بحران ۲۰۲۵ هند و پاکستان
| بحران ۲۰۲۵ هند و پاکستان | |||||||
|---|---|---|---|---|---|---|---|
| بخشی از درگیریهای هند و پاکستان و درگیری کشمیر | |||||||
![]() نقشه منطقه مورد مناقشه کشمیر | |||||||
| |||||||
| طرفهای درگیر | |||||||
|
|
| ||||||
| فرماندهان و رهبران | |||||||
|
|
| ||||||
| واحدهای درگیر | |||||||
|
| ||||||
در ۲۳ آوریل ۲۰۲۵، بحرانی بین هند و پاکستان پدید آمد[۴] که با حمله ۲۰۲۵ پهلگام، حملهای تروریستی در دره بایساران جامو و کشمیر که منجر به کشته شدن ۲۷ نفر، از جمله ۲۵ گردشگر هندو، یک گردشگر مسیحی و یک مسلمان محلی و همچنین زخمی شدن بیش از ۲۰ نفر دیگر شد، شعلهور شد. جبهه مقاومت در ابتدا مسئولیت این حمله را بر عهده گرفت.[۹][۱۰] درگیریهای مسلحانه بین هند و پاکستان در امتداد خط کنترل از ۲۴ آوریل آغاز شد و نگرانیها از تشدید بیشتر تنشها بین این دو همسایه مسلح به سلاح هستهای را افزایش داد.
این اختلافات منجر به یک بحران دیپلماتیک بین دو کشور شد، زیرا هند، پاکستان را به حمایت از این حمله متهم کرد. هند اخراج دیپلماتهای پاکستانی را آغاز کرد، کارکنان دیپلماتیک خود را فراخواند، خدمات ویزا را به حالت تعلیق درآورد، مرزهای خود را بست و خروج خود از پیمان آبهای رود سند را اعلام کرد در حالیکه پاکستان این اتهامات را رد کرد و با محدودیتهای تجاری، بستن حریم هوایی و گذرگاههای مرزی و تعلیق توافقنامه شیملا پاسخ داد.[۴] کمیته امنیت کابینه هند همچنین از شهروندان هندی اکیداً خواست که از سفر به پاکستان خودداری کنند و از کسانی که در حال حاضر در این کشور هستند نیز خواست که در اولین فرصت به کشور بازگردند.[۱۱]
در ۷ مه، نیروهای مسلح هند حملات هوایی و موشکی را در چندین شهر پاکستان انجام دادند. مقامات هندی مدعی کشتهشدن چندین شبهنظامی شدند در حالی که نیروهای پاکستانی مدعی سرنگونی پنج جت جنگنده هندی شدند.
پیشینه
در اواخر دهه ۱۹۸۰، شورش مسلحانه اسلامگرایان در جامو و کشمیر آغاز شد که منجر به خروج هندوهای کشمیری از منطقه شد و این شورش از آن زمان تاکنون ادامه دارد.[۱۲]
در ۲۲ آوریل ۲۰۲۵، یک حمله تروریستی[۱۳][۱۴][۱۵] در دره بایساران در نزدیکی پهلگام در منطقه آنانتناگ در جامو و کشمیر تحت کنترل هند، حداقل ۲۶ گردشگر را کشته و بیش از ۲۰ نفر دیگر را زخمی کرد.[۱۶][۱۷] طبق شهادت شاهدان عینی که در اختیار رسانههای هندی قرار گرفته است، مهاجمان پیش از گشودن آتش، بهویژه غیرمسلمانان، از قربانیان احتمالی در مورد هویت مذهبیشان سؤال پرسیدند.[۱۸]
این حمله از سال ۲۰۰۰ به یکی از مرگبارترین حملات علیه غیرنظامیان هندی در منطقه تبدیل شد. جبهه مقاومت، که گمان میرود شاخهای از گروه تروریستی لشکر طیبه مستقر در پاکستان و تحت نظارت سازمان ملل باشد،[۱۰][۱۹][۹] در ابتدا مسئولیت این حمله را بر عهده گرفت. آنها اظهار داشتند که این حمله در مخالفت با سیاست دولت هند مبنی بر اجازه دادن به شهروندان هندی برای زندگی و کار در کشمیر بوده است که منجر به اسکان غیربومیها در منطقه شده است.[۲۰][۱۹] چهار روز بعد، آنها ادعای خود را پس گرفتند.[۲۱]
بحران دیپلماتیک
