تغییر اقلیم در لسوتو
تغییر اقلیم در لسوتو به آثار تغییرات اقلیمی بر لسوتو، انتشار گازهای گلخانهای این کشور و اقدامات آن برای سازگاری و کاهش آثار تغییر اقلیم میپردازد.

لسوتو کشوری در آفریقای جنوبی است که هماکنون آثار منفی تغییر اقلیم، از جمله افزایش فراوانی هوای خشن مانند خشکسالی، افزایش میزان فرسایش خاک و بیابانزایی و کاهش حاصلخیزی خاک را تجربه میکند. لسوتو کشوری محصور در خشکی است و بهویژه در برابر آثار منفی تغییرپذیری اقلیم و تغییرات مرتبط با امنیت آب و امنیت غذایی و همچنین شرایط نامطلوب برای سلامت، سکونتگاههای انسانی و بخش انرژی آسیبپذیر است.[۱][۲]
خشکی زیاد در لسوتو، همراه با دورههای خشکسالی شدید، از دست رفتن تنوع زیستی، تخریب مراتع و کاهش بهرهوری محصولات کشاورزی و دامها در نتیجه بیابانزایی را تشدید میکند. این چالشها آسیبپذیری کشور را افزایش میدهند.[۲][۳]
انتشار گازهای گلخانهای
Climate TRACE میزان انتشار گازهای گلخانهای لسوتو در سال ۲۰۲۲ را حدود ۲٫۶۲ میلیون تن برآورد کرده است که تقریباً نیمی از آن از بخش کشاورزی ناشی میشود.[۴] با توجه به اینکه جمعیت لسوتو حدود ۲٫۲ میلیون نفر است، این میزان معادل حدود ۱٫۲ تن در سال به ازای هر نفر است که بسیار کمتر از میانگین جهانی، یعنی حدود ۶٫۵ تن به ازای هر نفر، است.[۵]
برآورد رسمی انتشار گازهای گلخانهای در سال ۲۰۱۷ در مجموع ۵٫۶۶ میلیون تن بوده است که آن نیز از نظر سرانه بسیار کمتر از میانگین جهانی است.[۶]
| انتشار دیاکسید کربن فسیلی (CO₂) در لسوتو[۷] | ||||||
|---|---|---|---|---|---|---|
| سال | انتشار CO₂ فسیلی (تن) | تغییر انتشار CO₂ | انتشار CO₂ سرانه | جمعیت | تغییر جمعیت | سهم از انتشار CO₂ جهان |
| ۲۰۲۲ | ۷۷۹٬۰۰۰ | ۹٫۱۸٪ | ۰٫۳۴ | ۲٬۲۸۶٬۱۱۰ | ۱٫۰۹٪ | ۰٫۰۰۲۰٪ |
