الیزابت تسیه
الیزابت تسیه | |
|---|---|
 | |
| نام هنگام تولد | ژرمن الیزابت هانسلمان |
| زادهٔ | ۶ ژانویهٔ ۱۹۳۸ (۸۸ سال) |
| ملیت | فرانسوی |
| پیشه‌ها | |
الیزابت تسیه (فرانسوی: Élizabeth Teissier؛ زادهٔ ۶ ژانویهٔ ۱۹۳۸) با نام شناسنامه‌ای ژرمن الیزابت هانسلمان، طالع‌بین، مؤلف، مدل و بازیگر پیشین اهل فرانسه است. او بین سال‌های ۱۹۷۵ و ۱۹۷۶، یک بخش طالع‌بینی روزانه را در شبکه تلویزیونی فرانسه ۲ فرانسه ایجاد کرد و در سال ۱۹۸۱، برنامه تلویزیونی «آسترو شو» (Astro Show) را در آلمان راه‌اندازی نمود. مشتریان شخصی او شامل فرانسوا میتران، رئیس‌جمهور پیشین فرانسه، می‌شدند و او چندین کتاب دربارهٔ طالع‌بینی منتشر کرده است. آزمایشی که پیش‌بینی‌های او را در برابر عقل سلیم و شانس (تصادف) مقایسه می‌کرد، نتوانست هیچ شواهدی از داشتن هرگونه قدرت خاصی در او نشان دهد.
او در چندین جنجال نقش داشته است، از جمله اعطای مدرک دکترا در رشته جامعه‌شناسی برای پایان‌نامه‌اش که در آن استدلال شده بود طالع‌بینی توسط علم مورد سرکوب قرار می‌گیرد. کار او توسط جامعه علمی به چالش کشیده شد؛ انتقادات شامل این ادعا بود که او نتوانسته است در حوزه جامعه‌شناسی کار کند و همچنین فاقد دقت علمیِ لازم برای یک پایان‌نامه دکترا در هر زمینه علمی بوده است. دانشگاه و هیئت داورانی که این مدرک را اعطا کردند به شدت مورد انتقاد قرار گرفتند، اگرچه هم آن‌ها و هم تسیه، حامیان و مدافعانی داشتند.
در سال ۲۰۱۵، تسیه با این ادعا که مقاله ویکی‌پدیای فرانسوی دربارهٔ او به شهرتش لطمه زده است، از بنیاد ویکی‌مدیا شکایت کرد که این شکایت ناموفق بود.
زندگی‌نامه
دوران جوانی
او که از پدری سوئیسی و مادری فرانسوی متولد شده بود، در سال ۱۹۶۰ با آندره تسیه دو کروس ازدواج کرد و به این ترتیب عروس ژانت تسیه دو کروس شد.[۱] او مدرک کارشناسی ارشد خود در رشته ادبیات مدرن را در سال ۱۹۶۳[۲] و مدرک کارشناسی ادبیات را در سال ۱۹۹۲ دریافت کرد.[۳]
حرفه
او بین سال‌های ۱۹۶۵ و ۱۹۷۵ در دوازده فیلم ایفای نقش کرد که عمدتاً شامل فیلم‌های سافت‌اروتیک بودند، اما در میان آن‌ها آثاری به کارگردانی سیدنی پولاک (قلعه کلوپ، ۱۹۶۹)، مارسل کارنه، فیلیپ د بروکا و ایو روبر نیز به چشم می‌خورد. او همچنین به عنوان مدل، به‌ویژه برای کوکو شنل، فعالیت داشته است.[۴]
او در سال ۱۹۶۸ به توصیه فدریکو فلینی، شاگرد طالع‌بین، هنری جوزف گوشون شد.[۲] پس از آن، از سال ۱۹۷۵ تا ۲۰۰۹، چندین ستون طالع‌بینی داشت، طالع‌بینی را در تلویزیون ارائه کرد و دفاعیه‌هایی برای به رسمیت شناختن طالع‌بینی منتشر نمود.[۵]
او از سال ۱۹۸۹ به فرانسوا میتران، رئیس‌جمهور فرانسه، مشاوره می‌داد که به‌طور منظم با او در کاخ الیزه مشورت می‌کرد.[۶] مشاوره‌های او هم مسائل شخصی مانند وضعیت سلامتی او و هم مسائل کشوری مانند جنگ خلیج فارس و زمان‌بندی همه‌پرسی پیمان ماستریخت را شامل می‌شد.[۶] او چهار سال پس از درگذشت میتران، متن گفتگوهای ضبط‌شده‌شان را منتشر کرد.[۷] به عنوان نمونه، او [میتران] گفته بود: «تو یک‌بار به من گفتی روزهایی هست که صحبت کردن در آن‌ها بهتر است، و روزهایی که صحبت نکردن در آن‌ها بهتر است. روز مناسب بعدی برای سخنرانی من چه زمانی است؟ می‌توانی برایم بررسی کنی؟»[۷]
فیلم‌شناسی
- ۱۹۶۶ (نامش در تیتراژ نیامده): تو کی هستی، پالی مگو؟،[۸] به کارگردانی ویلیام کلاین[۹]
- ۱۹۶۶ (نامش در تیتراژ نیامده): یک ماجراجو در تاهیتی،[۱۰] به کارگردانی ژان بکر[۱۱]
- ۱۹۶۸: گرگ‌های جوان، به کارگردانی مارسل کارنه[۱۲][۱۳]
- ۱۹۶۸: پس به دوستان صفا بده، به کارگردانی فرانسیس ریگو[۱۴]
- ۱۹۶۹: قلعه کلوپ، به کارگردانی سیدنی پولاک[۱۵]
- ۱۹۶۹: رز خونین، به کارگردانی کلود مولو[۱۶]
- ۱۹۷۰: طلاق به کارگردانی رومولو گوئریری
- ۱۹۷۱: سرخوردگی، یا لغزش‌های یک دختر جوان شهرستانی، به کارگردانی ژوزه بنازراف[۱۷]
- ۱۹۷۲: حصار بگین‌ها، به کارگردانی گی کازاریل[۱۸]
- ۱۹۷۲: رولاند با پیشانی سفید، به کارگردانی رولاند فرهافرت[۱۹][۲۰]
- ۱۹۷۳: مردی که کمی باردار است (مهم‌ترین رویداد از زمان قدم گذاشتن انسان بر کره ماه)، به کارگردانی ژاک دمی[۲۱]
- ۱۹۷۳: درود، هنرمند، به کارگردانی ایو روبر[۲۲]
- ۱۹۷۵: اصلاح‌ناپذیر،[۲۳] به کارگردانی فیلیپ د بروکا[۲۴]
برنامه‌های تلویزیونی طالع‌بینی
او از سال ۱۹۷۵ تا ۱۹۸۳، میزبانی مجموعه‌ای از برنامه‌های تلویزیونی را بر عهده داشت که به پیش‌بینی‌های طالع‌بینی می‌پرداختند:
زندگی خصوصی
در ۱۶ آوریل ۱۹۶۰، الیزابت تسیه با آندره تسیه دو کروس، مهندس انستیتو عالی مکانیک پاریس (سوپ‌مکا)، ازدواج کرد.[۲۶]
هنگامی که او در سال ۱۹۸۳ طلاق گرفت، دادگاه به دلیل شهرتی که در طول دوران ازدواجش به دست آورده بود، به او اجازه داد تا نام خانوادگی همسرش را حفظ کند.[۲] او دو دختر دارد: ایزابل و ماریان.
