المپیاد جهانی فیزیک

المپیاد جهانی فیزیک (International Physics Olympiad - IPhO) مسابقه‌ای است بین‌المللی در فیزیک و برای دانش آموزان دبیرستانی. اولین دوره این مسابقات در سال ۱۹۶۷ در شهر ورشو کشور لهستان برگزار شد. از آن تاریخ به بعد این المپیادها به جز سه سال (۱۹۷۳، ۱۹۷۸، و ۱۹۸۰) همه ساله در یکی از کشورهای جهان برگزار شده‌است. مسابقات شامل آزمون‌های نظری و آزمایشگاهی فشرده‌است. مسابقه نظری ۵ ساعت طول می‌کشد و شامل سه پرسش است. معمولاً این سؤالات شامل بیش از یک بخش هستند (مثلاً هر سؤال از چند بخش تشکیل شده). امتحان عملی (آزمایشگاهی) ممکن است دو یا پنج ساعت طول بکشد که حداکثر پنج ساعت است.

حضور ایران

ایران از اولین حضور در المپیادهای جهانی فیزیک سال ۱۹۸۹ تا پایان سال ۲۰۲۵ در کل ۱۸۵ افراد واجد شرایط شرکت در مسابقات داشته و توانسته ۱۵۳ مدال (۳۷ طلا، ۷۷ نقره، ۳۹ برنز) و ۱۲ دیپلم افتخار کسب کند .[۱]

ایران در سال ۱۹۹۳ و در پنجمین حضور خود در این مسابقات، به علت عدم صدور ویزا، در المپیاد جهانی فیزیک در ویلیامزبرگ در ایالات متحده آمریکا، به طور مجازی در مسابقه شرکت نمود و توانست یک مدال طلا، یک مدال برنز، و سه دیپلم افتخار کسب کند. [۲] [۳]. ایران در سال ۲۰۱۹ به علت میزبانی اسرائیل در این رقابت‌ها شرکت نکرد.

ایران در سال‌های ۲۰۰۷ و ۲۰۲۴ میزبان مسابقات المپیاد جهانی فیزیک بوده است.

رده بندی توزیع مدالها

ایران تا پایان سال ۲۰۲۵ در جایگاه سیزدهم توزیع مدالهای طلا در تمام ادوار المپیاد جهانی فیزیک قرار دارد. [۴]

Participating TeamGoldSilverBronze TotalHonorable mentionsGold in Last 10 contests (updated till 2025)
 چین155229 186249
 روسیه994910 158443
 کره جنوبی922924 145741
 تایوان853618 139830
 ایالات متحده آمریکا835129 1631131
 رومانی629362 2173023
 هند545514 123723
 سنگاپور505127 1282518
 مجارستان4570104 219354
 ویتنام455849 1521825
 اتحاد جماهیر شوروی412622 8912N/A
 تایلند385224 114189
 ایران377739 153127
 آلمان318484 199273
 اندونزی284349 120265
 هنگ کنگ254427 96315
 لهستان245287 163692
 ژاپن244220 86414
 اوکراین196261 142134
 بلغارستان154689 150631
 چکسلواکی152429 6827N/A
 قزاقستان144831 93253
 بلاروس144056 110275
 بریتانیا135586 154222
 اسرائیل135539 146247


ساختار مسابقات

این مسابقه به مدت دو روز طول می‌کشد. یک روز به مسائل نظری اختصاص داده می‌شود (سه مسئله که شامل حداقل چهار حوزه فیزیک در قبلاً در مدارس متوسطه تدریس شده‌است که شامل ۳۰ امتیاز است). یک روز دیگر به مسائل تجربی (آزمایشگاهی)(یک یا دو مسئله که شامل ۲۰ امتیاز است) اختصاص داده شده‌است. بین این دو روز حداقل یک روز استراحت داده می‌شود. در هر دو مورد زمان اختصاص داده شده برای حل مشکلات (مسئله‌ها) پنج ساعت است. هر تیم متشکل از دانش آموزان از مدارس متوسطه عمومی و فنی (و نه دانشگاه‌ها و کالج‌ها) کشور مورد نظر است. دو شرط برای شرکت وجود دارد: هنوز به دانشگاه وارد نشده باشند و باید زیر ۲۰ سال باشند. به‌طور معمول هر تیم متشکل از پنج دانش آموز و دو ناظر است.

