امثال ۳۱
| امثال ۳۱ | |
|---|---|
← فصل ۳۰ جامعه ۱ → | |
 تصویری برگرفته از امثال ۳۱:۲۰: «دست یاری خود را به سوی فقیران دراز می‌کند…» | |
| کتاب | امثال سلیمان |
| دسته‌بندی | مکتوبات |
| قسمتی از کتاب مقدس مسیحی | عهد عتیق |
| ترتیب در بخش مسیحی | ۲۱ |
امثال ۳۱ سی‌ویکمین و آخرین فصل از کتاب امثال در کتاب مقدس عبری، یا عهد عتیق در کتاب مقدس مسیحیان است.[۱] آیات ۱ تا ۹، اندرزهایی را بیان می‌کنند که مادر لِموئیل پادشاه به او داده است؛ این اندرزها دربارهٔ چگونگی حکومت‌کردن یک پادشاه عادل است. آیات باقی‌مانده (آیات ۱۰ تا ۳۱)، ویژگی‌های یک همسر نیکو یا یک زن آرمانی را شرح می‌دهند. این بخش پایانی همچنین با عنوان اِشِت حَییل شناخته می‌شود.[۲]
متن
عبری
جدول زیر متن عبریِ[۳][۴] کتاب مقدسِ امثال ۳۱ را نشان می‌دهد که علاوه بر حرکات و مصوت‌ها، علائم تلاوت عبری نیز در آن درج شده است. در کنار متن عبری، ترجمه‌ای فارسی نیز ارائه شده است.
| آیه | عبری | ترجمهٔ فارسی |
|---|---|---|
| ۱ | דִּ֭בְרֵי לְמוּאֵ֣ל מֶ֑לֶךְ מַ֝שָּׂ֗א אֲֽשֶׁר־יִסְּרַ֥תּוּ אִמּֽוֹ: | سخنان لِموئیل پادشاه؛ اندرز و تعالیمی که مادرش به او آموخت و او را به راه درست فراخواند. |
| ۲ | מַה־בְּ֭רִי וּמַֽה־בַּר־בִּטְנִ֑י וּ֝מֶ֗ה בַּר־נְדָרָֽי: | چه می‌گویم، ای پسرم؟ ای پسری که از وجود من زاده شده‌ای! ای پسری که در نتیجهٔ نذرهای من به دنیا آمده‌ای! |
| ۳ | אַל־תִּתֵּ֣ן לַנָּשִׁ֣ים חֵילֶ֑ךָ וּ֝דְרָכֶ֗יךָ לַֽמְח֥וֹת מְלָכִֽין: | توان و نیروی جوانی خویش را صرف زنان نکن، و راه و رسم خود را در اختیار آنچه پادشاهان را به تباهی می‌کشاند، قرار مده. |
| ۴ | אַ֤ל לַֽמְלָכִ֨ים ׀ לְֽמוֹאֵ֗ל אַ֣ל לַֽמְלָכִ֣ים שְׁתוֹ־יָ֑יִן וּ֝לְרוֹזְנִ֗ים (או) [אֵ֣י] שֵׁכָֽר: | در شأن پادشاهان نیست، ای لِموئیل؛ باده‌گساری در شأن پادشاهان نیست، و شایستهٔ امیران نیست که بپرسند: «نوشیدنیِ مست‌کننده کجاست؟» |
| ۵ | פֶּן־יִ֭שְׁתֶּה וְיִשְׁכַּ֣ח מְחֻקָּ֑ק וִ֝ישַׁנֶּ֗ה דִּ֣ין כׇּל־בְּנֵי־עֹֽנִי: | مبادا بنوشند و آنچه را مقرر شده است فراموش کنند، و حق و عدالتِ ستمدیدگان را پایمال سازند. |