پیش‌بینی‌های طالع‌بینی
الیزابت تسیه بر پایه مطابقت میان پیش‌بینی‌های خود و رویدادهای رخ‌داده در حوالی تاریخ‌های مد نظرش، مدعی است[۲۷] که برخی رویدادها را پیش‌بینی کرده است. به گفته تسیه، پیش‌بینی‌های او نرخ موفقیتی بین ۸۰٪ تا ۹۰٪ دارند.[۲۸] او به‌ویژه ادعا می‌کند که سوءقصد به جان پاپ پاپ ژان پل دوم در ۱۳ مه ۱۹۸۱،[۲۹] پرسترویکا در ۱۹۸۹، و حتی انفجار حین پرواز شاتل فضایی چلنجر در ۲۸ ژانویه ۱۹۸۶ را پیش‌بینی کرده بود؛ او ادعای آخر را به پیش‌بینی خود مبنی بر یک «دوران شوم برای ایالات متحده و رونالد ریگان» در کتاب طالع‌بینی‌اش مرتبط می‌داند که در سال ۱۹۸۴ برای سال ۱۹۸۵ منتشر شده بود.[۳۰] برخی از پیش‌بینی‌های او به بلایا و فجایع مربوط می‌شود، مانند انفجار نیروگاه هسته‌ای چرنوبیل در ۲۶ آوریل ۱۹۸۶ یا سقوط بازار سهام در ۱۹ اکتبر ۱۹۸۷.[۳۱].
دیگر پیش‌بینی‌های او به مسائل ژئوپلیتیک (مناقشات، جنگ‌ها، حملات تروریستی) یا رهبران کشورها مربوط می‌شود؛ مانند ادعایی که الیزابت تسیه درباره درگذشت بودوئن اول، پادشاه بلژیک، در ۳۱ ژوئیه ۱۹۹۳ مطرح کرد که در آن زمان احتمال یک کناره‌گیری «به دلایل پزشکی» را اعلام کرده بود.[۳۲] به همین ترتیب، الیزابت تسیه مدعی پیش‌بینی سقوط هواپیمای جان اف. کندی جونیور در ۱۷ ژوئیه ۱۹۹۹ است، چرا که در طالع‌بینی او «یک بحران بزرگ [...] در قالب یک آزمون ملی [...] که به هوانوردی مربوط می‌شود» اعلام شده بود[۳۳] پیش‌بینی‌های او همچنین نتایج مسابقات ورزشی یا رقابت‌های انتخاباتی را نیز در بر می‌گیرد.
یک پیش‌بینی اخیر که الیزابت تسیه مدعی آن است، به ورشکستگی بانک لیمن برادرز در ۱۳ سپتامبر ۲۰۰۸ مربوط می‌شود؛ طالع‌بینی او در آن زمان «اختلالات کامپیوتری» و همچنین «تلاطم‌های بازار بورس» و «دگرگونی‌های ناگهانی» را پیش‌بینی کرده بود.[۳۴]
انتقادات
الیزابت تسیه اغلب به خاطر پیش‌بینی‌های نادرست متعددش[۳۵] و امیدهای واهی که این پیش‌بینی‌ها می‌توانند ایجاد کنند، مورد انتقاد قرار می‌گیرد. او همچنین از سوی دیگر طالع‌بینانی که فعالیت‌شان کمتر بر پیش‌گویی و بیشتر بر ابعاد روان‌شناختی طالع‌بینی متمرکز است، به باد انتقاد گرفته می‌شود.[۳۶]
پیش‌بینی‌های ورزشی
یکی از پیش‌بینی‌های او در مورد پیروزی احتمالی تیم ملی فوتبال فرانسه در جام ملت‌های اروپا ۲۰۰۸، در نهایت نادرست از آب درآمد. این پیش‌بینی که در آن الیزابت تسیه اعلام کرده بود مجذوب «آسمانِ ریمون دومنک» شده است، یک روز پس از حذف فرانسه در مجله سوئیسی لیلوستره منتشر شد[۳۷]
دومینیک استروس-کان
در دسامبر ۲۰۱۰، الیزابت تسیه به دومینیک استروس-کان نوید داد که سال ۲۰۱۱ «یک سال فوق‌العاده» خواهد بود؛ او بر پایه آنچه که به عنوان «یک چرخش بزرگ در سرنوشت او، که تا بهار ۲۰۱۲ ادامه می‌یابد» برداشت می‌کرد، پیش‌بینی نمود: «در ۶۲ سالگی، این سالِ زندگی اوست.»[۳۸] در مه ۲۰۱۱، یک رسوایی قضایی منجر به متهم شدن دومینیک استروس-کان به اتهام تجاوز جنسی توسط دادگاهی در آمریکا شد و او را مجبور به استعفا از سمت خود به عنوان رئیس صندوق بین‌المللی پول کرد؛ امری که شانس او را برای کاندیداتوری در انتخابات ریاست‌جمهوری ۲۰۱۲ فرانسه — که تا پیش از آن بر اساس نظرسنجی‌ها بسیار عالی ارزیابی می‌شد — به طور کامل نابود کرد.