حداقل نمرات مورد نیاز برای کسب مدال با توجه به قوانین زیر انتخاب می‌شوند: ۸ درصد مدال طلا، ۱۷ درصد مدال نقره، ۲۵ درصد مدال برنز و ۱۷ درصد دیپلم افتخار دریافت می‌کنند. تمامی شرکت کنندگان گواهی شرکت در مسابقات دریافت خواهند کرد. شرکت کنندگان با بالاترین امتیاز (برنده مطلق) یک جایزه ویژه دریافت می‌کند (علاوه بر مدال طلا).[۵][۶]

میزبانی ایران

ایران در سال ۱۳۸۶ (۲۰۰۷ میلادی) میزبان سی و هشتمین دوره المپیاد جهانی فیزیک بود. سی و هشتمین دوره المپیاد جهانی فیزیک از روز جمعه ۲۲ تیر ماه با حضور ۶۹ تیم در خمینی شهر اصفهان دانشگاه صنعتی اصفهان آغاز شد. مراسم اختتامیه این المپیاد با معرفی برگزیدگان و اهدای۳۸ مدال طلا، ۴۶ مدال نقره، ۵۱مدال برنز و۸۰ دیپلم افتخار به دانش آموزان برتر شرکت‌کننده انجام شد. سی و هشتمین دوره المپیاد جهانی فیزیک در حالی به کار خود خاتمه داد که تیم چین با بیشترین مدال بر سکوی اول این دوره از مسابقات علمی جهانی قرار گرفت و تیم‌های کره و روسیه نیز به مقام‌های دوم و سوم دست یافتند. بر اساس گزارش‌ها تیم ایران، میزبان این دوره از مسابقات با کسب مقام هفتم، مهمانان خود را بدرقه و پرچم مسابقات را به مسوولان ویتنام جهت برگزاری المپیاد سی و نهم اهدا کرد. در مراسم اختتامیه سی و هشتمین المپیاد جهانی فیزیک که در دانشگاه صنعتی اصفهان واقع در خمینی شهر به اتمام رسید، تیم دانش آموزان فیزیکدان ایران با کسب ۲ مدال طلا، ۲ مدال نقره و ۲ مدال برنز، رتبه هفتم این المپیاد را از آن خود ساخت. در المپیاد جهانی فیزیک، محمد مهدی آصف زاده و محمد حلاجیان مدال طلا، امین رضایی زاده و محمد علی امامی مدال نقره ، سید زینال میری و علیرضا شهبازی مدال برنز را برای جمهوری اسلامی ایران به ارمغان آوردند.

ایران برای دومین بار در سال ۱۴۰۳ (۲۰۲۴ میلادی) میزبان مسابقات بود.[۷] در این دوره، تیم المپیاد فیزیک ایران بعد از کشورهای چین، روسیه و رومانی با دریافت یک نشان طلا و ۴ نشان نقره به مقام چهارم مسابقات دست یافت.[۸]

