زبان‌های آرغو

زبان‌های آرغو یا ارغو یک شاخه اصلی از زبان‌های ترکی رایج به همراه اوغوز، قپچاق، قارلوق و ترکی سیبری هستند. برخلاف سایر شاخه‌ها، این گروه دارای چند زبان نیست و تنها زبان تاریخی آرغو و زبان خلجی که از نسل آن است، تنها زبان‌های این گروه هستند.

آرغو گروهی دوزبانه از قبایل ترک در سده یازدهم بودند. اولین و تنها اشاره به قبایل آرغو و زبان آرغو توسط کاشغری صورت گرفته است. او نوشته است که آن‌ها در میان کوه‌ها زندگی می‌کردند و به همین دلیل آن‌ها را آرغو، به معنای «در میان» می‌نامیدند.^[۲] در همان دوره (سده نهم/دهم)، نام خلج نیز توسط مسافران ثبت شده است. با کشف خلج‌های امروزی، مشخص شده است که زبان خلج‌ها همان زبان آرغو در دیوان لغات الترک است.

برخی زبان‌شناسان به دلایل زیر خلجی را نواده آرغو می‌دانند:

1. صدای -ny(-) در ترکی باستان هم در آرغو و هم در خلجی به صورت -n(-) حفظ شده است.
2. در هر دو از لبی‌شدگی واج‌ها استفاده شده است. (مثلاً bardum, käldüm به جای bardïm, keldim)
3. به گفته کاشغری، قبایل آرغو کلمه «داغ» را به معنای «نیست» به کار می‌برند. تنها زبان ترکی که امروزه از کلمه «داغ» به معنای «نه» استفاده می‌کند، زبان خلجی است. اوغوزها از کلمات *degül و دیگران از کلمات *ermeŕ استفاده می‌کنند.
4. ارغو به جای z از δ استفاده می‌کند. این موضوع در خلجی نیز دیده می‌شود.