باشگاه دانش‌پژوهان جوان

باشگاه دانش‌پژوهان جوان
بنیان‌گذاری۱۳۷۴
گونهسازمان هیئت امنایی
هدفبرگزاری المپیادهای علمی کشوری و جهانی
ستادتهران
محدودهٔ فعالیت
ایران
معاون وزیر و رئیس سازمان
سیدرضا حسینی
شمار داوطلبان
۱۲۰۰۰۰
وبگاه

باشگاه دانش‌پژوهان جوان نهادی آموزشی-پژوهشی است که زیر نظر وزارت آموزش و پرورش، به برگزاری المپیادهای علمی ایران و سازماندهی دانش‌آموزان برتر ایران برای شرکت در المپیادهای جهانی می‌پردازد. این نهاد از سال ۱۳۶۵ ذیل سازمان پژوهش فعالیت خود را شروع و در سال ۱۳۷۴ به عنوان یک سازمان مستقل ارتقاء و به فعالیت خود ادامه داد. بین سال‌های ۱۳۸۹ تا ۱۳۹۸ با ادغام با سازمان ملی پرورش استعدادهای درخشان به‌صورت یکی از دو معاونت مرکز ملی پرورش استعدادهای درخشان و دانش‌پژوهان جوان فعالیت می‌کرد که مجدداً از سال ۱۴۰۱ با عنوان باشگاه دانش‌پژوهان جوان به‌عنوان یک سازمان مستقل احیا شد. سیدرضا حسینی معاون وزیر آموزش وپرورش و رئيس‌فعلی این سازمان است.

تاریخچه

باشگاه دانش‌پژوهان جوان با هدف تقویت و گسترش علوم پایه با پیگیری‌های غلامعلی حداد عادل و همراهی رئیس جمهور وقت، سید علی خامنه‌ای، از سال ۱۳۶۵ در زمینه برگزاری المپیادهای علمی کشوری و اعزام به المپیاد های جهانی شروع به کار کرد.[۱] در ابتدا باشگاه با عنوان «مرکز المپیادهای علمی کشور» ذیل دفتر برنامه‌ریزی و تألیف کتب درسی وزارت آموزش و پرورش فعالیت خود را آغاز و با تصویب اساسنامه در تاریخ ۱۰ آبان ۱۳۷۳ در شورای عالی انقلاب فرهنگی، به عنوان یک سازمان مستقل ادامه کار داد.[۲] در سال ۱۳۷۴ توسط محمدعلی نجفی، وزیر وقت آموزش و پرورش، حسین میرزایی به عنوان اولین رئيس این سازمان مستقل انتخاب شد.

با گذر زمان و بلوغ باشگاه، در اواخر دهه ۷۰ و اوایل دهه ۸۰ باشگاه موفق به کسب افتخارات بسیار زیادی در المپیادهای علمی جهانی شد. کسب رتبه اول المپیاد جهانی ریاضی در سال ۱۳۷۷، همکاری های علمی و پژوهشی با سازمان های مختلف از جمله پژوهشکده نفت۷ شهرداری و وزارت نیرو، احداث ساختمان ویژه باشگاه دانش پژوهان جوان و اخذ میزبانی المپیادهای جهانی فیزیک ۲۰۰۷ و نجوم و اخترفیزیک در سال ۲۰۰۹ برخی از این افتخارات بود.[۳]

باشگاه و همینطور سازمان سمپاد در اواخر دهه ۸۰ با چالش‌های جدی مواجه بود[۴] که به صورت ناگهانی در سال ۲۷ دی ۱۳۸۹ با فشار محمود احمدی‌نژاد، رئيس جمهور وقت، با مصوبه شورای عالی اداری هر دو سازمان باشگاه دانش‌پژوهان جوان و سازمان ملی پرورش استعدادهای درخشان منحل؛ و مرکز ملی پرورش استعدادهای درخشان و دانش‌پژوهان جوان تشکیل شد که هر کدام از این سازمان‌ها به یک معاونت از این مرکز جدید تبدیل شدند.[۵]

