طرح باغ‌شهر
.jpg)
طرح باغ‌شهر (به انگلیسی: Garden City Planning) یک جنبش برنامه‌ریزی شهری در قرن بیستم است که جوامع اقماری در حومه شهر را ترویج می‌کرد و با کمربند سبز جدا می‌شد.[۱] این طرح توسط ابنزر هوارد و در زمانی مطرح شد که کارگران کم درآمد نظر به موقعیت محل کار و مکان سکونت‌شان، به مشکل مواجه شده بودند. کارگران می‌توانستند مسکن با کیفیت پایین در مرکز شهر، یا مسکن با کیفیت مطلوب و آب و هوای پاک در اطراف شهر انتخاب کنند. انتخاب مسکن مناسب در اطراف شهر، نظر به هزینهٔ بالای حمل و نقل برای طبقهٔ کم درآمد مناسب به نظر نمی‌رسید. هوارد برای رفع این مشکل طرح باغ‌شهر را پیشنهاد کرد. طرح مذکور گنجایش جمعیت در حدود ۳۲ هزار نفر را داشت.[۲]
نظریه باغ‌شهر ابنزر هاوارد که در اوایل قرن بیستم ارائه شد تحول مهمی در شهرسازی قرن بیستم محسوب می‌شود؛ به گونه‌ای که لوییز مامفرد (متفکر و شهرساز بزرگ قرن بیستم) چنین عنوان می‌کند که: «در آغاز قرن بیستم دو ابداع مهم به وقوع پیوست: هواپیما و باغ‌شهر؛ این هر دو طلایه داران عصر جدید بودند. اولی بشر را قادر به پرواز بر فراز زمین ساخت و دومی مکان زیست نیکوتری را روی زمین به او وعده داد.»
ایدهٔ باغ‌شهر نخستین بار در بریتانیا در توسعه لتچوورث گاردن سیتی و ولوین گاردن سیتی و در آمریکا در حومه رادبرن، نیوجرسی به‌کار گرفته شد.
شکل‌گیری نظریه باغ‌شهر
هوارد با خواندن کتابی دربارهٔ جنبش تعاونی در آمریکا که تأثیر زیادی بر زندگی و آینده اش گذاشت و سرچشمه الهام اندیشه باغ‌شهر شد. او به این فکر افتاد که آن اصول را با مقیاس کوچکتری در یک شهر نمونه به اجرا درآورد. اندیشه‌های ابنزر هاوارد به نوعی ادامه آرمان شهرهای نیمه نسخت سده نوزدهم و به ویژه، عقاید رابرت اوئن که اجتماعاتی کامل و بودن نقص به‌شمار می‌رفت.
هوارد اندیشه‌هایش را در کتابی کوچک به نام «فردا یک مسیر صلح‌آمیز برای یک رفرم اجتماعی» منتشر کرد (۱۸۹۸). او در این کتاب، شهر آینده را توصیف کرد و حتی طرح‌هایی را ارائه داد. اما تأکید نمود که این طرح‌ها منحصراً نمودار هستند و برای تحقق‌پذیری آن باید جای آن‌ها را از پیش انتخاب کرد و بر پایه شرایط آن مکان، طراحی نمود. این کتاب در چاپ دوباره‌اش در ۱۹۰۲، باغ‌شهرهای فردا تغییر نام یافت.
ساختار طرح باغ‌شهر
باغ‌شهر هاوارد طرح جامع جدید برای شهری خودکفا بود که از سر و صدا و آلودگی‌های لندن قرن نوزدهم دوری می‌گزید و با کمربند سبز کشاورزی‌اش، مشتمل بر مدارس و مناطق مسکونی‌ای بود که یک مرکز تجاری را دور گرفته‌اند. هر باغ‌شهر حداکثر ۳۰٬۰۰۰ شهروند می‌داشت و لازم بود نوعی اقتدار بر آن حاکم باشد که با دقت کاربری‌های زمین را تحت نظر داشته باشد و جلوی افزایش تراکم جمعیت و تجاوز فعالیت‌های تجاری مازاد به دیگر مناطق باغ‌شهر را بگیرد.[۳]
این طرح، روی استفاده بیشتر از قابلیت پیاده‌روی تأکید می‌کرد. تراکم جمعیت ۷۵ نفر در هر هکتار با توزیع متوازن محل‌های کار، آموزش و دیگر تسهیلات در نظر گرفته شده بود.
اغلب بخش‌های شهر، قابلیت دسترسی بدون وسایل نقلیه را داشت. شهر مرکزی از هر باغ‌شهر، حدود ۵ کیلومتر فاصله داشت و این فاصله، با سیستم حمل و نقل ریلی، حداقل ۵ دقیقه را در بر می‌گرفت.[۱]
انتقادات
جین جیکوبز در کتاب خود مرگ و زندگی شهرهای بزرگ آمریکایی طرح باغ‌شهر هاوارد را یکی از نظریات ریشه‌ای زوال شهری می‌داند و می‌گوید شاخصهٔ اصلی طرح باغ‌شهر «نفرت از شهر» و تلاش برای نابودی آن و کوچ دادن جمعیت به شهرک‌های کوچک، خودبسنده و پدرسالارانه‌ای است که در آن حقِ برنامه‌ریزی تنها در انحصارِ حاکمان (و شهرسازان) باشد.[۴]
جستارهای وابسته
منابع
- 1 2 Garden city movement, Wikipedia English
- ↑ کتاب حمل و نقل شهری، محمد سعید کاکر، دانشگاه پولی‌تخنیک کابل
- ↑ Jacobs 1961:18-19
- ↑ Jacobs 1961:18-19
- Jacobs, Jane (1961). The Death and Life of Great American Cities (in English). New York: Modern Library. ISBN 0-679-60047-7.
{{cite book}}: ناسازگاری شابک و تاریخ (کمک)
| عمومی |
| ||||||||||||
|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|
| شاخههای اصلی |
| ||||||||||||
| مفاهیم/ نظریهها |
| ||||||||||||
| افراد |
| ||||||||||||
| رشتههای مرتبط | |||||||||||||
| |||||||||||||
- مقالههای خرد مهندسی
- برنامه‌ریزی و طراحی شهری
- جنبشهای سیاسی در بریتانیا
- جنگلداری شهری
- جوامع طراحیشده
- شهرهای طراحی شده
- طراحی شهری پایدار
- کشاورزی شهری
- معرفیشدههای ۱۸۹۸ (میلادی)
- معماری آرمانشهر