| ۶ | תְּנוּ־שֵׁכָ֥ר לְאוֹבֵ֑ד וְ֝יַ֗יִן לְמָ֣רֵי נָֽפֶשׁ: | نوشیدنیِ مست‌کننده را به آن‌کس بده که در آستانهٔ هلاکت است، و شراب را به آن‌که جانش از اندوه تلخ شده است؛ |
| ۷ | יִ֭שְׁתֶּה וְיִשְׁכַּ֣ח רִישׁ֑וֹ וַ֝עֲמָל֗וֹ לֹ֣א יִזְכׇּר־עֽוֹד: | بگذار بنوشد و فقر خویش را فراموش کند، و دیگر مصیبت و رنج خود را به یاد نیاورد. |
| ۸ | פְּתַח־פִּ֥יךָ לְאִלֵּ֑ם אֶל־דִּ֝֗ין כׇּל־בְּנֵ֥י חֲלֽוֹף: | دهان خود را به جای گنگان بگشا، و از حق همهٔ کسانی که محکوم به نابودی‌اند، دفاع کن. |
| ۹ | פְּתַח־פִּ֥יךָ שְׁפׇט־צֶ֑דֶק וְ֝דִ֗ין עָנִ֥י וְאֶבְיֽוֹן: | دهان خود را بگشا، به‌حق داوری کن، و از حقوق فقیران و نیازمندان دفاع نما. |
| ۱۰ | אֵֽשֶׁת־חַ֭יִל מִ֣י יִמְצָ֑א וְרָחֹ֖ק מִפְּנִינִ֣ים מִכְרָֽהּ: | چه کسی می‌تواند زنی شایسته و بافضیلت بیابد؟ ارزش او بسی برتر از یاقوت‌هاست. |
| ۱۱ | בָּ֣טַח בָּ֭הּ לֵ֣ב בַּעְלָ֑הּ וְ֝שָׁלָ֗ל לֹ֣א יֶחְסָֽר: | دلِ شوهرش بر او اعتماد کامل دارد، و از سود و منفعت بی‌بهره نخواهد ماند. |
| ۱۲ | גְּמָלַ֣תְהוּ ט֣וֹב וְלֹא־רָ֑ע כֹּ֝֗ל יְמֵ֣י חַיֶּֽיהָ: | او در تمام روزهای زندگی خویش به شوهرش نیکی می‌کند و نه بدی. |
| ۱۳ | דָּ֭רְשָׁה צֶ֣מֶר וּפִשְׁתִּ֑ים וַ֝תַּ֗עַשׂ בְּחֵ֣פֶץ כַּפֶּֽיהָ: | او پشم و کتان فراهم می‌کند و با دستان خویش با رغبت به کار می‌پردازد. |
| ۱۴ | הָ֭יְתָה כׇּאֳנִיּ֣וֹת סוֹחֵ֑ר מִ֝מֶּרְחָ֗ק תָּבִ֥יא לַחְמָֽהּ: | او همچون کشتی‌های بازرگانی است که خوراک خویش را از سرزمین‌های دوردست می‌آورد. |
| ۱۵ | וַתָּ֤קׇם ׀ בְּע֬וֹד לַ֗יְלָה וַתִּתֵּ֣ן טֶ֣רֶף לְבֵיתָ֑הּ וְ֝חֹ֗ק לְנַעֲרֹתֶֽיהָ: | او هنوز شب به پایان نرسیده، از خواب برمی‌خیزد و برای اهل خانهٔ خویش خوراک فراهم می‌کند و سهم خدمتکارانش را نیز می‌دهد. |
| ۱۶ | זָֽמְמָ֣ה שָׂ֭דֶה וַתִּקָּחֵ֑הוּ מִפְּרִ֥י כַ֝פֶּ֗יהָ (נטע) [נָ֣טְעָה] כָּֽרֶם: | او دربارهٔ مزرعه‌ای می‌اندیشد و آن را می‌خرد؛ و با حاصل دسترنج خویش تاکستانی می‌کارد. |
| ۱۷ | חָֽגְרָ֣ה בְע֣וֹז מׇתְנֶ֑יהָ וַ֝תְּאַמֵּ֗ץ זְרוֹעֹתֶֽיהָ: | او کمر خویش را به قوّت می‌بندد و بازوان خود را نیرومند می‌سازد. |