در شب ۲۳ آوریل ۲۰۲۵، ویکرام مصری، وزیر امور خارجه هند، پس از دیدار با سیسیاس، یک نشست مطبوعاتی ویژه برگزار کرد. او تصمیم هند را برای تعلیق موقت معاهده آبهای سند با پاکستان اعلام کرد که بلافاصله تا زمانی که پاکستان حمایت خود از تروریسم فرامرزی را متوقف کند، لازمالاجرا خواهد بود.[۲۲] او همچنین از بسته شدن ایست بازرسی یکپارچه در مرز عطاری-واگا، ممنوعیت سفر برای همه اتباع پاکستانی به هند تحت طرح معافیت ویزای سارک و لغو همه ویزاهای صادر شده قبلی خبر داد. علاوه بر این، مشاوران نظامی پاکستانی در کمیسیون عالی پاکستان در دهلی نو اخراج شدند، در حالی که همتایان هندی آنها در اسلامآباد فراخوانده شدند و تعداد کارکنان کمیسیون عالی هند در اسلامآباد از ۵۵ نفر به حداقل ۳۰ نفر کاهش یافت. سمتهای چنین مشاوران نظامی لغو شده تلقی شد.[۲۳][۲۴]
وزارت امور خارجه پاکستان با خانوادههای قربانیان ابراز همدردی کرد،[۲۵] و خواجه آصف، وزیر دفاع این کشور، ادعاهای مربوط به دخالت کشورش در این حمله را رد کرد و چنین رویدادهایی را انقلاب خواند.[۲۶][۲۷] با این حال، آصف در مصاحبهای با اسکای نیوز، ضمن پاسخ به ادعاهای تروریسم، گفت که پاکستان از سه دهه پیش به دستور ایالات متحده آمریکا، بریتانیا و غرب از فعالیتهای تروریستی حمایت کرده است.[۲۸][۲۹]
پاکستان در واکنش به تعلیق این پیمان، آن را نامناسب و فاقد جدیت توصیف کرد.[۳۰] پاکستان همچنین به هند هشدار داد که در پاسخ به اقدامات اعلام شده توسط دولت هند پس از این حادثه، تلافیجویی جامعی انجام خواهد داد[۳۱] و همچنین اظهار داشت که هرگونه اقدامی که بر منابع آب تأثیر بگذارد، یک اقدام جنگی تلقی خواهد شد.[۳۲][۳۳] در ۲۴ آوریل، پاکستان صدور ویزا برای شهروندان هندی را به حالت تعلیق درآورد و حریم هوایی خود را به روی هواپیماهای هندی بست، دیپلماتهای هندی را اخراج کرد و به مشاوران نظامی هندی دستور داد تا حداکثر تا ۳۰ آوریل این کشور را ترک کنند.[۳۴] با این حال، گذرگاه کارتارپور برای زائران سیک همچنان باز بود.[۳۵] پاکستان همچنین تمام تجارت خود با هند را قطع کرد.[۳۶] پاکستان نیز در تلافی، در ۲۴ آوریل ۲۰۲۵، توافقنامه سیملا را به حالت تعلیق درآورد.[۳۷][۳۸] مراسم مرزی عطاری-واگاه نیز کاهش یافت و دست دادن نمادین انجام نشد.[۳۹][۴۰] خانوادههای مهاجر از طریق مرز تحت تأثیر قرار گرفتند و ویزای آنها لغو شد.[۴۱][۴۲][۴۳][۴۴][۴۵]
تشدید تنش زمینی
پس از این حمله، عملیات محاصره و جستجوی مشترک توسط ارتش هند، نیروهای شبهنظامی و پلیس جامو و کشمیر آغاز شد. در پهلگام قرنطینه موقت اعمال شد و بالگردهای ارتش هند برای ردیابی شبهنظامیان مستقر شدند که طبق گزارشها به ارتفاعات بالای رشتهکوه پیر پنجال گریختهاند.[۴۶]
عملیات ضد شورش نیز در این منطقه انجام شد. در ۲۴ آوریل، یک سرباز هندی در جریان درگیری مسلحانه با شورشیان در منطقه باسنتگار در اودامپور کشته و دو سرباز دیگر زخمی شدند. در همان درگیری، الطاف لالی، فرمانده ارشد لشکر طیبه، توسط نیروهای امنیتی کشته شد.[۴۷][۴۸] در تاریخ ۲۶ آوریل، پرسنل امنیتی خانههای تروریستهای مظنون را در ولسوالیهای پولواما و کولگام از طریق انفجارهای کنترلشده تخریب کردند. به گفته مقامات هندی، هر دو نفر ظاهراً با حمله پهلگام مرتبط بودهاند.[۴۹]
نیروهای هوایی پاکستان و هند پروازهای فشردهای را در نزدیکی خط کنترل انجام دادند.[۵۰] یک سرباز نیروی امنیت مرزی هند متعلق به گردان ۱۸۲ نیروی مرزی هند پس از ورود تصادفی به سمت پاکستانی مرز فیروزپور توسط رنجرهای پاکستانی دستگیر شد.[۵۱][۵۲][۵۳]