| ۲۰۲۱ | ۷۱۳٬۴۹۰ | ۰٫۱۴٪ | ۰٫۳۲ | ۲٬۲۶۱٬۵۴۲ | ۱٫۱۵٪ | ۰٫۰۰۱۹٪ |
| ۲۰۲۰ | ۷۱۲٬۴۸۰ | ۱٫۴۶٪ | ۰٫۳۲ | ۲٬۲۳۵٬۷۲۷ | ۱٫۱۹٪ | ۰٫۰۰۲۰٪ |
| ۲۰۱۹ | ۷۰۲٬۲۰۰ | ۴٫۴۳٪ | ۰٫۳۲ | ۲٬۲۰۹٬۴۰۵ | ۱٫۱۸٪ | ۰٫۰۰۱۹٪ |
| ۲۰۱۸ | ۶۷۲٬۴۰۰ | −۱٫۰۴٪ | ۰٫۳۱ | ۲٬۱۸۳٬۶۰۳ | ۱٫۲۳٪ | ۰٫۰۰۱۸٪ |
| ۲۰۱۷ | ۶۷۹٬۴۷۰ | ۷٪ | ۰٫۳۱ | ۲٬۱۵۷٬۱۱۰ | ۱٫۲۵٪ | ۰٫۰۰۱۸٪ |
| ۲۰۱۶ | ۶۳۵٬۰۱۰ | ۶٫۶۸٪ | ۰٫۳۰ | ۲٬۱۳۰٬۴۲۲ | ۱٫۲۳٪ | ۰٫۰۰۱۸٪ |
| ۲۰۱۵ | ۵۹۵٬۲۲۰ | −۱٫۳۲٪ | ۰٫۲۸ | ۲٬۱۰۴٬۶۱۱ | ۱٫۱۸٪ | ۰٫۰۰۱۶٪ |
| ۲۰۱۴ | ۶۰۳٬۱۸۰ | ۴٫۲۸٪ | ۰٫۲۹ | ۲٬۰۸۰٬۰۸۹ | ۱٫۱۵٪ | ۰٫۰۰۱۷٪ |
| ۲۰۱۳ | ۵۷۸٬۴۴۰ | −۰٫۰۳٪ | ۰٫۲۸ | ۲٬۰۵۶٬۵۰۴ | ۱٫۰۹٪ | ۰٫۰۰۱۶٪ |
| ۲۰۱۲ | ۵۷۸٬۶۴۰ | ۶٫۸٪ | ۰٫۲۸ | ۲٬۰۳۴٬۳۵۴ | ۱٫۰۱٪ | ۰٫۰۰۱۶٪ |
| ۲۰۱۱ | ۵۴۱٬۸۱۰ | ۲٫۷۳٪ | ۰٫۲۷ | ۲٬۰۱۴٬۰۰۹ | ۰٫۸۹٪ | ۰٫۰۰۱۶٪ |
| ۲۰۱۰ | ۵۲۷٬۴۳۰ | ۳٫۸۴٪ | ۰٫۲۶ | ۱٬۹۹۶٬۲۵۱ | ۰٫۷۸٪ | ۰٫۰۰۱۶٪ |
| ۲۰۰۹ | ۵۰۷٬۹۱۰ | ۱۵٫۰۴٪ | ۰٫۲۶ | ۱٬۹۸۰٬۸۸۳ | ۰٫۷۳٪ | ۰٫۰۰۱۶٪ |
| ۲۰۰۸ | ۴۴۱٬۵۲۰ | −۱۸٫۳۷٪ | ۰٫۲۲ | ۱٬۹۶۶٬۵۴۱ | ۰٫۶۸٪ | ۰٫۰۰۱۴٪ |
| ۲۰۰۷ | ۵۴۰٬۹۱۰ | ۲۸٫۹۲٪ | ۰٫۲۸ | ۱٬۹۵۳٬۲۶۸ | ۰٫۴۲٪ | ۰٫۰۰۱۷٪ |
| ۲۰۰۶ | ۴۱۹٬۵۶۰ | ۲٫۲٪ | ۰٫۲۲ | ۱٬۹۴۵٬۰۶۳ | −۰٫۴۱٪ | ۰٫۰۰۱۴٪ |
| ۲۰۰۵ | ۴۱۰٬۵۴۰ | −۰٫۰۴٪ | ۰٫۲۱ | ۱٬۹۵۳٬۰۷۶ | −۰٫۹۲٪ | ۰٫۰۰۱۴٪ |
| ۲۰۰۴ | ۴۱۰٬۷۰۰ | ۴٫۹۸٪ | ۰٫۲۱ | ۱٬۹۷۱٬۱۲۹ | −۰٫۷٪ | ۰٫۰۰۱۴٪ |
| ۲۰۰۳ | ۳۹۱٬۲۰۰ | ۱٫۱۸٪ | ۰٫۲۰ | ۱٬۹۸۵٬۰۵۹ | −۰٫۴۸٪ | ۰٫۰۰۱۴٪ |
| ۲۰۰۲ | ۳۸۶٬۶۵۰ | ۴٫۶۹٪ | ۰٫۱۹ | ۱٬۹۹۴٬۶۷۹ | −۰٫۳۱٪ | ۰٫۰۰۱۵٪ |
| ۲۰۰۱ | ۳۶۹٬۳۳۰ | ۱٫۹۱٪ | ۰٫۱۸ | ۲٬۰۰۰٬۸۵۳ | −۰٫۱۵٪ | ۰٫۰۰۱۴٪ |
| ۲۰۰۰ | ۳۶۲٬۴۲۰ | ۱۷۳٫۴۲٪ | ۰٫۱۸ | ۲٬۰۰۳٬۹۱۳ | ۰٫۰۳٪ | ۰٫۰۰۱۴٪ |
| ۱۹۹۹ | ۱۳۲٬۵۵۰ | ۱٫۸۸٪ | ۰٫۰۷ | ۲٬۰۰۳٬۲۳۴ | ۰٫۲۶٪ | ۰٫۰۰۰۵۳٪ |
