تنوین

به زبان عربی تَنوین یا به زبان فارسی دو زبَر از نشانه‌های ثانویهٔ است.

1. تنوینِ یا زبر نصب، اً، ـاً، مانند: ظاهراً، عملاً، قبلاً، معمولاً، واقعاً، ابتدائاً، احیاناً، استثنائاً، بِناءً علی‌هذا (بِنائاً علی‌هذا)
2. تنوینِ یا دو زبَر رفع، یا دوپیش ــٌـ، مانند: مضافٌ‌الیه، مفعولٌ‌به، مقسومٌ‌علیه
3. تنوینِ یا دو زبَر جرّ، یا دوزیر ــٍـ، مانند: بعبارةٍ‌اُخری

حرکات تشکیل استفاده شده در فارسی و عربی.

از این میان، تنوینِ نصب یا دوزبَر در زبان فارسی شیوعِ بسیار بیشتری دارد.این نشان در کتاب فرهنگ واژه های اوستا این نشانه هست [۱]

نخستین بار صادق هدایت در کتاب وغ‌وغ ساهاب به‌جای «تنوینِ یا دو زبَر کارگذاری» از حرف «نون» استفاده کرد. از آن‌جا که کل کتاب طنز است و در سایر کارهای هدایت دیده نمی‌شود، به‌نظر برخی از صاحب‌نظران، او تنها از سرِ شوخی جابه‌جایی را انجام داده‌بوده‌است،^[۱] اما این کار بعدها در بین نویسندگان رواج پیدا کرد. ناصر وثوقی اولین کسی بود که در مجلهٔ اندیشه و هنر این موضوع را به‌طور جدی و پی‌گیر مورد استفاده قرار داد.

داریوش آشوری مخالف استفاده از نون به‌جای تنوین دو زبَر است؛ او می‌گوید: «این شیوه هیچ مشکلی را حل نمی‌کند و تنها بر ابهام خط فارسی می‌افزاید؛ زیرا با نشانهٔ سنتی می‌توان اصلِ عربیِ این نشانه و نقش قیدساز آن را در جمله بازشناخت، اما با این شیوهٔ تازه چیزی می‌شود شبیه هر «ن» پایانیِ دیگر در خط و زبان فارسی.»^[۱]

• حرکت‌گذاری عربی و فارسی
• تمییم

https://archive.org/details/1_20221023_20221023_1515^[۱]

• دستور خطّ فارسی، مصوب فرهنگستان زبان و ادب فارسی، تهران: فرهنگستان زبان و ادب فارسی، ۱۳۸۵، شابک ۹۶۴-۷۵۳۱-۱۳-۳ http://www.persianacademy.ir وب‌گاه مقدار |شابک= را بررسی کنید: invalid character (کمک)
• آشوری، داریوش (۱۳۸۹)، «داستان تنوین»، پُرسه‌ها و پرسش‌ها، تهران: نشر آگه، ص. ص۳۸۵، شابک ۹۶۴-۳۲۹-۱۹۵-۲

1. ↑ https://archive.org/details/1_20221023_20221023_1515. پیوند خارجی در |title= وجود دارد (کمک)