ایران در المپیادهای قبلی

شماره المپیاد جهانی سالمحل برگزاری تعداد کشورهای شرکت کننده
تعداد شرکت کنندگان ایرانی
دخترپسر
 مقام ایران
تعداد مدال‌های تیم ایران
طلانقره برنزدیپلم افتخار
۲۰ ام۱۳۶۸لهستان۳۰- ۵ ۲۰ ۲۱
۲۱ ام۱۳۶۹هلند۳۲-۵۱۴ ۱
۲۲ ام۱۳۷۰کوبا۳۵-۵۱۲ ۳۱
۲۳ ام۱۳۷۱فنلاند۳۷-۵۲۱ ۲
۲۴ ام۱۳۷۲آمریکا۳۷-۵-۱ ۱۳
۲۵ ام۱۳۷۳چین۴۷۱۴۵ ۲۳
۲۶ ام۱۳۷۴استرالیا۵۱۱ ۴۳۲۳
۲۷ ام۱۳۷۵نروژ۵۵-۵۴۱ ۴
۲۸ ام۱۳۷۶کانادا۵۶-۵۳۱ ۳۱
۲۹ ام۱۳۷۷ایسلند۵۶-۵۳۱ ۳۱
۳۰ ام۱۳۷۸ایتالیا۶۲-۵۲۵ --
۳۱ ام۱۳۷۹انگلستان۶۲۱ ۴۴-۳۲
۳۲ ام۱۳۸۰ترکیه۶۴-۵۵۳ ۱۳
۳۳ ام۱۳۸۱اندونزی۷۰-۵۲۵ --
۳۴ ام۱۳۸۲تایوان۵۴-۵۴۲ ۳-
۳۵ ام۱۳۸۳کره جنوبی۷۳- ۵۲۳۱۱
۳۶ ام۱۳۸۴اسپانیا۷۳-۵۶۲ ۱۲
۳۷ ام۱۳۸۵سنگاپور۸۶-۵۸۱ ۴
۳۸ ام۱۳۸۶ایران۶۹-۵۷۲۲۱۰
۳۹ ام ۱۳۸۷
۴۰ ام ۱۳۸۸
۴۱ ام۱۳۸۹کرواسی۷۹-۵اعلام نشد۰۱۳۰
۴۲ ام۱۳۹۰تایلند۸۴-۵اعلام نشد۰۵۰۰
۴۳ ام۱۳۹۱استونی۸۰-۵اعلام نشد۰۲۳۰
۴۴ ام۱۳۹۲دانمارک۸۲-۵۴(غیررسمی)۳۱۱۰
۴۵ ۱۳۹۳ قزاقستان ۸۶ - ۵ ۰ ۵ ۰ ۰
۴۶ ۱۳۹۴ هند ۸۳ - ۵ ۲ ۳ ۰ ۰
۴۷ ۱۳۹۵ سوئیس ۸۶ - ۵ ۲ ۱ ۲ ۰
۴۸ ۱۳۹۶ اندونزی ۸۶ - ۵ ۲ ۲ ۱ ۰
۴۹ ۱۳۹۷ پرتغال ۹۰ - ۵ ۰ ۳ ۲ ۰
۵۰ ۱۳۹۸ اسرائیل ۷۸ عدم شرکت ایران در مسابقه
۵۱ ۱۴۰۰ لیتوانی ۷۶ ۱ ۴ ۰ ۵ ۰ ۰
۵۲ ۱۴۰۱ سوئیس - ۵ ۰ ۲ ۳ ۰
۵۳ ۱۴۰۲ ژاپن ۸۰ - ۵ ۰ ۴ ۱ ۰
۵۴ ۱۴۰۳ ایران ۴۶ ۱ ۴ ۴ ۱ ۴ ۰ ۰
۵۵ ۱۴۰۴ فرانسه ۹۰ - ۵ ۱۱ ۰ ۵ ۰ ۰