| ۱۹۹۸ | ۱۳۰٬۱۱۰ | −۱٫۹۸٪ | ۰٫۰۷ | ۱٬۹۹۸٬۰۴۹ | ۰٫۵٪ | ۰٫۰۰۰۵۳٪ |
| ۱۹۹۷ | ۱۳۲٬۷۴۰ | −۰٫۰۹٪ | ۰٫۰۷ | ۱٬۹۸۸٬۱۳۰ | ۰٫۸٪ | ۰٫۰۰۰۵۴٪ |
| ۱۹۹۶ | ۱۳۲٬۸۶۰ | ۴٫۲۴٪ | ۰٫۰۷ | ۱٬۹۷۲٬۴۱۸ | ۱٫۰۸٪ | ۰٫۰۰۰۵۵٪ |
| ۱۹۹۵ | ۱۲۷٬۴۶۰ | ۱٫۶۶٪ | ۰٫۰۷ | ۱٬۹۵۱٬۴۳۷ | ۱٫۲۳٪ | ۰٫۰۰۰۵۴٪ |
| ۱۹۹۴ | ۱۲۵٬۳۸۰ | ۹٫۳۲٪ | ۰٫۰۷ | ۱٬۹۲۷٬۷۰۷ | ۱٫۳۶٪ | ۰٫۰۰۰۵۵٪ |
| ۱۹۹۳ | ۱۱۴٬۶۹۰ | −۳٫۶۹٪ | ۰٫۰۶ | ۱٬۹۰۱٬۷۹۳ | ۱٫۵۲٪ | ۰٫۰۰۰۵۱٪ |
| ۱۹۹۲ | ۱۱۹٬۰۸۰ | −۱۴٫۸۹٪ | ۰٫۰۶ | ۱٬۸۷۳٬۲۷۴ | ۱٫۶۸٪ | ۰٫۰۰۰۵۳٪ |
| ۱۹۹۱ | ۱۳۹٬۹۱۰ | ۲۶٫۴۲٪ | ۰٫۰۸ | ۱٬۸۴۲٬۳۷۹ | ۱٫۸۱٪ | ۰٫۰۰۰۶۲٪ |
| ۱۹۹۰ | ۱۱۰٬۶۷۰ | −۲۰٫۸٪ | ۰٫۰۶ | ۱٬۸۰۹٬۶۹۶ | ۱٫۹۳٪ | ۰٫۰۰۰۴۹٪ |
| ۱۹۸۹ | ۱۳۹٬۷۳۰ | ۳۳٫۲۴٪ | ۰٫۰۸ | ۱٬۷۷۵٬۴۳۶ | ۲٫۰۵٪ | ۰٫۰۰۰۶۳٪ |
| ۱۹۸۸ | ۱۰۴٬۸۷۰ | −۳۶٫۲۸٪ | ۰٫۰۶ | ۱٬۷۳۹٬۸۴۱ | ۲٫۱۴٪ | ۰٫۰۰۰۴۸٪ |
| ۱۹۸۷ | ۱۶۴٬۵۹۰ | ۴۰٫۱۸٪ | ۰٫۱۰ | ۱٬۷۰۳٬۳۹۰ | ۲٫۲۴٪ | ۰٫۰۰۰۷۸٪ |
| ۱۹۸۶ | ۱۱۷٬۴۱۰ | ۸٫۷۲٪ | ۰٫۰۷ | ۱٬۶۶۶٬۱۳۸ | ۲٫۵۷٪ | ۰٫۰۰۰۵۷٪ |
| ۱۹۸۵ | ۱۰۷٬۹۹۰ | ۹٫۳۲٪ | ۰٫۰۷ | ۱٬۶۲۴٬۳۷۹ | ۲٫۸۷٪ | ۰٫۰۰۰۵۳٪ |
| ۱۹۸۴ | ۹۸٬۷۸۰ | −۳٫۳٪ | ۰٫۰۶ | ۱٬۵۷۸٬۹۸۶ | ۲٫۹٪ | ۰٫۰۰۰۵۰٪ |
| ۱۹۸۳ | ۱۰۲٬۱۵۰ | ۹٫۳۳٪ | ۰٫۰۷ | ۱٬۵۳۴٬۴۱۳ | ۲٫۹۳٪ | ۰٫۰۰۰۵۳٪ |
| ۱۹۸۲ | ۹۳٬۴۳۰ | −۶٫۹۶٪ | ۰٫۰۶ | ۱٬۴۹۰٬۷۳۲ | ۲٫۹۵٪ | ۰٫۰۰۰۴۹٪ |
| ۱۹۸۱ | ۱۰۰٬۴۲۰ | −۴٫۱۲٪ | ۰٫۰۷ | ۱٬۴۴۸٬۰۶۹ | ۲٫۹۵٪ | ۰٫۰۰۰۵۲٪ |
| ۱۹۸۰ | ۱۰۴٬۷۴۰ | −۱٫۷۴٪ | ۰٫۰۷ | ۱٬۴۰۶٬۵۲۱ | ۲٫۹۵٪ | ۰٫۰۰۰۵۳٪ |
| ۱۹۷۹ | ۱۰۶٬۶۰۰ | ۱۵٫۱۴٪ | ۰٫۰۸ | ۱٬۳۶۶٬۱۶۹ | ۲٫۹۳٪ | ۰٫۰۰۰۵۳٪ |
| ۱۹۷۸ | ۹۲٬۵۸۰ | ۱٫۶۵٪ | ۰٫۰۷ | ۱٬۳۲۷٬۲۴۰ | ۲٫۸۹٪ | ۰٫۰۰۰۴۷٪ |
| ۱۹۷۷ | ۹۱٬۰۸۰ | ۳٫۵۱٪ | ۰٫۰۷ | ۱٬۲۸۹٬۹۶۷ | ۲٫۹۳٪ | ۰٫۰۰۰۴۸٪ |
اقلیم