پیش‌بینی‌ها درباره سرطان
الیزابت تسیه در سپتامبر ۲۰۰۷[۳۹] با بیان این مطلب در گفتگو با روزنامه سوئیسی «لو متان» که «در یک نمودار طالع‌بینی، می‌توان دید که آیا فرد مستعد ابتلا به سرطان هست یا خیر، و همچنین نوع سرطان مورد نظر را مشخص کرد»، جنجال جدیدی به پا کرد.[۴۰] او به طور کلی افزود که «با تحلیل آسمانِ زمان تولد یک فرد، می‌توان به نتایجی درباره زمینه‌های بیماری او دست یافت» و به هر حال «طالع‌بینی برخلاف پزشکی، هرگز کسی را نکشته است.»[۴۱]
اظهارات و رفتار او از سوی متخصصان سرطان‌شناسی[۴۲] و همچنین دیگر طالع‌بینانی مانند ماریلا مدونا محکوم شد؛ مدونا معتقد است که الیزابت تسیه «با تکیه بر شهرت خود، حرفهای بی‌اساس می‌زند.»[۴۲]
پیش‌بینی‌ها درباره حملات ۱۱ سپتامبر ۲۰۰۱
الیزابت تسیه معتقد است که حملات ۱۱ سپتامبر ۲۰۰۱ را به طور نسبی پیش‌بینی کرده بود، چرا که در کتاب خود به نام «طالع‌بینی ۲۰۰۱»[۴۳] به «فضایی از تنش» اشاره کرده بود که البته در آنجا بروز حملات تروریسی برای تاریخ ۵ اوت ۲۰۰۱ مطرح شده بود. او در همان طالع‌بینی، روز ۱۱ سپتامبر را به عنوان «روزی خوش‌یمن برای حوزه حمل‌ونقل» توصیف کرده است.[۴۴].
ارزیابی عملکرد او
الیزابت تسیه به‌طور منظم می‌نویسد که نرخ موفقیت پیش‌بینی‌های خود را ۸۰٪ یا حتی ۹۰٪ می‌داند. با این حال، «حلقه زتتیک» در لانگدوک-روسیون، از طریق آزمایشی که از آوریل ۲۰۰۰ تا ژانویه ۲۰۰۱ در دانشگاه نیس انجام شد، اذعان می‌دارد که پیش‌بینی‌های الیزابت تسیه و پیش‌بینی‌های تصادفی یک رایانه به نتایج یکسانی ختم می‌شوند.[۲۸]
یک تیم پژوهشی، بیست و دو پیش‌بینی انجام‌شده با روش الیزابت تسیه برای سال ۲۰۰۰ را با بیست و دو پیش‌بینیِ یک گروه بر اساس استدلال عقل سلیم، و بیست و دو پیش‌بینی انجام‌شده توسط یک رایانه با انتخاب تصادفی تاریخ‌ها مقایسه کرد.
- هدف تعیین‌شده برای پیش‌بینی‌ها با روش الیزابت تسیه: حداقل ۱۶ پیش‌بینی موفق (یعنی ۷۳٪ از ۲۲)[۲۸]
- نتایج:
- روش تصادفی: ۸ پیش‌بینی موفق؛
- روش «تسیه»: ۷ پیش‌بینی موفق؛
- روش «عقل سلیم»: ۷ پیش‌بینی موفق.
این شیوه‌نامه آزمایش به این نتیجه رسید که هیچ‌گونه استعداد یا موهبت خاصی در الیزابت تسیه وجود ندارد و میان تحلیل‌های او و روشی که از حس مشترک (عقل سلیم) یا حتی شانس تصادفی استفاده می‌کند، برابری کامل برقرار است.[۴۵]
جنجال‌ها
یک پایان‌نامه جامعه‌شناسی جنجال‌برانگیز
در ۷ آوریل ۲۰۰۱، الیزابت تسیه در دانشگاه دکارت پاریس از پایان‌نامه‌ای با عنوان «جایگاه اپیستمولوژیک (معرفت‌شناختی) طالع‌بینی از میان دوگانگیِ شیفتگی-انکار در جوامع پست‌مدرن» دفاع کرد؛ این پایان‌نامه به راهنمایی میشل مافزولی نگاشته شده بود و هیئت داوران آن به ریاست سرژ موسکوویسی، شامل فرانسواز بوناردل، پاتریک تاکوسل، ژیلبر دوران و پاتریک واتیه می‌شد. این پایان‌نامه با یک نقل‌قول منسوب به آلبرت اینشتین در ستایش مزایای طالع‌بینی آغاز می‌شود، هرچند پژوهش‌ها نشان داده است که اینشتین هرگز چنین سخنانی را به زبان نیاورده بود.[۴۶]
جلسه دفاع که ژان اودوز، اخترفیزیکدان، روز قبل از آن بیهوده خواستار لغو آن شده بود،[۴۷] با تشویق‌های مکرر تماشاگران پس از سخنان مقدماتی نویسنده همراه شد که این امر تذکر و دعوت به نظمِ سرژ موسکوویسی را به دنبال داشت.[۴۷] این جلسه همچنین فرصتی بود تا بخشی از حاضران در سالن (بین ۲۰۰ تا ۳۰۰ نفر بر اساس شهادت عینی) اولین نشانه‌های اعتراض خود را بروز دهند. سون اورتولی، سردبیر مجله «علم و زندگی برای نوجوانان» بلند شد و اعلام کرد: «من باید بروم، اما آنچه امروز شاهدش هستیم یک نمایش مضحک است. پادشاه برهنه است!»؛ افراد دیگری مانند کریستین کابرول، جراح قلب، نیز با کوبیدن در، آمفی‌تئاتر لیار را ترک کردند.[۴۸]
اعطای عنوان دکتری جامعه‌شناسی به الیزابت تسیه در پایان این جلسه دفاع، «یک جنجال شدید را در میان جامعه [علمی] ایجاد کرد و چندین جامعه‌شناس را بر آن داشت تا برای زیر سؤال بردن مشروعیت آن مداخله کنند.»[۴۹] این پایان‌نامه بلافاصله با انتقادات فراوانی در محیط جامعه‌شناسی فرانسه روبرو شد؛ به ویژه انتقاد کریستین بودلو و روژه استبله در ۱۷ آوریل ۲۰۰۱ (منتشر شده در لوموند)[۵۰] و دادخواستی[۵۱] که در ۳۰ آوریل ۲۰۰۱ به رئیس دانشگاه دکارت پاریس ارسال شد و به امضای ۳۰۰ جامعه‌شناس رسید.[۵۲] واکنش‌های انتقادی متعددی در مطبوعات روزانه سراسری منتشر شد[۵۳][۵۴] که در کنار آن‌ها نظرات کم‌افراطی‌تری نیز به چشم می‌خورد.[۵۵]