در دهه ۹۰ باشگاه با چالش های زیادی اعم از افت نتیجه ایران در المپیادهای جهانی، شائبه‌های جدی تقلب در برگزاری المپیادها، از دست دادن هویت مستقل پیشین، از دست دادن ساختمان باشگاه و .... مواجه شد[۶][۷] تا جایی که سید علی خامنه‌ای، رهبر انقلاب، چندین بار نسبت به این موضوع تذکر دادند.[۸] با تذکر و پیگیری وی، اساسنامه جدید باشگاه در ۲۴ اسفند ۱۴۰۰ به تصویب شورای‌عالی انقلاب فرهنگی رسید[۹] و ۲۲ مرداد ۱۴۰۱ برای اجرا ابلاغ شد.[۱۰] براساس این اساسنامه، هیئت‌امنای باشگاه همان هیئت‌امنای سازمان ملی پرورش استعدادهای درخشان تعیین گردید. همچنین رئیس باشگاه دانش‌پژوهان جوان و نیز دو نفر از دانش‌پژوهان مدال‌آور به ترکیب هیئت‌امنا افزوده شدند.[۱۱]

توسط یوسف نوری، وزیر وقت آموزش و پرورش، فرایند احیاء باشگاه به سیدرضا حسینی، یکی از مدال‌آوران المپیادی پیشین، سپرده شد[۱۲] و پس از احیاء باشگاه وی به اولین رئيس باشگاه دانش‌پژوهان جوان در دوره جدید تبدیل شد.[۱۳]

مدیران

شماره مدیران دوران مدیریت
ازتا
۱ عسگری‌راد ؟؟
۲ حسین میرزایی ؟۱۳۸۵
۳ محسن جمالی ۱۳۸۵۱۳۹۰
۴ حسن ساعی دهقان[۱۴] ۱۳۹۰ ۱۳۹۵
۵ عباسعلی مظفری[۱۵] ۱۳۹۵ ۱۳۹۶
۶ عنایت سالاریان ۱۳۹۶ ۱۳۹۸
۷ امید نقشینه[۱۶] ۱۳۹۸ ۱۴۰۱
۸ سید رضا حسینی[۱۷][۱۸] ۱۴۰۱ اکنون

فعالیت‌ها

داخلی

باشگاه دانش‌پژوهان جوان برگزارکننده المپیادهای علمی داخل ایران است. این باشگاه المپیادهایی در رشته‌های ریاضیات، فیزیک، شیمی، زیست‌شناسی، رایانه، نجوم و اخترفیزیک، ادبی، جغرافیا، علوم زمین، علوم و فناوری نانو، سلول‌های بنیادی و پزشکی بازساختی، سواد رسانه‌ای، اقتصاد و مدیریت و تفکر و کارآفرینی برگزار کرده و پس از برگزاری ۴ دورهٔ المپیاد، اقدام به انتخاب اعضای تیم المپیاد ایران برای شرکت در المپیاد جهانی می‌کند. اعضای این تیم‌ها توسط این مؤسسه جهت آماده‌سازی به اردو برده‌می‌شوند. برگزیدگان المپیاد ادبی که المپیاد جهانی ندارد، با حمایت فرهنگستان زبان و ادب فارسی به کشورهای دیگر اعزام می‌شوند.

بین‌المللی

شرکت‌کننده‌های ایران در المپیادهای جهانی زیست‌شناسی، فیزیک، شیمی، ریاضی، کامپیوتر، جغرافیا، علوم زمین و نجوم توسط این سازمان آماده می‌گردند و اعزام می‌شوند. ایرانیان تا خرداد سال ۱۳۸۷، ۹۴ مدال طلا، ۱۷۷ مدال نقره و ۹۳ مدال برنز (مجموعاً ۳۶۴ مدال) کسب‌کرده‌اند.