لسوتو دارای زمستانهای سرد و تابستانهای گرم است. میانگین دما بسته به ارتفاع از ۰ تا ۳۰ درجه سلسیوس متغیر است. پیشبینی میشود که لسوتو در اقلیمهای آینده بهطور کلی گرمتر و خشکتر شود.[۲]
آثار بر بخشهای کلیدی
بخشهای مهم لسوتو، از جمله کشاورزی، آب، انرژی و سلامت، در برابر تغییر اقلیم آسیبپذیر هستند.
کشاورزی

بخش کشاورزی ستون اصلی اقتصاد لسوتو است و در برابر تغییر اقلیم آسیبپذیری زیادی دارد. این بخش هماکنون با مخاطرات اقلیمی از جمله خشکسالی، سیلاب، آفات و دماهای شدید که با فراوانی بیشتری رخ میدهند، مواجه است.[۸][۹]
امنیت غذایی در لسوتو شکننده توصیف شده است. تنها حدود ۳۰ درصد ذرت، که غذای اصلی کشور است، در داخل لسوتو تولید میشود. وابستگی غالب کشاورزی به بارندگی طبیعی، لسوتو را در برابر آثار نامطلوب خشکسالی آسیبپذیر میکند.
برای تأمین نیاز داخلی به غذا، لسوتو به واردات ذرت از کشور همسایه، آفریقای جنوبی، وابسته است.[۱۰]
قیمت ذرت در لسوتو بهشدت تحت تأثیر قیمتها در آفریقای جنوبی است. با توجه به نزدیکی دو کشور، خشکسالی که هر دو کشور را تحت تأثیر قرار دهد میتواند تولید را در هر دو طرف کاهش دهد.[۱۰][۱۱]
چنین وضعیتی در گذشته نیز رخ داده است. برای نمونه، در سال ۲۰۰۷ شدیدترین خشکسالی ثبتشده توسط ماهوارهها، لسوتو و آفریقای جنوبی را بهطور همزمان تحت تأثیر قرار داد. در نتیجه، شکست محصولات کشاورزی در هر دو کشور موجب کاهش قابل توجه صادرات ذرت به لسوتو شد.[۱۰][۱۲][۱۳]
آب
منابع آب لسوتو در برابر آثار تغییر اقلیم بسیار آسیبپذیر هستند. این کشور هماکنون به دلیل خشکسالی با کاهش دسترسی به آب و به دلیل رشد جمعیت با افزایش تقاضای آب مواجه است.[۱][۱۴]
اقلیم لسوتو در طول دوره ثبتشده تاریخی با دورههای خشکی و دورههای بارندگی مشخص شده است.[۱۵] این نوسانات اقلیمی آثار قابل توجهی بر محیط زیست داشتهاند.