بین ۲۴ آوریل و ۱ مه، ارتشهای هند و پاکستان درگیر درگیری و تبادل آتش با سلاحهای سبک شدند.[۵۴][۵۵][۵۶] بنا به گزارشها، ارتش پاکستان در بخشهای مختلف در امتداد خط کنترل، تیراندازی با سلاحهای سبک را آغاز کرد[۵۷] که توسط رسانههای هندی «بیدلیل» توصیف شد.[۵۸][۵۹][۵۶] ارتش پاکستان اعلام کرد که دو پهپاد کوادکوپتر نظامی هند را در امتداد خط کنترل در بخش ساتوال و در بخش مناور در شهرستان بهیمبر سرنگون کرده است.[۶۰][۶۱][۶۲][۶۳]
در ۲۸ آوریل، وزیر دفاع پاکستان، آصف، اظهار داشت که حمله نیروهای مسلح هند «قریبالوقوع» است.[۶۴] در ۳۰ آوریل، پاکستان ادعا کرد که «اطلاعات موثقی» دارد مبنی بر اینکه هند قصد دارد ظرف چند ساعت اقدام نظامی انجام دهد.[۶۵] در شب ۲۹ آوریل، نیروهای پاکستانی در مرز بینالمللی در امتداد کشمیر آتش گشودند.[۶۶][۶۷] در اول ماه مه، وزیر کشور هند، آمیت شاه، گفت که هر تروریستی که در این حمله دست داشته باشد، توسط هند در امان نخواهد ماند.[۶۸]
در ۳ مه، یک سرباز از نیروهای ویژه پاکستان پس از عبور از مرز به سمت هند توسط نیروهای مرزبانی هند دستگیر شد.[۶۹]
در تاریخ ۵ مه، وزارت کشور هند از «دفاع مدنی مؤثر در صورت حمله خصمانه» در ۷ مه در ۷ ایالت خبر داد. آخرین بار چنین رزمایشهایی توسط هند در سال ۱۹۷۱ انجام شد. طبق گزارشها، این رزمایش شامل عملیاتی کردن آژیرهای هشدار حمله هوایی، اقدامات خاموشی در هنگام تصادف، آموزش دفاع مدنی به غیرنظامیان و طرحهای تخلیه است.[۷۰][۷۱]
در ۶ مه، هند حملات موشکی به پاکستان را آغاز کرد.[۷۲] جت جنگنده رافال مجهز به موشک کروز اسسیایالپی برای حمله به چندین شهر پاکستان مورد استفاده قرار گرفت. این اهداف شامل بهاوالپور، موریدکه، گلپور، بهمبر، چاک امرو، باغ، کوتلی، سیالکوت و مظفرآباد است.[۷۳] بنا به گزارشها، حمله بهاولپور منجر به کشتهشدن دستیاران نزدیک و اعضای خانواده مسعود اظهر، رهبر جیش محمد، شد.[۷۴] در پاسخ، شهباز شریف، نخستوزیر پاکستان، گفت که این کشور به حملات «بزدلانه» هند پاسخ خواهد داد.[۷۵] منابع پاکستانی بعداً از سرنگونی پنج جت جنگنده هندی بر فراز حریم هوایی هند خبر دادند.[۷۶] پس از این حملات، نیروهای پاکستانی و هندی آتش توپخانه سنگینی را به سمت خط کنترل تبادل کردند که منجر به کشته شدن ۱۲ غیرنظامی هندی شد.[۷۷]
رهاسازی آب رودخانه
پس از تعلیق معاهده آبهای سند ۱۹۶۰ در ۲۳ آوریل، گزارشهای محلی در ۲۶ و ۲۷ آوریل از مظفرآباد پاکستان منتشر شد که حاکی از آن بود که هند بدون اطلاع قبلی آب سد آوری را به رودخانه جهلم رها کرده و باعث سیل، سطح بالای آب و وحشت شده است.[۷۸][۷۹] گزارشها همچنین ادعا میکنند که رودخانه چناب در سیالکوت پاکستان با کاهش قابل توجهی در سطح آب مواجه شده است و تصاویر ماهوارهای نشان دهنده خشک شدن قابل توجه بستر رودخانه است.[۸۰] در ۴ مه ۲۰۲۵، گزارش شد که هند سد باگلیهار بر روی رودخانه چناب را بسته است و قصد دارد همین کار را در سد کیشانگانگا بر روی رودخانه نیلوم نیز انجام دهد.[۸۱][۸۲]
واکنشها
سازمان ملل متحد از هر دو طرف خواست که «حداکثر خویشتنداری» را داشته باشند و مسائل را از طریق دیپلماتیک حل کنند.[۸۳]
