ترکمانی عراق

ترکمانی عراق
قومیتترکمان‌های عراق
ترکی
  • اغوز
    • اغوز غربی
      • ترکمانی عراق
عربی
کدهای زبان
ایزو ۳–۶۳۹–
گلاتولوگkirk1242[۱]
زبان‌شناسیpart of 44-AAB-a

گویش‌های ترکمانی عراق (به ترکی Iraq Türkmen ağızları) گونه‌های از زبان‌های ترکی هستند که ترکمان‌ها در عراق بدان گفتگو می‌کنند.

ترکمن‌های عراق از نسل چندین موج مهاجرت مردم ترک‌زبان به میان‌رودان هستند. اولین ترک‌های اوغوز (که ترکمان نیز نامیده می‌شوند) که به عراق آمدند، در دوران عباسیان (۷۵۱–۱۲۵۸) و به ویژه در سده نهم میلادی وارد عراق شدند. ترک‌ها که اصالتاً اهل آسیای میانه بودند، در قرن نهم در زمان امپراتوری سلجوقی در آناتولی، ایران و بین‌النهرین ساکن شدند. در زمان امپراتوری عثمانی، چندین موج مهاجرت، گروه‌های بیشتری از ترکمان‌ها را به این منطقه آورد. در سده هجدهم، ترک‌های آناتولی در عراق مستقر شدند تا ترابری بین بغداد و استانبول را تضمین کنند و برخی دیگر توسط عثمانی‌ها برای سرکوب قبایل متخاصم به این منطقه اعزام شدند. مقامات عثمانی آن‌ها را در ورودی دره‌های هم‌مرز با مناطق کردنشین مستقر کردند تا کنترل خود را بر کردها برقرار کنند.

پس از استقلال عراق و به قدرت رسیدن حزب بعث و صدام حسین، سیاست عربی‌سازی در پیش گرفته شد و عربی بر اقلیت‌های غیرعرب کشور تحمیل گردید. از جمله اقدامات اتخاذ شده، ممنوعیت تدریس زبان ترکی در مدارس و استفاده از آن در رسانه‌ها بود. در دهه ۱۹۸۰، صدام حسین استفاده از زبان ترکی را در اماکن عمومی ممنوع کرد. از سال ۲۰۰۵، زبان ترکمانی به عنوان زبان اقلیت در عراق به رسمیت شناخته شده است. با این حال، زبان ترکی تدریس شده در مدارس این کشور، ترکی معیار مبتنی بر لهجه استانبولی است. اگرچه گویش‌های ترکمنی عراق با ترکی آناتولی مرتبط هستند، اما با زبان آذربایجانی نیز ارتباط نزدیکی دارند و یک منطقه زبانی انتقالی بین این دو زبان شکل می‌دهند.

گویش‌های ترکمانی عراق با ترکی معیار ترکیه متفاوت است و به چند دسته تقسیم می‌شود. به گفتهٔ بیلگه‌خان آتسیز گوکداغ، می‌توان گویش‌های ترکمنی عراق را بر اساس تکامل صامت /ŋ/ (که اکنون در ترکی استانبولی /n/ نوشته می‌شود و قبلاً در ترکی عثمانی ڭ نوشته می‌شد) به دو گروه تقسیم کرد:[۲]

جستارهای وابسته

منابع

  1. ↑ Nordhoff, Sebastian; Hammarström, Harald; Forkel, Robert; Haspelmath, Martin, eds. (2013). "ترکمانی عراق". Glottolog 2.2. Leipzig: Max Planck Institute for Evolutionary Anthropology. {{cite book}}: Invalid |display-editors=4 (help)
  2. ↑ Bilgehan Atsız Gökdağ (2012). "IRAK TÜRKMEN TÜRKÇESİNİN ŞEKİL BİLGİSİNE DAİR NOTLAR" (pdf). International Journal of Turkish Literature Culture Education (به ترکی استانبولی). 1 (1): 113-123.
  3. 1 2 Bilgehan Atsız Gökdağ (2019). "TELAFER AĞZI" (pdf). Karadeniz Araştırmaları (به ترکی استانبولی).
This article is issued from ویکی‌پدیا. The text is available under Creative Commons Attribution-Share Alike 4.0 unless otherwise noted. Additional terms may apply for the media files.