آثار مرتبط با دورههای خشک شامل کمبود غذا، قحطی، شیوع بیماریها، گسترش گیاهان غیربومی و حشرات مخرب، توفانهای گردوغبار و آغاز فرسایش توسط رودخانهها است. طولانیترین دوره خشکی در سابقه ۲۰۰ سالهٔ ثبتشده لسوتو بین سالهای ۱۹۹۱ تا ۱۹۹۵ رخ داد.[۱۵][۱۶]
پیشبینی میشود تغییر اقلیم در لسوتو الگوهای دما و بارش را تغییر داده و شرایط گرمتر و خشکتری ایجاد کند. انتظار میرود شدت و فراوانی رخدادهای حدی مانند سیل و خشکسالی، بهویژه در مناطق کمارتفاع غربی و شمالی، افزایش یابد.
منابع آب در اثر کاهش بارش و افزایش دما تحت تأثیر منفی قرار خواهند گرفت. افزایش دما موجب افزایش نرخ تبخیر، کاهش رواناب و کاهش تغذیه آبهای زیرزمینی خواهد شد.
شرایط مراتع نیز ممکن است در اثر تغییر اقلیم رو به وخامت بگذارد و در نهایت دچار تخریب شود؛ موضوعی که کیفیت دام و محصولات دامی را تحت تأثیر قرار میدهد. جنگلهای بومی موجود نیز ممکن است به سمت انواع نیمهخشک تغییر کنند و تولید کشاورزی کاهش یابد و به کمبود مواد غذایی منجر شود.[۱۵]
لسوتو تنها کشور جهان است که تمام سرزمین آن در ارتفاع بیش از ۱۰۰۰ متر از سطح دریا قرار دارد. این کشور که بهطور کامل در میان آفریقای جنوبی محصور شده، در مرتفعترین بخش پرتگاه دراکنزبرگ در مرز شرقی فلات آفریقای جنوبی واقع شده است.[۱۵][۱۷][۱۸]
انرژی
بخش انرژی لسوتو در برابر آثار تغییر اقلیم بسیار آسیبپذیر است. این کشور هماکنون به دلیل کاهش دسترسی به آب با کاهش تولید برقآبی مواجه است.
بیش از ۹۵ درصد برق مصرفی در لسوتو از نیروی برقآبی تأمین میشود.[۱۸]
سلامت
بخش سلامت لسوتو در برابر آثار تغییر اقلیم آسیبپذیر است. افزایش دما و بارندگی میتواند موجب افزایش بروز مالاریا و دیگر بیماریهای ناقلمحور شود.[۲]
پیامدهای مرتبط با دورههای بارندگی ناکافی شامل کمبود غذا، قحطی گسترده، شیوع بیماریها، گسترش گیاهان بیگانه و حشرات مخرب، شکلگیری مناطق خشک موسوم به کاسههای گردوغبار و آغاز فرایندهای فرسایشی توسط رودخانهها است.[۱۵]
سازگاری
لسوتو برای مقابله با تغییر اقلیم، برنامه ملی سازگاری (NAP) را برای سازگاری و کاهش آثار تغییر اقلیم تدوین کرده است.[۲]
اسناد برنامه اقدام ملی سازگاری (NAPA) شرایط ملی، آسیبپذیریها و آثار مورد انتظار تغییر اقلیم در لسوتو را تشریح میکنند. این اسناد همچنین فرایندهای مشاوره، منابع و اطلاعات مورد استفاده برای اولویتبندی اقدامات سازگاری با تغییر اقلیم را مشخص میکنند.
لسوتو دومین ارتباط ملی خود (SNC) با کنوانسیون چارچوب سازمان ملل متحد درباره تغییر اقلیم (UNFCCC) را در نوامبر ۲۰۱۳ ارائه کرد. این گزارش شامل شرایط کشور، فهرست انتشار گازهای گلخانهای، آثار و آسیبپذیری، و همچنین سیاستهای ملی در زمینه کاهش انتشار، سازگاری، پژوهش، پایش و آموزش عمومی بود.[۱۸]
جستارهای وابسته
- سلامت در لسوتو
- جغرافیای لسوتو
- تغییر اقلیم در اوگاندا
- تغییر اقلیم در نامیبیا
- تغییر اقلیم در زیمبابوه
منابع
- 1 2 "Climate Risk Country Profile - Lesotho | Lesotho". ReliefWeb (in English). 14 اوت 2021.