در ۲۵ آوریل، جمهوری اسلامی ایران، پیشنهاد میانجیگری برای یافتن راهحلی با هدف کاهش تنش بین پاکستان و هند را ارائه داد.[۸۴]
روسیه در آوریل ۲۰۲۵، پس از حمله پهلگام در جامو و کشمیر، هشدار مسافرتی صادر کرد و به شهروندان خود نسبت به سفر به پاکستان هشدار داد. در این اطلاعیه به افزایش خطرات امنیتی در منطقه اشاره شده است. بریتانیا نیز تقریباً در همان زمان هشدار مشابهی صادر کرد که عمدتاً به خط کنترل اشاره داشت.[۸۵] وانگ یی، وزیر امور خارجه چین، خواستار کاهش تنش بین دو کشور شد.[۸۶] بنگلادش و امارات متحده عربی از مذاکرات صلح حمایت کردند.[۸۷][۸۸][۸۹][۹۰]
وزارت امور خارجه ایالات متحده آمریکا با بهروزرسانی هشدار سفر خود، سطح ۴ هشدار «سفر ممنوع» را برای جامو و کشمیر هند صادر کرد و به خطرات بالای تروریسم و ناآرامیهای مدنی اشاره کرد.[۹۱] علاوه بر این، سفارت ایالات متحده آمریکا در دهلی نو تأیید کرد که از نزدیک اوضاع را زیرنظر دارد و خواستار محاکمه عاملان این حادثه شد و حمایت خود را از تلاشهای هند در مبارزه با تروریسم مجدداً تأیید کرد.[۹۲][۹۳] بعداً، در ۲۶ آوریل ۲۰۲۵، رئیسجمهور آمریکا، دونالد ترامپ بحران دیپلماتیک را کماهمیت جلوه داد و اظهار داشت که دو ملت «۱۵۰۰ سال است که با هم میجنگند»، با وجود اینکه بحران کشمیر در سال ۱۹۴۷ آغاز شد.[۹۴][۹۵] مارکو روبیو، وزیر امور خارجه ایالات متحده آمریکا، اظهار داشت که پس از تماس تلفنی با مشاور امنیت ملی هند، آجیت دووال، پس از عملیات سیندور، اوضاع را از نزدیک زیر نظر دارد.[۹۶]
اعضای جامعه هندیهای مقیم خارج از کشور در مقابل ساختمان کمیسیون عالی پاکستان در لندن اعتراض کردند.[۹۷][۹۸]
دولت هند متعاقباً چندین کانال یوتیوب مستقر در پاکستان را به دلیل انتشار محتوای تحریکآمیز و حساس به جامعه، و همچنین روایتهای دروغین که کشور، ارتش و سازمانهای امنیتی آن را هدف قرار میداد، مسدود کرد و همچنین حسابهای اینستاگرام چندین سلبریتی پاکستانی را مسدود کرد.[۹۹][۱۰۰]
در مه ۲۰۲۵، ائتلافی از بازیگران پاکستانی شامل اندان سیقودی و غلام محی الدین خواستار مذاکرات صلح شدند و بر نیاز فوری به گفتگو و تفاهم برای تقویت هماهنگی و حل منازعه تأکید کردند.[۱۰۱]
منابع
- 1 2 3 "Statement by Foreign Secretary on the decision of the Cabinet Committee on Security (CCS)". mea.gov.in. Archived from the original on 23 April 2025. Retrieved 23 April 2025.
- ↑ "Pak Provokes India With Firing Across Line Of Control, Retaliation Follows". Pushkar Tiwari. NDTV. Archived from the original on 25 April 2025. Retrieved 25 April 2025.
- ↑ "Pakistan closes air space for Indian airlines, warns against water treaty violation as ties plummet". Reuters. Asif Shahzad, Ariba Shahid and Fayaz Bukhari. Archived from the original on 25 April 2025. Retrieved 24 April 2025.
- 1 2 3 Masood, Salman (24 April 2025). "Crisis Deepens for India and Pakistan Over Kashmir Attack". The New York Times. The New York Times. Retrieved 24 April 2025.
- ↑ "India and Pakistan ramp up dispute as tensions mount over Kashmir attack". OPB. 24 April 2025. Retrieved 26 April 2025.