به باور پروفسور ژان زیگلر از دانشگاه ژنو، این ماجرا به رقابت‌های میان دانشگاهیان مربوط می‌شد: «مدرک جرم؟ پایان‌نامه دکتری جامعه‌شناسی در ۹۸۰ صفحه که در حضور مخاطبان بین‌المللی تراز اول در دانشگاه سوربن از آن دفاع شد. هیئت داوران که از کیفیت استثنایی برخوردار بود، به متقاضی نمره «بسیار شایسته» داد. ۳۷۰ دانشمند از چندین دانشکده، یک شکار جادوگرِ واقعی را هم در مطبوعات (به ویژه در لوموند و لیبراسیون) و هم در تجمعات اعتراضی آغاز کرده‌اند، بدون اینکه هیچ دلیلی ارائه دهند که این پایان‌نامه فاقد جنبه علمی است… هدف اول این «شکارچیان» نه طالع‌بینی بود و نه نویسنده (پایان‌نامه)، بلکه استاد راهنمای او، میشل مافزولی، و رئیس هیئت داوران، سرژ موسکوویسی بود (...). موضوع بر سر بودجه‌های کلان پژوهشی (...) و کنترل نشریات علمی قدرتمند (…) است. موسکوویسی و مافزولی (در کنار ادگار مورن وژان دووینیو) امروزه برجسته‌ترین نمایندگان جامعه‌شناسی تفهمی هستند (…). این استادان به عنوان یک تهدید تلقی می‌شوند و جنبش‌های مقاومت اجتماعی علیه سرمایه‌داری افسارگسیخته در فرانسه را تغذیه می‌کنند. موسکوویسی، مورن و مافزولی تسلیحات تئوریک (ایدئولوژیک) در اختیار این جنبش‌ها می‌گذارند. انتخابات ریاست‌جمهوری برای سال آینده برنامه‌ریزی شده است. آن‌ها به خانم دکتر الیزابت تسیه ضربه می‌زنند و امیدوارند این استادان خرابکار را از سوربن اخراج کنند. خوشبختانه، این تلاش تا این لحظه شکست خورده است.»[۵۶]
مارسل بول د بال، رئیس افتخاری انجمن بین‌المللی جامعه‌شناسان فرانسوی‌زبان، در یادداشتی که در روزنامه لو سوآر در ۲۰ سپتامبر ۲۰۰۱ منتشر شد، به دفاع از الیزابت تسیه پرداخت.[۵۷] او بدون قضاوت دربارهٔ ارزش پایان‌نامه دفاع‌شده — که به گفته خودش آن را نخوانده است — آنچه را که «ماهیت غیرعقلانی، ذهنی و سیاسیِ [این] واکنش افراطی» از سوی برخی دانشمندان می‌نامید، محکوم کرد؛ واکنشی که به نظر او بیشتر به شخصیت رسانه‌ای این طالع‌بین مربوط می‌شد تا محتوای پایان‌نامه او.
جودیت لازار در روزنامه فیگارو تحت عنوان «بازخوانی یک شکار جادوگر» می‌نویسد: «دنیای کوچک جامعه‌شناسی به تکاپو افتاده است، دادخواست‌ها دست‌به‌دست می‌شوند و امضاکنندگان بدون اینکه لحظه‌ای به محتوای پایان‌نامه اهمیت دهند، در ابراز خشم خود شتاب می‌کنند. مسلماً نویسنده برای عموم مردم ناشناخته نیست، اما آیا این موضوع کافی است تا پیش از خواندن حتی یک صفحه از پایان‌نامه‌اش، آن را یک فریبکاری بنامیم؟ بدون فراموش کردن این نکته که این اثر تمام مراحل لازم اداری را طی کرده است؛ و ریاست هیئت داوران بر عهده یکی از بزرگ‌ترین روان‌شناسان اجتماعی عصر ما، سرژ موسکوویسی، بوده است.»
فراتر از حوزه جامعه‌شناسی، چهار برنده جایزه نوبل فرانسوی (کلود کوهن تانوژی، ژان-ماری لن، ژان دوسه و پیر-ژیل دو ژن) نیز از طریق یک نامه اعتراضی خطاب به جک لنگ، وزیر آموزش ملی وقت، به اعطای عنوان دکتری به الیزابت تسیه اعتراض کردند.[۵۸] وزیر با تأکید بر اینکه دانشگاه سوربن تنها مرجع ذی‌صلاح در این زمینه است، هر دو طرف را به یک اندازه مقصر دانست و از مداخله خودداری کرد.
بررسی علمی پایان‌نامه
جنبه‌های علمی، فلسفی و جامعه‌شناختی این پایان‌نامه توسط گروهی از دانشمندان رشته‌های مختلف،[۵۹] از جمله اعضای کالج فرانسه مورد مطالعه قرار گرفت. این پایان‌نامه به صورت دقیق توسط گروهی متشکل از اخترفیزیکدانان و ستاره‌شناسان (ژان-کلود پکر، ژان اودوز، دنی ساوا)، جامعه‌شناسان (برنار لاهیر، فیلیپ سیبوآ و دومینیک دژو)، یک فیلسوف (ژاک بوورس) و متخصصان شبه‌علم (هانری بروش و ژان-پل کریوآین) مورد تحلیل قرار گرفت.[۶۰]
بر اساس این تحلیل، پایان‌نامه مذکور از هیچ دیدگاهی، اعم از جامعه‌شناسی، اخترفیزیک یا معرفت‌شناسی معتبر نیست:[۶۱]
«پس از اثبات نبودِ رویکرد جامعه‌شناختی در سراسر پایان‌نامه‌ای که با این حال ادعا می‌کند به یکی از سنت‌های بزرگ جامعه‌شناسی وابسته است (نک: "ناپایان‌نامه جامعه‌شناسی الیزابت تسیه")، گزارش خوانش اثر می‌توانست با صدور حکمی مبنی بر وجود اختلال در روندهای دانشگاهی، و حتی فراتر از آن، خاتمه یابد. اما پایان‌نامه خود را در جایگاهی قرار می‌دهد که به‌طور کامل از حوزه جامعه‌شناس خارج است. نویسنده پایان‌نامه با ارجاعات متعدد خود به مکانیسم‌های آسمانی و ادعای دائمیِ مشروعیت آکادمیک و علمی گفتمان طالع‌بینی، خواننده-جامعه‌شناس را مجبور می‌کند تا کار را به فیزیکدانان و اخترفیزیکدانان بسپارد تا آن‌ها دربارهٔ میزان جدی بودن ارجاعات و نقل‌قول‌های علمی به‌کاررفته، و همچنین استدلال‌ها یا «شواهد غیرقابل‌انکار به نفع تأثیرات سیاره‌ای» اظهار نظر کنند (نک: «یک ناپایان‌نامه که یک پایان‌نامه واقعی را به سختی پنهان می‌کند: دفاعیه‌ای در حمایت از طالع‌بینی»). در نهایت، از آنجا که در پایان‌نامه بحث معرفت‌شناسی مطرح است، ارجاعات به فیلسوفان متعدد بوده و فلسفه نیز در هیئت داوران پایان‌نامه نماینده داشته است، بررسی پایان‌نامه از دیدگاه فلسفی منطقی به نظر می‌رسید (نک: «ملاحظات فلسفی پایانی»).»