المپیاد فیزیک در گذشته و آینده

شماره سال کشور میزبان شهر میزبان برنده امتیازات وب سایت
۷۱ ۲۰۴۱  بنگلادش نامشخص نامشخص نامشخص
۶۰ ۲۰۳۰  روسیه نامشخص نامشخص نامشخص
۵۹ ۲۰۲۹  اکوادور نامشخص نامشخص نامشخص
۵۸ ۲۰۲۸  کره جنوبی نامشخص نامشخص نامشخص
۵۷ ۲۰۲۷  مجارستان نامشخص نامشخص نامشخص
۵۶ ۲۰۲۶  کلمبیا بوکارامانگا نامشخص نامشخص ipho2026.com
۵۵ ۲۰۲۵  فرانسه پاریس  کره جنوبی Hyeokjoon Lee ۴۳٫۲۰/۵۰ ipho2025.fr
۵۴ ۲۰۲۴  ایران اصفهان  چین Zhang Xinrui ۴۶٫۳۸/۵۰ ipho2024.ir
۵۳ ۲۰۲۳  ژاپن توکیو  چین Bowen Yu ۴۵٫۲۰/۵۰ ipho2023.jp
۵۲ ۲۰۲۲   سوئیس به صورت مجازی برگزار شد؛ قرار بود  بلاروس میزبان این دوره از رقابت ها باشد، اما به دلیل مشارکت در حمله روسیه به اوکراین لغو شد.  چین Guowei Xu ۴۳٫۲۰/۵۰ ipho2022.com
۵۱ ۲۰۲۱  لیتوانی ویلنیوس (مجازی)  کره جنوبی Kyungmin Kim ۴۶٫۲۵/۵۰ ipho2021.lt
-- ۲۰۲۰ به علت بیماری کرونا برگزار نشد. در عوض IdPhO 2020 که توسط روسیه سازماندهی شده بود، به عنوان یک رویداد مورد تایید IPhO به صورت مجازی برگزار شد.
۵۰ ۲۰۱۹  اسرائیل تل آویو  چین Xiangkai Sun ۴۳٫۵۰/۵۰ ipho2019.org.il
۴۹ ۲۰۱۸  پرتغال لیسبون  چین Yang Tianhua ۴۶٫۸۰/۵۰ ipho2018.pt
۴۸ ۲۰۱۷  اندونزی یوگیاکارتا نامشخص
 چین Haoyang Gao، نظری
 ژاپن Akihiro Watanabe، عملی (آزمایشگاهی) 		به علت نمره‌دهی متناقض توسط برگزارکنندگان و دلایل دیگر منتشر نشد. ipho2017.id
۴۷ ۲۰۱۶   سوئیس و  لیختن‌اشتاین زوریخ  چین Mao Chenkai ۴۸٫۱۰/۵۰ ipho2016.org
۴۶ ۲۰۱۵  هند بمبئی  کره جنوبی Taehyoung Kim ۴۸٫۳۰/۵۰ ipho2015.in
۴۵ ۲۰۱۴  قزاقستان آستانه  چین Xiaoyu Xu ۴۱٫۲۰/۵۰ ipho2014.kz
۴۴ ۲۰۱۳  دانمارک کپنهاگ  مجارستان Attila Szabó ۴۷/۵۰ ipho2013.dk
۴۳ ۲۰۱۲  استونی تارتو و تالین  مجارستان Attila Szabó ۴۵٫۸۰/۵۰ ipho2012.ee
۴۲ ۲۰۱۱  تایلند بانکوک  تایوان Hsu Tzu-ming ۴۸٫۵۰/۵۰ ipho2011
۴۱ ۲۰۱۰  کرواسی زاگرب  چین Yu Yichao ۴۸٫۶۵/۵۰ ipho2010.hfd.hr
۴۰ ۲۰۰۹  مکزیک مریدا  چین Shi Handuo ۴۸٫۲۰/۵۰ ipho2009.smf.mx
۳۹ ۲۰۰۸  ویتنام هانوی  چین Tan Longzhi ۴۴٫۶۰/۵۰ ipho2008.hnue.edu.vn
۳۸ ۲۰۰۷  ایران اصفهان  کره جنوبی Choi Youngjoon ۴۸٫۸۰/۵۰ ipho2007.ir
۳۷ ۲۰۰۶  سنگاپور سنگاپور  اندونزی Jonathan Pradana Mailoa ۴۷٫۲۰/۵۰ ipho2006.org
۳۶ ۲۰۰۵  اسپانیا سالامانکا  مجارستان Gábor Halász
 تایوان Lin Ying-hsuan 		۴۹٫۵۰/۵۰ ipho36
۳۵ ۲۰۰۴  کره جنوبی پوهانگ  بلاروس Alexander Mikhalychev ۴۷٫۷۰/۵۰ ipho2004.or.kr
۳۴ ۲۰۰۳  تایوان تایپه  ایالات متحده آمریکا Pavel Batrachenko ۴۲٫۳۰/۵۰ ipho2003
۳۳ ۲۰۰۲  اندونزی بالی  ویتنام Ngoc Duong Dang ۴۵٫۴۰/۵۰ ipho33
۳۲ ۲۰۰۱  ترکیه آنتالیا  روسیه Daniyar Nourgaliev ۴۷٫۵۵/۵۰
۳۱ ۲۰۰۰  بریتانیا لستر  چین Lu Ying ۴۳٫۴/۵۰ IPhO-2000
۳۰ ۱۹۹۹  ایتالیا پادووا  روسیه Konstantin Kravtsov ۴۹٫۸/۵۰ 1999 IPhO
۲۹ ۱۹۹۸  ایسلند ریکیاویک  چین Chen Yuao ۴۷٫۵/۵۰ 1998 IPhO