- ↑ "The Resistance Front: The banned organisation behind Pahalgam terror attack". The Hindu. 25 April 2024. Archived from the original on 28 April 2025. Retrieved 26 April 2025.
- ↑ "J&K Police record statements to find clues on Pahalgam terror attack". The Hindu. 25 April 2025. Retrieved 26 April 2025.
- ↑ "Pakistan Rangers detain Indian soldier amid rising Kashmir tensions". Caliber.Az. 25 April 2025. Archived from the original on 26 April 2025. Retrieved 26 April 2025.
- 1 2 "What is The Resistance Front, the militant group linked to Pahalgam attack?". Reuters. Shilpa Jamkhandikar. Archived from the original on 23 April 2025. Retrieved 24 April 2025.
- 1 2 "LASHKAR-E-TAYYIBA". un.org. Archived from the original on 6 November 2024. Retrieved 23 August 2010.
- ↑ "India suspends visa services to Pakistani nationals with immediate effect". The News Minute. 24 April 2025. Archived from the original on 24 April 2025. Retrieved 25 April 2025.
- ↑ "Rights Abuses Behind Kashmir Fighting – Human Rights Watch". hrw.org. 16 July 1999. Archived from the original on 19 October 2008. Retrieved 25 June 2015.
- ↑ "Alert: U. S. Embassy New Delhi, India (April 23, 2025)". in.usembassy.gov. Archived from the original on 23 April 2025. Retrieved 23 April 2025.
- ↑ "No: 89, 22 April 2025, Regarding the Terrorist Attack in Jammu and Kashmir". mfa.gov.tr. Retrieved 22 April 2025.
- ↑ "Terrorist Attacks in Pahalgam, Jammu and Kashmir on 22 April 2025". mfa.gov.sg. Archived from the original on 24 April 2025. Retrieved 23 April 2025.
- ↑ "US-based techie, IAF official among 26 killed in attack. Who were the victims?". India Today. 23 April 2025.
- ↑ ""Said he was a Christian, then they shot him": Family of Sunil Nathaniel recounts Pahalgam terror horror during last rites". The Economic Times. 24 April 2025. Archived from the original on 24 April 2025. Retrieved 25 April 2025.
- ↑ Hadid, Diaa (25 April 2025). "After deadly Kashmir attack, India reports exchange of fire with Pakistani soldiers" (به انگلیسی). NPR. Retrieved 25 April 2025.
- 1 2 "'Act of war': What happened in Kashmir attack that killed 26 tourists?". Al Jazeera English. 23 April 2025. Archived from the original on 23 April 2025. Retrieved 30 April 2025.
- ↑ Sharma, Yashraj (23 April 2025). "What is The Resistance Front, the group claiming the deadly Kashmir attack?". Al Jazeera. Archived from the original on 25 April 2025. Retrieved 30 April 2025.
opposed the granting of residency permits to “outsiders”, who critics say could help India change the demography of the disputed region
- ↑ "'False, hasty & part of an orchestrated campaign': LeT terror proxy TRF backtracks; denies responsibility of Pahalgam attack". The Economic Times. 26 April 2025. ISSN 0013-0389. Archived from the original on 27 April 2025. Retrieved 30 April 2025.
- ↑ "Indus Waters Treaty paused, no entry to Pakistanis: India responds to J&K attack". India Today. 23 April 2025. Archived from the original on 24 April 2025. Retrieved 23 April 2025.
- ↑ "Kashmir attack: India downgrades ties with Pakistan". Deutsche Welle. 24 April 2025. Retrieved 24 April 2025.
- ↑ "India closes main border crossing with Pakistan after Kashmir attack". BBC News. 24 April 2025. Retrieved 24 April 2025.
- ↑ "Afghan Taliban Condemns Pahalgam Terror Attack, Says It Undermines Regional Security". Deccan Herald (به انگلیسی). Archived from the original on 23 April 2025. Retrieved 24 April 2025.
- ↑ "Pakistans 1st reaction To Pahalgam terror attack, says nothing to do with It". The Tribune. 23 April 2025. Retrieved 23 April 2025.
- ↑ "Pahalgam massacre: In first reaction, Pakistan defends terrorism in Kashmir, says 'locals acting against govt". Firstpost. 23 April 2025. Retrieved 23 April 2025.
- ↑ "Pakistan-West Ties: Pak Defence Minister Admits to Backing Terror for 3 Decades". Deccan Herald (به انگلیسی). Archived from the original on 25 April 2025. Retrieved 25 April 2025.