بدین ترتیب، این کارشناسی جمعی به این نتیجه می‌رسد که کار الیزابت تسیه الزامات دقت علمیِ یک پژوهش دکتری را در هر رشته‌ای که در نظر گرفته شود برآورده نمی‌کند و این اثر صرفاً یک دفاعیه شخصی (pro domo) از طالع‌بینی است. این موج اول انتقادات، در سال ۲۰۰۲ به انتشار مقاله‌ای منجر شد که توسط برنار لاهیر نگاشته شده و توسط استفان بود و کریستین دتره بازخوانی شده بود.[۶۲]
واکنش انجمن‌های حرفهای جامعه‌شناسی
متن برنار لاهیر قضاوت روشنی را صادر می‌کند: «پایان‌نامه ا. تسیه در هیچ زمان و به هیچ وجه، یک پایان‌نامه جامعه‌شناسی نیست»؛ قضاوتی که توسط رؤسای انجمن‌های حرفهای جامعه‌شناسی فرانسه نیز تکرار شد. به مناسبت این پایان‌نامه، این انجمن‌ها تاریخچه‌ای از این ماجرا[۶۳] و یک کارشناسی متقابل از پایان‌نامه[۶۱] را تهیه کردند. در این اسناد همچنین یک نقد رادیکال توسط متخصصان نجوم و اخترفیزیک گنجانده شده است که بی‌دقتی‌های بزرگی را در آنچه که «ناپایان‌نامه»[۶۴] می‌نامند، آشکار می‌سازد. واکنش انجمن‌های حرفهای همچنین در قالب یک متن مشترک[۶۵] از سوی نمایندگان زیر مطرح شد:
- کلود دوبار، رئیس انجمن جامعه‌شناسی فرانسه که بعدها به انجمن فرانسوی جامعه‌شناسی (AFS) تبدیل شد؛
- دانیل فیلاتر، رئیس انجمن استادان جامعه‌شناسی آموزش عالی (ASES)؛
- ژان-ایو ترپوس، رئیس بخش ۱۹ (جامعه‌شناسی، جمعیت‌شناسی) در شورای ملی دانشگاه‌ها (CNU).
این متن مشترک چنین نتیجه‌گیری می‌کند:
«پرسش نخست: آیا شیوه‌نامه‌ها [ی اعطای دکتری] رعایت شده‌اند؟ پاسخ مثبت است. (...)»
«پرسش دوم: آیا سند ارائه‌شده توسط خانم تسیه تشکیل‌دهنده یک پایان‌نامه جامعه‌شناسی است؟ برای اکثریت قاطع همکاران جامعه‌شناس که آن را خوانده‌اند، پاسخ منفی است. این متنی نیست که دانشی را به مطالعه جامعه‌شناختیِ دیدگاه‌ها، باورها یا رفتارهای طالع‌بینی اضافه کند. حتی اگر این همان چیزی باشد که در ابتدای پایان‌نامه اعلام شده یا خواننده امید آن را دارد، در متن اصلی اثر چنین چیزی انجام یا گفته نشده است. (...)»
«پرسش سوم: آیا جلسه دفاع خانم هانسلمان-تسیه و نتیجه آن یعنی کسب درجه دکتری جامعه‌شناسی، به معنای «ورود طالع‌بینی به دانشگاه» است؟ بدیهی است که خیر.»
میشل مافزولی در رایانامه‌ای به تاریخ ۲۳ آوریل ۲۰۰۱ خطاب به بسیاری از جامعه‌شناسان، پذیرفت که پایان‌نامه الیزابت تسیه شامل برخی «لغزش‌ها» بوده است. رایانامه او اهمیت این خطاها را ناچیز جلوه می‌دهد و اصرار و سخت‌گیری بر پرونده خود و الیزابت تسیه را محکوم می‌کند:
«با کمال صداقت، کدام‌یک از ما به عنوان استاد راهنمای پایان‌نامه، اجازه عبور به چنین "لغزش‌هایی" را نداده‌ایم؟ (...) این پایان‌نامه نباید بهانه‌ای برای تصفیه‌حساب جدید علیه یکی از شیوه‌های گوناگون نگریستن به جامعه‌شناسی شود. (...) آیا این پایان‌نامه صرفاً بهانه‌ای برای به حاشیه راندن یک جریان جامعه‌شناختی و اگر بخواهیم صریح بگوییم، برای به راه انداختن یک جریان آسیب‌رسان شخصی در این زمینه علیه خودِ من نیست؟»[۶۲]
پایان‌نامه الیزابت تسیه[۶۶] به صورت بخش‌بخش در اینترنت در دسترس است و در دسامبر ۲۰۰۱ توسط یک ناشر بزرگ فرانسوی تحت عنوان «انسان امروز و ستارگان. شیفتگی و انکار» به چاپ رسید. فیلیپ سیبوآ تفاوت‌های جزئی را[۶۷] میان این دو متن ثبت کرده است.