۲۸ ۱۹۹۷  کانادا سودبری  ایران Sayed Mehdi Anvari ۴۷٫۲۵/۵۰
۲۷ ۱۹۹۶  نروژ اسلو  چین Liu Yurun ۴۷٫۵/۵۰
۲۶ ۱۹۹۵  استرالیا کانبرا  چین Yu Haitao ۹۵/۱۰۰
۲۵ ۱۹۹۴  چین پکن  چین Yang Liang ۴۴٫۳/۵۰
۲۴ ۱۹۹۳  ایالات متحده آمریکا ویلیامزبرگ  چین Zhang Junan
 آلمان Harald Pfeiffer 		۴۰٫۶۵/۵۰
۲۳ ۱۹۹۲  فنلاند هلسینکی  چین Chen Han ۴۴/۵۰
۲۲ ۱۹۹۱  کوبا هاوانا  اتحاد جماهیر شوروی Timour Tchoutenko ۴۸٫۲/۵۰
۲۱ ۱۹۹۰  هلند خرونینگن  بریتانیای کبیر Alexander H. Barnett ۴۵٫۷/۵۰
۲۰ ۱۹۸۹  لهستان ورشو  ایالات متحده آمریکا استیو گوبسر ۴۶٫۳۳/۵۰
۱۹ ۱۹۸۸  اتریش باد ایشل  بریتانیای کبیر Conrad McDonnell ۳۹٫۳۸/۵۰
۱۸ ۱۹۸۷  آلمان شرقی ینا  رومانی Catalin Malureanu ۴۹/۵۰
۱۷ ۱۹۸۶  بریتانیا هارو، لندن  اتحاد جماهیر شوروی Oleg Volkov ۳۷٫۹/۵۰
۱۶ ۱۹۸۵  جمهوری فدرال سوسیالیست یوگسلاوی پورتوروژ  چکسلواکی Patrik Španĕl ۴۲٫۵/۵۰
۱۵ ۱۹۸۴  سوئد سیگتونا  هلند Jan de Boer
 رومانی Sorin Spânoche 		۴۳/۵۰
۱۴ ۱۹۸۳  رومانی بخارست  بلغارستان Ivan Ivanov ۴۳٫۷۵/۵۰
۱۳ ۱۹۸۲  آلمان غربی مالنته  آلمان غربی Manfred Lehn ۴۳/۵۰
۱۲ ۱۹۸۱  بلغارستان وارنا  اتحاد جماهیر شوروی Aleksandr Goutine ۴۷/۵۰
۱۹۸۰ برگزار نشد
۱۱ ۱۹۷۹  اتحاد جماهیر شوروی مسکو  اتحاد جماهیر شوروی Maksim Tsipine ۴۳/۵۰
۱۹۷۸ برگزار نشد
۱۰ ۱۹۷۷  چکسلواکی هرادتس کرالووه  چکسلواکی Jiří Svoboda ۴۹/۵۰
۹ ۱۹۷۶  مجارستان بوداپست  لهستان Rafał Łubis ۴۷٫۵/۵۰
۸ ۱۹۷۵  آلمان شرقی گوتزرو  اتحاد جماهیر شوروی Sergey Korshunov ۴۳/۵۰
۷ ۱۹۷۴  لهستان ورشو  لهستان Jarosław Deminet
 لهستان Jerzy Tarasiuk 		۴۶/۵۰
۱۹۷۳ برگزار نشد
۶ ۱۹۷۲  رومانی بخارست  مجارستان Zoltán Szabó ۵۷/۶۰
۵ ۱۹۷۱  بلغارستان صوفیه  چکسلواکی Karel Šafařík
 مجارستان Ádám Tichy-Rács 		۴۸٫۶/۶۰
۴ ۱۹۷۰  اتحاد جماهیر شوروی مسکو  اتحاد جماهیر شوروی Mikhaïl Volochine ۵۷/۶۰
۳ ۱۹۶۹  چکسلواکی برنو  چکسلواکی Mojmír Šob ۴۸/۴۸
۲ ۱۹۶۸  مجارستان بوداپست  لهستان Tomasz Kręglewski ۳۵/۴۰
۱ ۱۹۶۷  لهستان ورشو  مجارستان Sándor Szalay ۳۹/۴۰

List of venues

جستارهای وابسته

منابع

  1. ↑ https://ipho-unofficial.org/countries/IRN
  2. ↑ "IPhO 1993 results".
  3. ↑ "مجله استعدادهای درخشان 6" (PDF).
  4. ↑ "List of Countries". Retrieved 2025-07-26.
  5. ↑ «نسخه آرشیو شده». بایگانی‌شده از اصلی در ۲۷ ژوئیه ۲۰۱۷. دریافت‌شده در ۱۴ اوت ۲۰۱۴.
  6. ↑ ویکی‌پدیا انگلیسی
  7. ↑ https://en.wikipedia.org/wiki/International_Physics_Olympiad#List_of_past_and_future_olympiads
  8. ↑ ایرنا https://www.irna.ir/xjRbnv. پارامتر |عنوان= یا |title= ناموجود یا خالی (کمک)

پیوند به بیرون

This article is issued from ویکی‌پدیا. The text is available under Creative Commons Attribution-Share Alike 4.0 unless otherwise noted. Additional terms may apply for the media files.