- 1 2 3 4 5 "World Bank Climate Change Knowledge Portal". Climate Change Knowledge Portal (in English).
- ↑ Tongwane، Mphethe؛ Piketh، Stuart؛ Stevens، Luanne؛ Ramotubei، Teke (۱ ژوئن ۲۰۱۵). «Greenhouse gas emissions from road transport in South Africa and Lesotho between ۲۰۰۰ and ۲۰۰۹». Transportation Research Part D: Transport and Environment. ۳۷: ۱–۱۳. بیبکد:2015TRPD...37....1T. doi:10.1016/j.trd.2015.02.017. شاپا ۱۳۶۱-۹۲۰۹.
{{cite journal}}: از پارامتر ناشناخته|دسترسی=صرفنظر شد (کمک)نگهداری یادکرد:تاریخ بهطور خودکار ترجمهشده (رده) - ↑ "Comparison Tool - Climate TRACE". Climate TRACE (in English). Retrieved 21 سپتامبر 2025.
- ↑ Vigna, Leandro; Friedrich, Johannes (8 مه 2023). "9 Charts Explain Per Capita Greenhouse Gas Emissions by Country". World Resources Institute (in English).
- ↑ الگو:یادکرد گزارش
- ↑ "Lesotho CO2 Emissions". Worldometer (in English). Retrieved 23 سپتامبر 2025.
- ↑ "Scaling up climate-smart agriculture in Lesotho". World Bank (in English). 20 فوریه 2020.
- ↑ "Publication preview page | FAO | Food and Agriculture Organization of the United Nations". FAO (in English).
- 1 2 3 Otto، Friederike؛ Verschuur، Jasper (۱۵ مارس ۲۰۲۱). «To what extent does climate change affect food insecurity? What we found in Lesotho». The Conversation (به انگلیسی آمریکا).
{{cite web}}: نگهداری یادکرد:تاریخ بهطور خودکار ترجمهشده (رده) - ↑ Dick-Sagoe، Christopher؛ Hope، Kwame Nkrumah؛ Dick-Sagoe، Anna Dankwaah (۲۰۲۳). «Climate change and the livelihoods of food crop farmers in Lesotho: Lessons for the implementation of the national climate change adaptation strategy». Journal of Emergency Management. ۲۱ (۸): ۱۳۳–۱۴۳. doi:10.5055/jem.0674. شاپا ۱۵۴۳-۵۸۶۵. PMID 37878387. S2CID 261632959.
{{cite journal}}: نگهداری یادکرد:تاریخ بهطور خودکار ترجمهشده (رده) - ↑ "To what extent does climate change affect food insecurity? What we found in Lesotho - Lesotho". ReliefWeb (in English). 16 مارس 2021.
- ↑ Dick-Sagoe, Christopher; Hope, Kwame Nkrumah; Dick-Sagoe, Anna Dankwaah (24 ژوئیه 2023). "Climate change and the livelihoods of food crop farmers in Lesotho: Lessons for the implementation of the national climate change adaptation strategy". Journal of Emergency Management (in English). 21 (8): 133–143. doi:10.5055/jem.0674. ISSN 1543-5865. PMID 37878387. S2CID 261632959.
{{cite journal}}: از پارامتر ناشناخته|دسترسی=صرفنظر شد (کمک) - ↑ "Lesotho: Water Security and Climate Change Assessment". GFDRR (in English).
- 1 2 3 4 5 "Lesotho | UNDP Climate Change Adaptation". UNDP Climate Change Adaptation (in English).
- ↑ "Climate Change Key for Lesotho's Domestic and Industrial Water Security, Agricultural Production and Regional Water Transfers". World Bank (in English).
- ↑ "Publication preview page | FAO | Food and Agriculture Organization of the United Nations". FAO (in English). سازمان خواربار و کشاورزی ملل متحد. 7 اکتبر 2021.
- 1 2 3 الگو:یادکرد گزارش
- تغییر اقلیم بر پایه کشور
- تغییر اقلیم در آفریقا
- اقتصاد لسوتو
- محیط زیست لسوتو
.svg.png)