ژاک بوورس، فیلسوف فرانسوی، بحث‌های مختلفی را که در «ماجرای تسیه» به هم گره خورده‌اند، این‌گونه خلاصه کرده است:
«آنچه نگران‌کننده است، بدیهی است که تنها تمایل به این باور نیست که یک لفاظی ضدعلمی و ضدعقل‌گرایانه — که در اصل کارش چیزی جز تکرار ناشیانه تمام فرمول‌ها و کلیشه‌های مد روز نیست — می‌تواند جایگزین تفکر معرفت‌شناختی شود. بلکه همچنین و حتی به ویژه، این ایده است که پذیرش پایان‌نامه‌ای از این دست توسط یک هیئت داوران دانشگاهی متشکل از شخصیت‌هایی که اصولا واجد شرایط هستند، نشان‌دهنده سطح فوق‌العاده پایینی از الزامات است که امروزه در مسائلی از این دست به آن سقوط کرده‌ایم. و جدی نخواهد بود اگر ادعا شود در این مورد، مسئله یک پایان‌نامه جامعه‌شناسی بوده و نه معرفت‌شناسی؛ زیرا علاوه بر این واقعیت که این امر مطمئناً یک عذر و بهانه محسوب نمی‌شود، نیازی نیست که فرد حتماً جامعه‌شناس باشد تا در اولین نگاه متوجه شود که این ادعا نادرست است. در مقابل، آنچه قطعی است این است که امکان دفاع از پایان‌نامه‌ای از این دست و اعطای درجه "بسیار شایسته" به آن، باید یک مسئله جالب‌توجه برای جامعه‌شناسی معرفت به طور عام و جامعه‌شناسیِ تحول معیارها و رفتارهای دانشگاهی به طور خاص باشد.»[۶۸]
پیامدهای «ماجرای تسیه»
ماجرای تسیه رویدادی کاملاً شناخته‌شده در محیط جامعه‌شناسان فرانسوی است که در چندین متن پژوهشی این رشته بازتاب یافته است.[۶۹]
در پی این ماجرا، دو هم‌اندیشی برای بحث درباره محتوا و اعتبار این پایان‌نامه برگزار شد:
- یک نشست-گفتگو تحت عنوان «پایان‌نامه جامعه‌شناسی، پرسش‌های معرفت‌شناختی و کاربردها پس از ماجرای تسیه» در ۱۲ مه ۲۰۰۱ در دانشگاه سوربن توسط انجمن استادان جامعه‌شناسی آموزش عالی (ASES) برگزار شد.[۷۰] میشل مافزولی در این نشست حضور داشت[۷۱] و شنونده سخنرانی‌های متقابل کریستین بودلو و لوسین کارپیک بود؛[۷۲]
- یک هم‌اندیشی تحت عنوان «دلایل و جوامع» در ۱۸ دسامبر ۲۰۰۲ در دانشگاه سوربن برگزار شد تا بحثی پیرامون اصل موضوع آغاز شده و پاسخی تئوریک به انتقادات ارائه شود. شماری از روشنفکران و دانشمندان به این رویداد پیوستند تا بحث را به چالش‌های علمیِ مطرح‌شده توسط این جنجال سوق دهند. ادگار مورن، ژان-مارک لوی-لوبلن فیزیکدان فرانسوی، مری داگلاس، پائولو فابری و فرانکو فراروتی از جمله حاضران در این نشست بودند.
پروندهٔ قضایی علیه بنیاد ویکی‌مدیا
در ژوئیه ۲۰۱۵، تسیه از بنیاد ویکی‌مدیا شکایت کرد و مدعی شد که مقاله مربوط به او در ویکی‌پدیای فرانسوی به شهرت او آسیب رسانده و علاوه بر این، امکان بهره‌مندی از حق پاسخگویی مناسب را نداشته است.در ژوئن ۲۰۱۶، دادگاه تجدیدنظر پاریس شکایت او را رد کرد، با این استدلال که بنیاد ویکی‌مدیا تنها یک نقش فنی به عنوان میزبان دارد و دخالتی در محتوا نمی‌کند، و همچنین «مطالب مطرح‌شده در خصوص خانم تسیه توهین‌آمیز نبوده و بیشتر در زمرهٔ نقد آزاد می‌گنجد.»[۷۳][۷۴][۷۵]
گزیدهٔ آثار چاپ‌شده
- جادوگر را نسوزانید، پوور، ۱۹۷۶.
- ارادتمند شما ستاره‌ها یا پیروزی یک رسالت، لافون، ۱۹۸۰.
- طالع‌بینی، علم قرن بیست و یکم، نسخه شماره ۱، ۱۹۸۸، ۱۹۹۴ (نخستین کتاب طالع‌بینی غربی که به زبان چینی ترجمه شد)
- ستارگان شما تا سال ۲۰۰۱، نسخه شماره ۱، ۱۹۸۹، ۱۹۹۳.
- شوق طالع‌بینی، هاشت، ۱۹۹۲ (دانشنامه طالع‌بینی).
- ستارگان و مولکول‌ها، گراسه، ۱۹۹۲ (گفتگو با دکتر هانری لابوریت).
- نشانه‌های دوازده‌گانه زودیاک، ۱۹۹۴.
- ستارگان الیزه، نسخه شماره ۱، ۱۹۹۵.
- تحت نشانِ میتران. هفت سال گفتگو، نسخه شماره ۱، ۱۹۹۷.
- گذرگاه تماماً خطرات، ۱۹۹۹–۲۰۰۴، روبر لافون، ۱۹۹۹.
- انسان امروز و ستارگان، شیفتگی و انکار، پلون، ۲۰۰۱.
- طالع‌بینی شما در سال ۲۰۰۹ (اکس‌او / تی‌وی مگزین، ۲۰۰۸)، که از سال ۱۹۸۲ هر سال منتشر می‌شود.
- ۲۰۱۲–۲۰۱۶: پنج سالی که جهان را تغییر خواهند داد، اکس‌او، ۲۰۱۱.
- آیا او مارس شماست، آیا او ونوس شماست؟، اکس‌او، ۲۰۱۳.
- ۲۰۲۰، چرخش بزرگ، تردانیل، ۲۰۱۹.
- خاطرات کاساندرا. یک زندگی پر از افشاگری، تردانیل، ۲۰۲۲.
منابع
- ↑ Biography of André Teissier Du Cros, at Éditions Harmattan.fr.
- 1 2 3 Thierry Ardisson, interview with Élizabeth Teissier, from Tout le monde en parle on France 2, at 10 November 2001.