| ۱۸ | טָ֭עֲמָה כִּי־ט֣וֹב סַחְרָ֑הּ לֹא־יִכְבֶּ֖ה (בליל) [בַלַּ֣יְלָה] נֵרָֽהּ: | او درمی‌یابد که تجارتش سودآور است؛ چراغش در شب خاموش نمی‌شود. |
| ۱۹ | יָ֭דֶיהָ שִׁלְּחָ֣ה בַכִּישׁ֑וֹר וְ֝כַפֶּ֗יהָ תָּ֣מְכוּ פָֽלֶךְ: | دست‌های خود را به دوک نخ‌ریسی می‌سپارد و پنجه‌هایش چرخ نخ‌ریسی را در دست می‌گیرند. |
| ۲۰ | כַּ֭פָּהּ פָּֽרְשָׂ֣ה לֶעָנִ֑י וְ֝יָדֶ֗יהָ שִׁלְּחָ֥ה לָאֶבְיֽוֹן: | او دستِ [یاریِ] خود را به سوی فقیران دراز می‌کند؛ آری، دست‌های خویش را به سوی نیازمندان می‌گشاید. |
| ۲۱ | לֹא־תִירָ֣א לְבֵיתָ֣הּ מִשָּׁ֑לֶג כִּ֥י כׇל־בֵּ֝יתָ֗הּ לָבֻ֥שׁ שָׁנִֽים: | او از برف و سرما برای اهل خانهٔ خویش بیمی ندارد، زیرا همهٔ اهل خانه‌اش به جامه‌های گرم و سرخ‌فام ملبس‌اند. |
| ۲۲ | מַרְבַדִּ֥ים עָֽשְׂתָה־לָּ֑הּ שֵׁ֖שׁ וְאַרְגָּמָ֣ן לְבוּשָֽׁהּ: | او برای خود پوشش‌هایی فراهم می‌کند؛ جامه‌هایش از کتان نفیس و ارغوانی است. |
| ۲۳ | נוֹדָ֣ע בַּשְּׁעָרִ֣ים בַּעְלָ֑הּ בְּ֝שִׁבְתּ֗וֹ עִם־זִקְנֵי־אָֽרֶץ: | شوهرش در دروازه‌های شهر شناخته‌شده است، آنگاه که در میان بزرگان سرزمین می‌نشیند. |
| ۲۴ | סָדִ֣ין עָ֭שְׂתָה וַתִּמְכֹּ֑ר וַ֝חֲג֗וֹר נָתְנָ֥ה לַֽכְּנַעֲנִֽי: | او جامه‌های کتان می‌بافد و می‌فروشد، و کمربندهایی به بازرگان عرضه می‌کند. |
| ۲۵ | עֹז־וְהָדָ֥ר לְבוּשָׁ֑הּ וַ֝תִּשְׂחַ֗ק לְי֣וֹם אַחֲרֽוֹן: | قوّت و وقار جامهٔ اوست، و از آینده با اطمینان و آسودگی خاطر استقبال می‌کند. |
| ۲۶ | פִּ֭יהָ פָּתְחָ֣ה בְחׇכְמָ֑ה וְת֥וֹרַת חֶ֝֗סֶד עַל־לְשׁוֹנָֽהּ: | او دهان خویش را به حکمت می‌گشاید، و قانون مهربانی بر زبان اوست. |
| ۲۷ | צ֭וֹפִיָּה (הילכות) [הֲלִיכ֣וֹת] בֵּיתָ֑הּ וְלֶ֥חֶם עַ֝צְל֗וּת לֹ֣א תֹאכֵֽל: | او به‌دقت بر امور و رفتار اهل خانهٔ خویش نظارت دارد و نانِ تنبلی نمی‌خورد. |
| ۲۸ | קָ֣מוּ בָ֭נֶיהָ וַֽיְאַשְּׁר֑וּהָ בַּ֝עְלָ֗הּ וַֽיְהַלְלָֽהּ: | فرزندانش برمی‌خیزند و او را سعادتمند می‌خوانند؛ شوهرش نیز او را می‌ستاید و می‌گوید: |
| ۲۹ | רַבּ֣וֹת בָּ֭נוֹת עָ֣שׂוּ חָ֑יִל וְ֝אַ֗תְּ עָלִ֥ית עַל־כֻּלָּֽנָה: | «زنان بسیاری شایستگی و فضیلت از خود نشان داده‌اند، اما تو از همهٔ آنان برتری.» |
