توصیف یونان
 صفحه‌ای مصور از یک نسخه خطی متعلق به سال ۱۴۸۵ از توصیف یونان (مجموعه کتابخانه لورنزی در فلورانس) | |
| نویسنده(ها) | پوسانیاس (جغرافی‌دان) |
|---|---|
| عنوان اصلی | Ἑλλάδος Περιήγησις |
| کشور | یونان باستان |
| زبان | یونانی |
| موضوع(ها) | جغرافیا |
| انتشار | سده دوم میلادی |
| متن | توصیف یونان در ویکی‌نبشته |
توصیف یونان (یونانی باستان: Ἑλλάδος Περιήγησις، رومی‌سازی: Helládos Periḗgēsis) تنها اثر باقی‌مانده از پوسانیاس، جغرافی‌دان باستان (حدود ۱۱۰ – حدود ۱۸۰ میلادی) است.[۱]
توصیف یونان اثر پوسانیاس شامل ده کتاب است که هر یک به بخشی از سرزمین اصلی یونان اختصاص یافته است. او در واقع سفرهای خود را توصیف می‌کند و بخش‌های بزرگی از یونان، از جمله جزایر، در این کتاب پوشش داده نشده‌اند. تور او از آتیکا (Ἀττικά) آغاز می‌شود و با آتن، از جمله حومه‌ها یا دمه‌های آن ادامه می‌یابد. سپس اثر با کورینثیا (منطقه باستانی) (Κορινθιακά)، لاکونیا (Λακωνικά)، مسنیا (منطقه باستانی) (Μεσσηνιακά)، ایلیس (Ἠλιακά)، آخایا (منطقه باستانی) (Ἀχαϊκά)، آرکادیا (Ἀρκαδικά)، بوئوتیا (Βοιωτικά)، فوکیس (Φωκικά) و لوکریس اوزولی (Λοκρῶν Ὀζόλων) ادامه پیدا می‌کند.[۲]
این اثر از نظر عوارض‌نگاری توصیف‌شده تا حدودی نامنظم است؛ تمرکز اصلی آن بر جغرافیای فرهنگی یونان باستان، به‌ویژه مکان‌های مذهبی است که در آن پوسانیاس نه تنها به آثار معماری و هنری اشاره کرده (و گاهی آن‌ها را توصیف نموده)، بلکه مبانی تاریخی و اسطوره‌ای فرهنگ سازنده آن‌ها را نیز بررسی کرده است.[۳] تحقیقات باستان‌شناسی سده بیستم، توصیفات مختلف او را تأیید کرده و اعتبار او را به عنوان یک شاهد در میان پژوهشگران افزایش داده است، در حالی که در سده نوزدهم، گزارش‌های او اغلب غیرقابل اعتماد تلقی می‌شد.
این کتاب تنها منبع هم‌دورهٔ باقی‌مانده دربارهٔ پوسانیاس است. تا سده ششم میلادی هیچ اشاره‌ای در متون باستانی به او یا کتابش نشده است و به نظر می‌رسد این کتاب تا قرون وسطی در قالب یک نسخه خطی منفرد باقی مانده بود که خود آن نسخه نیز اکنون مفقود شده است. با این حال، در عصر رنسانس توجه زیادی را به خود جلب کرد و پیش از آنکه برای اولین بار در سال ۱۵۱۶ به چاپ برسد، چندین بار به‌صورت نسخه خطی استنساخ شد.
توصیف
انگیزهٔ اصلی پوسانیاس علاقهٔ او به دین، اسطوره‌شناسی و افسانه‌های محلی پیرامون اماکن مذهبی بود. اثر او به عنوان نوعی «سفر به درون هویت» تلقی شده است که به باورها و میراث یونانی اشاره دارد.[۴] پوسانیاس هنر مذهبی و معماری مقدس بسیاری از مکان‌های مشهور مانند المپیا و دلفی را توصیف می‌کند. اگرچه او به عنوان منتقد هنر و معماری معمولاً مبهم و به‌طرز ناامیدکننده‌ای مختصر می‌نویسد، اما همین کلمات معدود او اغلب تنها منبع ادبی باقی‌مانده از دوران باستان است و برای تاریخ‌نگاران و باستان‌شناسان اهمیت بالایی دارد.
حتی در دورافتاده‌ترین مناطق یونان، او شیفتهٔ انواع یادگارهای مقدس، تصویرسازی‌های خدایان و دیگر امور اسرارآمیز و مقدس بود. برای نمونه در تبای، پوسانیاس از ویرانه‌های خانهٔ پیندار شاعر، سپرهای جنگجویانی که در نبرد لوکترا کشته شدند، تندیس‌های آریون، هزیود، اورفئوس و تاموریس دیدن می‌کند. او همچنین از بیشهٔ موزها در کوه هلیکون بازدید کرد و پرتره‌های پولیبیوس و کورینا را در تاناگرا در آرکادیا دید.
علاقهٔ پوسانیاس بیشتر معطوف به آثار باستانی بود تا معماری معاصر یا فضاهای مقدس زمان خود. همان‌طور که کریستین هابیخت، کلاسیک‌دان معاصر اشاره می‌کند، پوسانیاس ترجیح می‌داد به آثار دوازده ایزد المپ‌نشین پرداخته و از سازه‌ها و بناهای رومی متأخر چشم‌پوشی کند.
جستارهای وابسته
یادداشت‌ها
- ↑ Grant, Michael (1995). Greek and Roman Historians: Information and Misinformation. Routledge, p. 89.
- ↑ Diller, Aubrey (1956). "The Manuscripts of Pausanias". Transactions and Proceedings of the American Philological Association, 87, 84–97.
- ↑ Habicht, Christian (1984). "Pausanias and the Evidence of Inscriptions". Classical Antiquity, 3(1), 40–56.
- ↑ Elsner, Jaś (1992). "Pausanias: A Greek Pilgrim in the Roman World". Past & Present, (135), 3–29.
منابع
- مشارکت‌کنندگان ویکی‌پدیا. «Description of Greece». در دانشنامهٔ ویکی‌پدیای انگلیسی، بازبینی‌شده در ۱۲ اوت ۲۰۲۶.
- آثار جغرافیایی یونان باستان
- فینیقیه در منابع قدیم
- کتابهای سده ۲ (میلادی)