- ↑ Hoogcarspel, Eric; Nienhuys, Jan W. (June 2001). "ET in the Sorbonne: The creation of a doctor in astrology". Skepter.
- ↑ ET in the Sorbonne: The creation of a doctor in astrology on Skepsis.nl, by Eric Hoogcarspel and Jan Willem Nienhuys
- ↑
- From 16 July 1975 to 15 February 1976: Astralement vôtre or Interlude astral, daily broadcast on Antenne 2 (now France 2).
- April 1976: publication of Ne brûlez pas la sorcière (une défense de l'astrologie) (Do Not Burn the Witch (A Defense of Astrology)), published by J.-J. Pauvert
- 1977–2003: Astrology section in the magazine Télé 7 jours
- 1978–1979: Au Bonheur des astres, weekly show on Antenne 2
- 1979–1980: La Légende des Ciels, weekly show on Antenne 2
- 1980–1983: Astro Show: on ARD, ORF and SF in Germany, Austria and Switzerland
- On 1 February 2003, she began publishing in the weekly TV Mag, published by Figaro group.
- 1 2 Hazareesingh, Sudhir (2015), "Darkness and Light", How the French Think, Penguin, pp. 62–63, ISBN 9780141974804
- 1 2 Henley, Jon (25 June 2000), "How Mitterrand sought advice from astrologer", The Observer
- ↑ Filmweb.pl – Kim jesteś, Polly Maggoo? (به لهستانی)
- ↑ Notre Cinema article on Qui êtes-vous, Polly Maggoo ?
- ↑ Filmweb.pl – Cast page for Kochany łobuz (a.k.a. Tendre Voyou)
- ↑ Filmweb.pl – Main page for Kochany łobuz (a.k.a. Tendre Voyou)
- ↑ Hollywood.com credits list for The Young Wolves
- ↑ Swedish Film Database page on alternate titles for Young Wolves, by the Swedish Film Institute
- ↑ cinema.encyclopedie.films.bifi.fr page on Faites donc plaisir aux amis (click on the "Générique artistique" tab to see her listed)
- ↑ British Film Institute page on Castle Keep
- ↑ British Film Institute page on The Blood Rose
- ↑ Sueurs Froides.fr review of Frustration by Philippe Chouvel
- ↑ Cinema-francais.fr page on Le rempart des Béguines
- ↑ Universcine.be
- ↑ British Film Institute page on Roland met de bles
- ↑ British Film Institute page on L'Événement le plus important depuis que l'homme a marché sur la Lune
- ↑ Allocine.fr page on Salut l'artiste
- ↑ Programme-tv.net: L'Incorrigible cast list
- ↑ Allocine.fr page on L'Incorrigible
- ↑ Eteissier.com – biographie.
- ↑ Les éditions L'Harmattan. "Biographie d'André Teissier du Cros". Éditions L'Harmattan. Retrieved 2025-04-07.
- ↑ "Prédictions". eteissier.com. Archived from the original on 7 فوریه 2023. Retrieved 2026-05-23.
- 1 2 3 Cercle Zététique du Languedoc-Roussillon, Résultats du Match Teissier/CZLR sur l'année 2000, 2001.
- ↑ Élizabeth Teissier, Astralement vôtre, ou le triomphe d’une vocation, Laffont, août 1980, ص. 347 .
- ↑ Élizabeth Teissier, Votre Horoscope 1985, éd. Éditions°1, 1984.
- ↑ Votre Horoscope 1987, éd. Éditions°1, ص. 40-41 .
- ↑ Le Soir illustré, Bruxelles, novembre 1992.
- ↑ Élizabeth Teissier, 1999-2004 : Le Passage de tous les dangers, éd. Robert Laffont, 1999, ص. 237-238 .
- ↑ TVMag, semaine du 7 au 13 septembre 2008.
- ↑ Cercle Zététique, dossier Élizabeth Teissier.
- ↑ Le code de déontologie de la "Fédération des astrologues francophones". fda.org. Retrieved 2026-05-24. stipule par exemple que, contrairement à ce que prétend pratiquer Élizabeth Teissier, l’astrologie « n’a pas pour vocation d’être un support divinatoire », et que les membres de cette fédération doivent aborder toute prévision « avec la plus grande prudence », en s'interdisant de « prédire formellement » l'avenir ; cf. le "Dossier de presse de la FDAF". fda.org. Retrieved 2026-05-24..
- ↑ Élizabeth Teissier avait prédit la victoire de la France بایگانی‌شده در ۲۰۰۸-۱۰-۰۶ توسط Wayback Machine, Le Nouvel Observateur, 19 juin 2008 ; Jean-Paul Krivine, 11 septembre, Euro 2008 : qu’avait donc prédit Élizabeth Teissier ?, 26 juin 2008.
- ↑ "« 2011 sera pour lui une année géniale »". L'Essentiel. 2011-05-18. Retrieved 2026-05-23.
- ↑ Mariella Madonna: «Elle raconte n'importe quoi» (Mariella Madonna: "She says anything") by Fabiano Citroni in Le Matin 14 September 2007; (copy).
- ↑ Le Matin, 2 September 2007
- ↑ "Le Matin du 2 septembre 2007". Le Matin. 2007-09-02. Retrieved 2026-05-23.
- 1 2 "Entretien avec Fabiano Citroni". Le Matin. 2007-09-14. Archived from the original on 2007-09-14. Retrieved 2026-05-23.
- ↑ Horoscope 2001, éd. Filipacchi, 2000, ص. 45-46 .
- ↑ Jean-Paul Krivine, « 11 septembre, Euro 2008 : qu’avait donc prédit Élizabeth Teissier ? », 26 juin 2008.
- ↑ Cercle Zététique du Languedoc-Roussillon, Résultats du Match Teissier/CZLR sur l'année 2000, 2001.
- ↑ Jean-Paul Krivine, « Einstein et l’astrologie : une citation fausse qui a la vie dure », pseudo-sciences.org, décembre 2001. Egalement, Denis Hamel, Albert Einstein, astrologue ? Vous voulez rire ? La fin d’un canular. Le Québec sceptique - Numéro 57, 2005.
- 1 2 Charlotte Rotmann, Polémique universitaire autour de la thèse de sociologie d'Élizabeth Teissier, Libération, 9 avril 2001.