| ۳۰ | שֶׁ֣קֶר הַ֭חֵן וְהֶ֣בֶל הַיֹּ֑פִי אִשָּׁ֥ה יִרְאַת־יְ֝הֹוָ֗ה הִ֣יא תִתְהַלָּֽל: | دلربایی فریبنده است و زیبایی ناپایدار؛ اما زنی که از خداوند می‌ترسد، سزاوار ستایش است. |
| ۳۱ | תְּנוּ־לָ֭הּ מִפְּרִ֣י יָדֶ֑יהָ וִיהַלְל֖וּהָ בַשְּׁעָרִ֣ים מַֽעֲשֶֽׂיהָ: | ثمرهٔ دسترنجش را به او عطا کنید، و بگذارید کارهایش در دروازه‌های شهر او را بستایند. |
برخی از نسخه‌های خطیِ کهن که متن این فصل را به عبری دربردارند، از متن ماسورتی هستند. از جملهٔ این نسخه‌ها می‌توان به دفترنامهٔ حلب (متعلق به قرن دهم میلادی) و دفترنامه لنینگراد (مورخ ۱۰۰۸ میلادی) اشاره کرد.[۵]
ترجمه‌ای به یونانی کوینه نیز وجود دارد که به سبعینیه یا ترجمهٔ هفتادگانی شهرت دارد و در چند قرن پیش از میلاد انجام شده است. از نسخه‌های خطی باستانیِ باقی‌مانده از این ترجمه می‌توان به دفترنامهٔ واتیکانوس (قرن چهارم میلادی)، دفترنامهٔ سینائیه (قرن چهارم میلادی) و دفترنامهٔ اسکندریه (قرن پنجم میلادی) اشاره کرد.[۶]
سخنان لموئیل (۳۱:۱–۹)
در این بخش، ملکهٔ مادری بی‌نام به پسر خود، لِموئیل پادشاه، دربارهٔ وظیفهٔ او در برقراری عدالت و داوری عادلانه رهنمود می‌دهد.[۲] مادر با یادآوری احترام فرزندی او نسبت به مادرش و نیز تولد او به‌عنوان پاسخی به دعاها و نذرهایش (آیهٔ ۲؛ نک. 1 Samuel 1:11)، پادشاه را از بی‌بندوباری جنسی و مستی برحذر می‌دارد (آیات ۳ تا ۷).[۲] آیات هشتم و نهم نیز فراخوانی به مقابله با نابرابری و بی‌عدالتی هستند.[۷][۸]
همسر نیکو (۳۱:۱۰–۳۱)
آیات ۱۰ تا ۳۱ این فصل، که با عنوان اِشِت حَییل نیز شناخته می‌شوند (عبری: אשת חיל؛ به معنای تحت‌اللفظی «زن بافضیلت»)، شعری در ستایش همسر نیکو هستند؛ تصویری از یک همسر کامل یا «زن آرمانی» در جامعهٔ اسرائیل. در این شعر، او زنی معرفی می‌شود که کدبانویی سخت‌کوش، بازرگانی دوراندیش، تاجری فعال و توانمند، نیکوکاری سخاوتمند (آیهٔ ۲۰) و آموزگاری خردمند است (آیهٔ ۲۶).[۲] این «زن بافضیلت» گاه تجسمی از حکمت دانسته شده است و یا، به تعبیری، توصیفی از طبقه‌ای خاص از زنان در جوامع اسرائیلی، ایرانی یا هلنیستی به‌شمار آمده است.[۹] برخی نیز بر این باورند که این بخش، ستایشی است که شوهر خطاب به همسر خود بیان می‌کند.
