تاوانانا
تاوانانا عنوانی برای ملکه هیتی‌ها —یعنی همسر پادشاه— در دوران حیات او بود. پس از مرگ ملکه، این عنوان به دختر او یا همسر پادشاه جدید (هرکدام که برای تصدی این جایگاه در دسترس بود) منتقل می‌شد. نظام حکومتی هیتی‌ها پادشاهی تئوکراتیک (دین‌سالاری) بود که در آن، همسرِ ولیعهد تا پیش از مرگِ «تاوانانا»یِ حاکم، به این مقام نمی‌رسید.[۱]
تاوانانا همچنین وظیفهٔ ادارهٔ امور را در زمان غیبت پادشاه (که برای نبرد به میدان جنگ می‌رفت) بر عهده داشت و در حالی که پادشاه، کاهن اعظم امپراتوری هیتی محسوب می‌شد، او نیز مقام کاهنه اعظم را دارا بود. وظایف اصلی تاوانانا عمدتاً ماهیتی مذهبی داشت. «پودوخپا»، همسر خاتوشیلی سوم، نمونه‌ای از یک تاوانانای هیتی است. پس از مرگ خاتوشیلی سوم، پودوخپا مسئولیت برقراری ارتباط با خاندان سلطنتی مصر و حاکمان دولت‌های دست‌نشاندهٔ هیتی را بر عهده گرفت.
از آنجا که این عنوان در انحصار یک فرد بود، هیچ تاوانانایی (ملکه‌ای) مراسم تاج‌گذاری خود را در کنار پادشاه آغاز نمی‌کرد مگر پس از درگذشت تاوانانای پیشین. این وضعیت اغلب به رقابت‌های شدیدی میان ملکه‌های تازه‌منصوب و فرزندان ناتنی‌شان — که وارثان قدرت واقعی پادشاهی بودند — می‌انجامید. نمونه‌ای از چنین رویدادی در ترجمهٔ لوح میخی دوزبانهٔ اکدی-هیتی موسوم به «وصیت‌نامهٔ خاتوشیلی» ثبت شده است.[۲]
«تاوانانا» همچنین نام شخصی یکی از ملکه‌های هیتی است.
منابع
- ↑ This is the reconstruction, based on inscriptions, offered by Margalit Finkelberg, Greeks and Pre-Greeks: Aegean Prehistory and Greek Heroic Tradition, (Cambridge) 2005, ch. 1. cf W.H. Stiebing, Ancient Near Eastern History and Culture, p. 200.
- ↑ A dynastic analysis of the Testament of Hattusili is an appendix to Finkelberg 2005:177ff.
- مشارکت‌کنندگان ویکی‌پدیا. «Tawananna». در دانشنامهٔ ویکی‌پدیای انگلیسی، بازبینی‌شده در ۶ اوت ۲۰۲۵.
- هیتی‌ها
- تاریخ مدیترانه
- تمدنهای باستانی
- خاور نزدیک باستان
- مردمان باستانی آناتولی
- مردمان باستانی
- ملکه‌های همسر باستانی
- شهبانوان هیتی
- عنوانهای سلطنتی