- ↑ Eric Hoogcarspel et Jan Willem Nienhuys, ET in the Sorbonne. The creation of a doctor in astrology, Skepter, vol. 14, No. , juin 2001 ; Jean-Paul Krivine, Soutenance de la thèse d’Elizabeth Teissier, 9 avril 2001 ; copie.
- ↑ Serge Paugam, La Pratique de la sociologie, Paris, PUF, 2008, ص. 117 ; cf. également Gérald Houdeville, Le Métier de sociologue en France depuis 1945. Renaissance d'une discipline, Rennes, Presses universitaires de Rennes, 2007, ص. 261-302 (ch. 7, La sociologie mise en cause), et Bernard Lahire, Une astrologue sur la planète des sociologues ou comment devenir docteur en sociologie sans posséder le métier de sociologue ?, in L'Esprit sociologique, Paris, La Découverte, 2007, ص. 351-387 .
- ↑ Cf. Christian Baudelot, Roger Establet, La sociologie sous une mauvaise étoile, Le Monde, 18 avril 2001 ; copie sur le site homme-moderne.org.
- ↑ "Daniel Filâtre, président de l'ASES". pagesperso-orange.fr. Retrieved 2023-04-10.
- ↑ Cf. la "Liste des signatures". pagesperso-orange.fr. Retrieved 2026-05-24. et Filâtre, Daniel (2001-12-30). "Affaire Teissier : historique". Lettre de l'ASES (in French). Retrieved 2026-05-24.. L'auteur précise que le texte final a recueilli plus de 400 signatures.
- ↑ Cf. par exemple Alain Bourdin, La sociologie, l'antithèse de Teissier, Libération, 19 avril 2001, et les articles reproduits dans la revue de presse de l'AFIS : partie 1, partie 2, partie 3, partie 4.
- ↑ Bricmont, Jean; Johnstone, Diana (2001-08-01). "L'astrologie, la gauche et la science". Le Monde diplomatique (in French). Retrieved 2024-08-30.
- ↑ Cf. par exemple Alain Touraine, De quoi Élizabeth Teissier est-elle coupable ?, Le Monde, 22 mai 2001.
- ↑ Ziegler, Jean (2001-07-05). "Le dossier des inquisiteurs". Facts (in French).
- ↑ Bolle de Bal, Marcel (2001-09-20). "Carte blanche : Astrologie, sociologie et média". Le Soir (in French). Retrieved 2026-05-24.
- ↑ Hervé Morin, La thèse d'Elizabeth Teissier ravive la fracture au sein de la sociologie, Le Monde, 4 mai 2001.
- ↑ Lahire, Bernard; Cibois, Philippe; Desjeux, Dominique; Audouze, Jean; Broch, Henri; Krivine, Jean-Paul; Pecker, Jean-Claude; Bouveresse, Jacques (2001-08-06). "Analyse de la thèse de Madame Elizabeth Teissier". L'Homme moderne (in French). Retrieved 2008-01-06.
- ↑ Cf. également Broch, Henri (2001). "Analyse d'Henri Broch" (in French). Retrieved 2026-05-24. ; "Analyse de la thèse de Madame Elizabeth Teissier" (in French). 2001-08-06. Retrieved 2026-05-24..
- 1 2 Lahire, Bernard; Cibois, Philippe; Desjeux, Dominique; Audouze, Jean; Broch, Henri; Krivine, Jean-Paul; Pecker, Jean-Claude; Bouveresse, Jacques (2001-08-06). "Analyse de la thèse de Madame Elizabeth Teissier" (in French). Retrieved 2008-01-06.
- 1 2 Lahire, Bernard (2002-04-01). "Comment devenir docteur en sociologie sans posséder le métier de sociologue ?". Revue européenne des sciences sociales (in French). pp. 42–65. Retrieved 2009-12-10. ; "Article téléchargeable". Revue européenne des sciences sociales (in French). Retrieved 2009-12-10.
- ↑ "Historique de l'affaire". pagesperso-orange.fr. Retrieved 2026-05-24.
- ↑ Jean Audouze, Henri Broch, Jean-Paul Krivine, Jean-Claude Pecker, Denis Savoie, Une non-thèse qui cache bien mal une vraie thèse : un plaidoyer pro-astrologique.
- ↑ Pour en finir avec l'« affaire Teissier », diffusé dans la Lettre de l'ASES No. , décembre 2001.
- ↑ Extraits de la thèse. Une polémique supplémentaire eut lieu au moment de la soutenance au sujet du manuscrit de thèse, qui n'était pas disponible au public. La première partie de la thèse disparut au cours de la journée, amenant Élizabeth Teissier à porter plainte pour vol.
- ↑ Philippe Cibois, Comparaison entre le texte de la thèse et celui du livre publié chez Plon.
- ↑ Jacques Bouveresse, "Remarques philosophiques conclusives".
- ↑ Cf. les textes de Serge Paugam et Bernard Lahire, op.cit.
- ↑ Hervé Morin, La sociologie au miroir de la thèse d'Élizabeth Teissier, Le Monde, 15 mai 2001.
- ↑ Michel Maffesoli apparaît en bas à droite d'une photographie disponible sur le site de Philippe Cibois.
- ↑ Filâtre 2001.
- ↑ "L'astrologue Elizabeth Teissier perd son procès pour modifier Wikipédia", Thierry Noisette, Rue89.com, 21 June 2016.
- ↑ Alexis Orsini (21 June 2016). "L'astrologue Elizabeth Teissier déboutée de sa plainte contre la fondation Wikimedia". Le Monde.fr. Retrieved 22 June 2016.
- ↑ « Wikipédia : Elizabeth Tessier déboutée de sa plainte », Jérôme Ivanichtenko, Europe 1.fr, 22 June 2016.
پیوند به بیرون
- الیزابت تسیه در بانک اطلاعات اینترنتی فیلم‌ها (IMDb)
- الیزابت تسیه در آلوسینه (فرانسوی)
- ترانه‌شناسی الیزابت تسیه در دیسکاگز
- اختربینان اهل فرانسه
- اختربینان سده ۲۰ (میلادی)
- افراد زنده
- افراد فرانسوی سوئیسیتبار
- اهالی الجزیره
- بازیگران زن سده ۲۰ (میلادی) اهل فرانسه
- بازیگران زن فیلم اهل فرانسه
- زادگان ۱۹۳۸ (میلادی)