- ↑ "Been doing US's dirty work…: On live TV, Pak minister's big admission on terror". India Today (به انگلیسی). 25 April 2025. Archived from the original on 25 April 2025. Retrieved 25 April 2025.
- ↑ "Pakistan Ministers call India's suspension of Indus Waters Treaty 'cowardly', 'immature' & 'inappropriate'". The Economic Times. 24 April 2025. Archived from the original on 24 April 2025. Retrieved 25 April 2025.
- ↑ "Pakistan to respond to India's actions comprehensively: Dar". Samaa. 24 April 2025. Retrieved 24 April 2025.
- ↑ "India will pursue Kashmir attackers to 'the ends of the earth', says PM Modi". BBC News. Retrieved 25 April 2025.
- ↑ Hassan, Aakash; Beaumont, Peter; MacRae, Penelope (24 April 2025). "India and Pakistan closer to conflict over Kashmir attack as tit-for-tat moves mount". The Guardian. Retrieved 25 April 2025.
- ↑ "Pakistan suspends visas for Indians after deadly Kashmir attack on tourists". BBC (به انگلیسی). 24 April 2025. Archived from the original on 24 April 2025. Retrieved 24 April 2025.
- ↑ "Kartarpur Corridor open for visiting gurdwara in Pakistan despite freeze in ties". 24 April 2025. Archived from the original on 25 April 2025. Retrieved 25 April 2025.
- ↑ "Pakistan suspends trade and closes border with India over Kashmir tensions". Al Jazeera. Archived from the original on 25 April 2025. Retrieved 25 April 2025.
- ↑ "Pakistan suspends 1972 Simla Agreement, shuts airspace to Indian airlines". The Economic Times. 24 April 2025. ISSN 0013-0389. Archived from the original on 24 April 2025. Retrieved 24 April 2025.
- ↑ "Pakistan shuts Wagah border, suspends Simla Accord, expels Indians". Samaa (به انگلیسی). 24 April 2025. Archived from the original on 24 April 2025. Retrieved 24 April 2025.
- ↑ "No handshake, gate opening at Attari border during beating retreat ceremony". India Today. 25 April 2025. Retrieved 25 April 2025.
- ↑ "Pahalgam terror attack: BSF scales down Beating Retreat ceremony; handshake with Pak. soldiers suspended". The Hindu. 24 April 2025. Retrieved 25 April 2025.
- ↑ "'We shouldn't have come': The families stranded at the Indian border". ABC News (به انگلیسی). 30 April 2025. Retrieved 1 May 2025.
- ↑ Asnani, Rajesh (28 April 2025). "Cross-border families crumble as tensions rise". The New Indian Express (به انگلیسی). Archived from the original on 29 April 2025. Retrieved 1 May 2025.
- ↑ Mehmood, Asif (27 April 2025). "Cross-border couples face uncertain futures". The Express Tribune (به انگلیسی). Retrieved 1 May 2025.
- ↑ Raj, Suhasini; Mashal, Mujib; K.B, Pragati; Loke, Atul (28 April 2025). "As India and Pakistan Cancel Visas, Parents and Children Are Separated". The New York Times. Archived from the original on 30 April 2025. Retrieved 1 May 2025.
- ↑ "Pahalgam attack: Families separated at India-Pakistan border". www.bbc.com (به انگلیسی). 30 April 2025. Archived from the original on 30 April 2025. Retrieved 1 May 2025.
- ↑ "Pahalgam terror attack LIVE: PM Modi to return to India cutting short Saudi Arabia visit; Navy Officer among 26 killed". The Hindu. 22 April 2025. Archived from the original on 22 April 2025. Retrieved 22 April 2025.
- ↑ "Who was Havildar Jhantu Ali Shaikh martyred in Udhampur ops?". The Statesman. 24 April 2025.
- ↑ "Top LeT commander Altaf Lalli killed in Bandipor". The Hindu. Archived from the original on 29 April 2025. Retrieved 26 April 2025.
- ↑ Ashiq, Peerzada (26 April 2025). "Pahalgam terror attack: Houses of six militants razed in Kashmir; hundreds detained". The Hindu (به انگلیسی). ISSN 0971-751X. Retrieved 29 April 2025.
- ↑ Chougule, Pragati (23 April 2025). "Pakistan Air Force Activity Near LoC Sparks Alarm: Is a Major Conflict Brewing?". The Bridge Chronicle. Archived from the original on 23 April 2025. Retrieved 25 April 2025.
- ↑ "BSF soldier arrested by Pakistan Rangers". The News. 24 April 2025.
- ↑ "BSF jawan in Pakistan custody after accidental border crossing: Sources". India Today. 24 April 2025. Archived from the original on 24 April 2025. Retrieved 25 April 2025.
