسفه علم. ۲۴ مرداد ۱۴۰۲. دریافت‌شده در ۱ آذر ۱۴۰۴.
  2. «بررسی اثربخشی روش تدریس کندوکاو بر بهبود قدرت مشاهده دانش آموزان در درس فیزیک». سامانه مدیریت نشریات علمی دانشگاه فرهنگیان. ۳۰ خرداد ۱۴۰۲. دریافت‌شده در ۱ آذر ۱۴۰۴.
  3. «کندوکاو فلسفی: ترکیب ابزارهای فلسفی با یاددهی-یادگیری کندوکاومحور (Philosophical Inquiry: Combining the Tools of Philosophy with Inquiry-Based Teaching and Learning)». انتشارات شهرتاش. دریافت‌شده در ۱ آذر ۱۴۰۴.

پیوند به بیرون