انجیر وحشی دالکی
| انجیر وحشی دالکی | |
|---|---|
رده‌بندی علمی  | |
| فرمانرو: | گیاهان |
| تبارشاخه: | نهان‌دانگان |
| تبارشاخه: | دولپه‌ای‌های نو |
| راسته: | گل‌سرخ‌سانان |
| تیره: | انجیران |
| سرده: | [[انجیر (سرده)]] |
| گونه: | |
| زیرگونه: | F. j. johannis |
| نام سه‌بخشی | |
| Ficus johannis johannis Boiss. | |
| مترادف | |
| |
انجیر وحشی دالکی (نام علمی: Ficus johannis subsp. johannis ),[۱] زیرگونه پایه‌ای و نامزد از گونه انجیر وحشی است که به تیره انجیران (Moraceae) تعلق دارد . این گیاه درختچه‌ای خودرو و کوهستانی، نخستین بار توسط گیاه‌شناس سوئیسی، پیر ادموند بواسیه، توصیف شد.
مشخصات ظاهری
این زیرگونه به صورت درختچه‌های کوچک یا بوته‌های بزرگ صخره‌زی رشد می‌کند. ویژگی‌های بارز آن عبارتند از:
- برگ‌ها: برگ‌ها در مقایسه با زیرگونه افغانی، معمولاً کوچک‌تر بوده، فرم قلبی یا تخم‌مرغی دارند و بریدگی‌ها (لوب‌ها) در آن‌ها عمق کمتری دارد. سطح برگ‌ها به شدت زبر، خشن و پوشیده از کرک‌های ریز است.
- میوه: میوه‌ها ریز، گلابی‌شکل یا کروی هستند. رنگ میوه در ابتدا سبز و در زمان رسیدن کامل به رنگ بنفش تیره تا سیاه مایل می‌شود. پوسته میوه دارای کرک‌های مشخص است.
پراکنش و زیستگاه
رویشگاه اصلی این گیاه دامنه‌های صخره‌ای، شکاف سنگ‌ها و دره‌های خشک در مناطق بیابانی و نیمه‌بیابانی است . پراکنش جغرافیایی آن شامل کشورهای ایران، افغانستان، پاکستان، عمان و کشورهای حوزه خلیج فارس است . در ایران، این گیاه در مناطق جنوبی و جنوب غربی از جمله استان بوشهر (منطقه دالکی و جاده دالکی به کازرون)، استان فارس (حوزه آبخیز تنگ سرخ) و بخش‌هایی از استان کرمان می‌روید . نام‌گذاری رایج فارسی آن نیز به رویشگاه شاخص آن در منطقه دالکی بوشهر اشاره دارد.
کاربرد و اهمیت اکولوژیک
این گیاه به دلیل ریشه‌های عمیق و سخت، نقش مهمی در کنترل فرسایش خاک در دامنه‌های شیب‌دار کوهستان‌های خشک ایفا می‌کند. از سوی دیگر، میوه‌های این درختچه وحشی در باغبانی سنتی جنوب ایران به عنوان «بَر انجیر» جهت گرده‌افشانی باغات انجیر خوراکی استفاده می‌شود.
جستارهای وابسته
- انجیر وحشی افغانی
- انجیر جوانیس
- دالکی
منابع
- مظفریان، ولی‌الله (۱۳۷۵). فرهنگ نام‌های گیاهان ایران: لاتینی، انگلیسی، فارسی. تهران: فرهنگ معاصر. شابک ۹۶۴-۵۵۴۵-۴۰-۴.
{{cite book}}: نگهداری یادکرد:تاریخ به‌طور خودکار ترجمه‌شده (رده) - شبکه گیاهی ایران. «Ficus johannis subsp. johannis». باشگاه شبکه گیاهی ایران. دریافت‌شده در ۱۴ مه ۲۰۲۶.
{{cite web}}: نگهداری یادکرد:تاریخ به‌طور خودکار ترجمه‌شده (رده)
- گیاگان افغانستان
- گیاگان ایران