- ↑ "Indian BSF soldier arrested on Pakistani soil". GEO TV. Archived from the original on 25 April 2025. Retrieved 24 April 2025.
- ↑ "India, Pakistan trade gunfire as tensions rise over deadly Kashmir attack". Al Jazeera. Archived from the original on 25 April 2025. Retrieved 25 April 2025.
- ↑ "Pakistan troops continue unprovoked firing across LoC for 5th night: Army". The Indian Express (به انگلیسی). 29 April 2025. Archived from the original on 29 April 2025. Retrieved 29 April 2025.
- 1 2 "Pakistan Violates Ceasefire Along LoC For 7th Consecutive Night". www.ndtv.com (به انگلیسی). Retrieved 1 May 2025.
- ↑ Hassan, Aakash; Beaumont, Peter; McRae, Penelope (25 April 2025). "Pakistan and India exchange fire as UN calls for 'maximum restraint'". The Guardian (به انگلیسی). ISSN 0261-3077. Retrieved 26 April 2025.
- ↑ "Pahalgam Terror Attack Live Updates: Indian Army retaliates to 'unprovoked' firing by Pakistan along LoC". The Times of India (به انگلیسی). 26 April 2025. Retrieved 26 April 2025.
- ↑ "Pakistan violates LoC ceasefire in Kashmir, Army retaliates". India Today (به انگلیسی). 26 April 2025. Archived from the original on 26 April 2025. Retrieved 26 April 2025.
- ↑ "India-Pakistan tensions continue to simmer across Kashmir border" (به انگلیسی). Al Jazeera English. Archived from the original on 30 April 2025. Retrieved 30 April 2025.
- ↑ "Another Indian quadcopter shot down by Pakistan Army near LOC". The Express Tribune (به انگلیسی). 29 April 2025. Archived from the original on 29 April 2025. Retrieved 30 April 2025.
- ↑ "Pakistan shoots down 2nd Indian quadcopter over airspace violation". english.news.cn. Retrieved 30 April 2025.
- ↑ Naqash, Tariq (30 April 2025). "Two Indian drones shot down near LoC". Dawn (به انگلیسی). Retrieved 30 April 2025.
- ↑ "Pakistan defence minister says military incursion by India is imminent". Reuters.
- ↑ "Pakistan says intelligence suggests Indian military action likely soon". 2025. Archived from the original on 29 April 2025. Retrieved 30 April 2025.
- ↑ "Major Escalation By Pakistan, Firing At International Border, India Responds". NDTV (به انگلیسی). Archived from the original on 30 April 2025. Retrieved 30 April 2025.
- ↑ "Pak fires along International Border for first time, Army retaliates: Sources". India Today (به انگلیسی). 30 April 2025. Archived from the original on 30 April 2025. Retrieved 30 April 2025.
- ↑ "Amit Shah's stern warning terrorists". Business Standard. Retrieved 1 May 2024.
- ↑ "Pakistani Ranger captured by BSF along India-Pakistan border in Rajasthan". Times of India. Retrieved 3 May 2025.
- ↑ "Centre Asks For Security Drills In States Amid J&K Tensions, First Since 1971". www.ndtv.com (به انگلیسی). Retrieved 6 May 2025.
- ↑ "Civil Defence Alert: Modi Govt Orders Mock Drills Across States Amid Tensions". Deccan Herald (به انگلیسی). Retrieved 6 May 2025.
- ↑ "India launches missile attack in Pakistan as PAF, army retaliate: Security sources". The Express Tribune.
- ↑ "Operation Sindoor: A lot happened while you were asleep. 10-point recap". India Today (به انگلیسی). 7 May 2025. Retrieved 7 May 2025.
- ↑ "Jaish chief says 10 family members, 4 aides killed in Indian strikes: Report". India Today (به انگلیسی). 7 May 2025. Retrieved 7 May 2025.
- ↑ Yerushalmy, Jonathan; Chao-Fong, Léonie (6 May 2025). "Kashmir crisis: Pakistan says it is retaliating to India's 'act of war' – live". the Guardian (به انگلیسی). ISSN 0261-3077. Retrieved 6 May 2025.
- ↑ Saifi, Sophia; Taylor, Jerome; Adkin, Ross (6 May 2025). "India launches strikes deep inside Pakistan and Pakistan claims Indian jets shot down, in major escalation". CNN (به انگلیسی). Retrieved 7 May 2025.
- ↑ "After Op Sindoor, 12 civilians killed, 42 injured in Pakistan shelling in Poonch". Hindustan Times.