این بخش یکی از سیزده شعرِ الفباییِ آکروستیک در کتاب مقدس است؛ به این معنا که هر سطر آن با یکی از حروف پیاپیِ الفبای عبری آغاز می‌شود.[۲] واژهٔ חיל (حَییل) در آیات ۱۰ و ۲۹ این بخش آمده است و به نظر می‌رسد خلاصه‌ای از ویژگی‌های زن نیکو باشد. این واژه به‌طور سنتی «بافضیلت» یا «نجیب» ترجمه شده است. بااین‌حال، برخی پژوهشگران پیشنهاد کرده‌اند که معنای آن بیشتر «نیرومند»، «توانمند» یا «دلیر» است؛ زیرا این واژه در تَنَخ تقریباً به‌طور انحصاری در ارتباط با جنگ به کار رفته است.[۱۰]
کِنِث آیتکِن، الهی‌دان دانشگاه ابردین، اشاره می‌کند که با توجه به هشدارهای فصل‌های ۱ تا ۹ دربارهٔ زنانی که خطرناک یا زناکار به تصویر کشیده شده‌اند، شایسته و بجاست که این کتاب با «جلب توجه دامادهای آینده به سوی همسر آرمانی» به پایان برسد.[۲]
آیهٔ ۳۰
- دلربایی فریبنده است و زیبایی گذرا؛
- اما زنی که از خداوند می‌ترسد، سزاوار ستایش است.[۱۱]
کلیدِ سخت‌کوشی، دوراندیشی، مهربانی و حکمت این زن، در «خداترسی» نهفته است.[۲]
کاربردها
در سنت یهودی، این فصل معمولاً در شامِ شبات، پس از شعر آیینیِ شالوم علیخم و پیش از کیدوش خوانده می‌شود.[۱۲]
این فصل در جنبش «زنِ کتاب‌مقدسی» تأکید و اهمیت ویژه‌ای یافته است و کتاب‌های متعددی دربارهٔ «زنِ امثال ۳۱» منتشر شده‌اند.[۱۳][۱۴][۱۵][۱۶][۱۷] این تأکید و رویکرد، در برخی مقالات مسیحی نیز مورد انتقاد قرار گرفته است.[۱۸][۱۹]
پانویس
- ↑ Halley 1965, p. 273.
- 1 2 3 4 5 6 7 Aitken 2007, p. 422.
- ↑ "Proverbs – Chapter 31". Mechon Mamre.
- ↑ "Proverbs 31 - JPS 1917". Sefaria.org.
- ↑ Würthwein 1995, pp. 36–37.
- ↑ Würthwein 1995, pp. 73–74.
- ↑ Proverbs 31:8–9: King James Version
- ↑ Brinson, Will (September 26, 2017). "Anthem singer Jordin Sparks has 'Proverbs 31:8–9' on hand for Cowboys vs. Cardinals". CBS Sports. Retrieved 9 October 2017.
- ↑ Sandoval, Timothy J. , The Discourse of Wealth and Poverty in the Book of Proverbs, شابک ۹۰−۰۴−۱۴۴۹۲−۷, p. 201.
- ↑ God's Word to Women Lesson 78, Katharine Bushnell
- ↑ Proverbs 31:30
- ↑ Goldstein, Zalman; Fogelman, Chaim. "Eshet Chayil". www.chabad.org (in English). Retrieved 2025-08-21.
- ↑ Reid, E. R. (1993). The Proverbs 31 Woman. Destiny Image.
- ↑ Reid, E. R. (1993). The Proverbs 31 Woman. Destiny Image.
- ↑ George, Elizabeth (2003). Discovering the Treasures of a Godly Woman: Proverbs 31. Harvest House. ISBN 978-0-7369-0818-4.
- ↑ Partow, Donna (2008). Becoming the Woman God Wants Me to Be: A 90-Day Guide to Living the Proverbs 31 Life. Revell.
- ↑ Horn, Sarah (2011). My So-Called Life as a Proverbs 31 Wife: A One-Year Experiment… and Its Surprising Results. Harvest House.
- ↑ Lodge, Carey (3 January 2015). "How misapplying Proverbs 31 gives us a skewed picture of biblical womanhood". Christian Today. Retrieved 27 July 2015.
- ↑ Oquist, Lauren (28 August 2014). "Stop Obsessing About the Proverbs 31 Woman". Relevant. Retrieved 27 July 2015.
منابع
- Aitken, K. T. (2007). "19. Proverbs". In Barton, John; Muddiman, John (eds.). The Oxford Bible Commentary (first (paperback) ed.). Oxford University Press. pp. 405–422. ISBN 978-0-19-927718-6. Retrieved February 6, 2019.
- Halley, Henry H. (1965). Halley's Bible Handbook: an abbreviated Bible commentary (24th (revised) ed.). Zondervan Publishing House. ISBN 0-310-25720-4.
- Würthwein, Ernst (1995). The Text of the Old Testament. Translated by Rhodes, Erroll F. Grand Rapids, MI: Wm. B. Eerdmans. ISBN 0-8028-0788-7. Retrieved January 26, 2019.
پیوند به بیرون
- زنان در کتاب مقدس عبری
- سلیمان