جستارهای وابسته

منابع

  1. jahannews.com (۲۰۱۲-۰۴-۰۹). «خاطرات جالب حداد از هوش المپیادی‌ها». جهان نيوز. دریافت‌شده در ۲۰۲۵-۱۲-۲۰.
  2. «اساسنامه باشگاه دانش‌پژوهان جوان مصوب ۱۳۷۳». rc.majlis.ir. دریافت‌شده در ۲۰۲۵-۱۲-۲۰.
  3. «رييس باشگاه دانش پژوهان جوان: يك سوم برگزيدگان المپياد‌هاي علمي از كشور مهاجرت كرده‌اند ايران متقاضي ميزباني المپيادهاي جهاني فيزيك و رياضي شد». ایسنا. ۲۰۰۳-۰۲-۲۸. دریافت‌شده در ۲۰۲۵-۱۲-۲۰.
  4. «تنزل هشداردهنده رتبه دانش‌آموزان ايراني درالمپيادهاي علمي! كنكاشي درعلل افت تيم‌هاي ايراني درگفتگوبارييس باشگاه دانش‌پژوهان». ایسنا. ۲۰۱۰-۰۸-۱۱. دریافت‌شده در ۲۰۲۵-۱۲-۲۰.
  5. «مصوبه شورای‌عالی اداری در جهت اصلاحات ساختاری و حذف واحدهای موازی و یکپارچه‌سازی امور پژوهشی در وزارت آموزش و پرورش مصوب ۱۳۸۹/۱۰/۲۷ شورای‌عالی اداری». سامانه ملی قوانین و مقررات جمهوری اسلامی ایران.
  6. «المپیاد جهانی رنکینگ کشورها را قبول ندارد - تسنیم». خبرگزاری تسنیم | Tasnim. دریافت‌شده در ۲۰۲۵-۱۲-۲۰.
  7. «پای درد دل "المپیادی‌ها" برای ریشه‌یابی سیر نزولی رتبه‌های جهانی». akharinkhabar.ir. ۲۰۱۹-۰۴-۱۰. دریافت‌شده در ۲۰۲۵-۱۲-۲۰.
  8. «طلاهای المپیاد ایران کجا جا ماند؟ - تسنیم». خبرگزاری تسنیم | Tasnim. دریافت‌شده در ۲۰۲۵-۱۲-۲۰.
  9. «اساسنامه باشگاه تصویب شد». president.ir. دریافت‌شده در ۲۰۲۵-۱۲-۲۰.
  10. «رئیس جمهور مصوبه «اساسنامه باشگاه دانش پژوهان جوان» را ابلاغ کرد». خبرگزاری مهر | اخبار ایران و جهان | Mehr News Agency. ۲۰۲۲-۰۸-۱۶. دریافت‌شده در ۲۰۲۵-۱۲-۲۰.
  11. «اساسنامه باشگاه دانش‌پژوهان جوان». مرکز پژوهش‌های مجلس شورای اسلامی. ۲۲ مرداد ۱۴۰۱.
  12. ««سرپرست باشگاه دانش‌پژوهان جوان» منصوب شد». خبرگزاری ایلنا. ۲۰۲۲-۱۲-۱۱. دریافت‌شده در ۲۰۲۵-۱۲-۲۰.
  13. ««سید رضا حسینی» به عنوان «رئیس باشگاه دانش‌پژوهان جوان» منصوب شد». خبرگزاری پانا | Pupils Association News Agency. ۲۰۲۵-۱۲-۲۰. دریافت‌شده در ۲۰۲۵-۱۲-۲۰.
  14. «انتصاب حسن ساعی دهقان به سرپرستی معاونت دانش پژوهان جوان .:. آیریسک». ۲۰۱۲-۰۵-۲۳. دریافت‌شده در ۲۰۲۵-۱۲-۲۰.
  15. https://www.facebook.com/tizland (۲۰۲۵-۱۲-۲۰). «معاون جدید باشگاه دانش پژوهان جوان منصوب شد». tizland.ir (به Farsi). دریافت‌شده در ۲۰۲۵-۱۲-۲۰.
  16. «امید نقشینه ارجمند رئیس باشگاه دانش‌پژوهان جوان». دریافت‌شده در ۲۰۲۵-۱۲-۲۰.
  17. ««سید رضا حسینی» به‌عنوان «سرپرست باشگاه دانش‌پژوهان جوان» منصوب شد». خبرگزاری پانا. ۱۹ آذر ۱۴۰۱.
  18. ««سید رضا حسینی» به عنوان «رئیس باشگاه دانش‌پژوهان جوان» منصوب شد». اخبار وزارت آموزش و پرورش. ۶ تیر ۱۴۰۲.

پیوند به بیرون