- ↑ "POK flood alert after Pakistan accuses India of Jhelum water release: Report". India Today (به انگلیسی). 27 April 2025. Archived from the original on 27 April 2025. Retrieved 27 April 2025.
- ↑ "Pahalgam: Panic in PoK after India releases Jhelum water". Firstpost (به انگلیسی). 27 April 2025. Archived from the original on 27 April 2025. Retrieved 27 April 2025.
- ↑ "Chenab River Flow Drops Near Sialkot After Indus Waters Treaty Suspension, Satellite Images Surface: Reports". Free Press Journal (به انگلیسی). Retrieved 30 April 2025.
- ↑ "India stops water flow through Baglihar dam Indus Treaty suspension". Kashmir Media Service (به انگلیسی). 4 May 2025. Retrieved 4 May 2025.
- ↑ "India cuts water flow through Baglihar Dam after suspending Indus Treaty: Source". CNBC TV18 (به انگلیسی). 4 May 2025. Retrieved 4 May 2025.
- ↑ "UN urges India and Pakistan to show 'maximum restraint' following Kashmir attack". France 24. 25 April 2025. Archived from the original on 25 April 2025. Retrieved 25 April 2025.
- ↑ "Iran offers to play mediator between India, Pak as ties nosedive after J&K attack". India Today (به انگلیسی). 25 April 2025. Archived from the original on 25 April 2025. Retrieved 25 April 2025.
- ↑ "Pahalgam attack: UK, Russia issue travel advisories for Pakistan". The Express Tribune. 23 April 2025. Retrieved 23 April 2025.
- ↑ Bukahi, Farayz; Patal, Shivam. "India, Pakistan exchange small arms fire, China urges restraint". Reuters (به انگلیسی). Archived from the original on 29 April 2025. Retrieved 29 April 2025.
- ↑ Rushali Saha. "Pahalgam Attack Tests West Asian Countries' Neutrality". thediplomat.com. Retrieved 30 April 2025.
- ↑ "Bangladesh for peaceful resolution of India-Pakistan tensions: Touhid". New Age. 27 April 2025. Retrieved 30 April 2025.
- ↑ "U.S. urges India, Pakistan to 'de-escalate' tensions; Rubio talks to Pakistan PM Shehbaz Sharif, EAM Jaishankar". The Hindu (به انگلیسی). 30 April 2025. Retrieved 1 May 2025.
- ↑ "Pahalgam: US urges India and Pakistan to defuse tensions after Kashmir attack". www.bbc.com. 1 May 2025.
- ↑ "'Do Not Travel': US issues advisory for J&K in wake of Pahalgam attack". The Times of India. 24 April 2025. ISSN 0971-8257. Archived from the original on 25 April 2025. Retrieved 25 April 2025.
- ↑ ""This was terrorist attack": US House Foreign Affairs Committee condemns NYT's 'militants' label for Pahalgam attack". The Economic Times. 25 April 2025. ISSN 0013-0389. Retrieved 25 April 2025.
- ↑ Sophia Saifi; Rhea Mogul (24 April 2025). "A tourist massacre in Kashmir is escalating tensions between India and Pakistan. Here's what we know". CNN (به انگلیسی). Retrieved 25 April 2025.
- ↑ "'They've had that fight for 1,000 years… both will figure out one way or other': Trump on India-Pakistan tension". The Indian Express (به انگلیسی). 26 April 2025. Archived from the original on 26 April 2025. Retrieved 26 April 2025.
- ↑ Masood, Salman (2 May 2025). "Pakistan's Leaders May Talk Tough, but War With India Is the Last Thing Pakistanis Want". The New York Times. Retrieved 2 May 2025.
- ↑ "US' Marco Rubio reacts to 'Operation Sindoor': 'Closely monitoring India-Pakistan situation'". The Hindustan Times. 7 May 2025. Retrieved 7 May 2025.
- ↑ "Pahalgam attack: Indians in UK protest outside Pak High Commission in London". India Today (به انگلیسی). 26 April 2025. Retrieved 26 April 2025.
- ↑ "Indian community protests outside Pakistan High Commission in London over Pahalgam attack". The Tribune (به انگلیسی). Archived from the original on 26 April 2025. Retrieved 26 April 2025.
- ↑ "Instagram accounts of several Pak actors including Hania Aamir's blocked in India". India Today. 30 April 2025.
- ↑ "Hania Aamir rubbishes 'entirely fabricated' statement circulating in her name on Pahalgam attack". Images (به انگلیسی). 2 May 2025.
- ↑ "Pakistani stars fire back at India's war talk, call for peace with strength". www.thenews.com.pk (به انگلیسی). Retrieved 4 May 2025.
