توپ کریکت

توپ کریکت یک توپ سخت و جامد است که برای بازی کریکت استفاده میشود. توپ کریکت از یک هستهٔ چوبپنبهای تشکیل شده که با نخ پیچیده شده و سپس با پوششی از چرم پوشانده و دوخته میشود. ساخت توپ در سطح فرستکلاس کریکت تابع قوانین کریکت است. مسیر حرکت توپ کریکت هنگام پرتاب، چه در هوا و چه پس از برخورد با زمین، تحت تأثیر حرکت و عملکرد توپانداز و همچنین وضعیت توپ و زمین کریکت قرار دارد. حفظ و آمادهسازی توپ برای رسیدن به وضعیت مطلوب نیز یکی از وظایف مهم تیم مدافع است. روش اصلی ضربهزن برای کسب دوش، ضربه زدن به توپ با چوب کریکت به نقطهای است که دویدن برای کسب دوش در آن ایمن باشد، یا فرستادن توپ از داخل یا روی خط مرزی زمین. توپهای کریکت از توپهای بیسبال سختتر و سنگینتر هستند.[۱]
توپ سنتی قرمز کریکت معمولاً در تست کریکت، مسابقات حرفهای داخلی که طی چند روز برگزار میشوند، و تقریباً تمام مسابقات آماتوری کریکت استفاده میشود. در بسیاری از مسابقات کریکت یکروزه، بهجای آن از توپ سفید استفاده میشود تا زیر نورافکنها بهتر دیده شود. از سال ۲۰۱۰ نیز توپ صورتی معرفی شد تا در مسابقات تست روز و شب، در برابر لباس سفید بازیکنان تضاد رنگی بیشتری ایجاد کند و در شب دید بهتری داشته باشد.[۲] توپهای تمرینی سفید، قرمز و صورتی نیز رایج هستند و توپ تنیس و توپهای مشابه از نظر اندازه نیز میتوانند برای تمرین یا مسابقات غیررسمی کریکت به کار روند.
در طول مسابقهٔ کریکت، کیفیت توپ بهتدریج تغییر میکند تا در نهایت دیگر قابل استفاده نباشد. در جریان این فرسایش، ویژگیهای توپ نیز تغییر میکند و این تغییرات میتوانند بر روند مسابقه تأثیر بگذارند. تغییر وضعیت توپ کریکت به روشهایی خارج از موارد مجاز تعیینشده در قوانین کریکت در طول مسابقه ممنوع است و اصطلاحاً «دستکاری توپ» نامیده میشود؛ این موضوع در موارد متعددی موجب جنجال شده است.
توپهای کریکت در جریان مسابقات باعث آسیبدیدگی و مرگ بازیکنان شدهاند.[۳] خطرات ناشی از توپهای کریکت یکی از عوامل مهم در رواج تجهیزات حفاظتی بود.
ساخت
استاندارد بریتانیا BS 5993 جزئیات ساخت، ابعاد، کیفیت و عملکرد توپهای کریکت را مشخص میکند.
توپ کریکت دارای هستهای از چوبپنبه است که با نخ کاملاً فشرده پیچیده شده و سپس درون یک پوشش چرمی قرار میگیرد. این پوشش دارای یک درز دوختهشده و کمی برجسته است. در توپهای باکیفیت که برای بالاترین سطوح مسابقات مناسب هستند، پوشش از چهار قطعه چرم ساخته میشود که شکلی شبیه پوست یک پرتقال چهارقاچشده دارند؛ با این تفاوت که یکی از نیمکرهها نسبت به نیمکرهٔ دیگر ۹۰ درجه چرخانده شده است.
استوای توپ با نخ دوخته میشود و درز برجستهٔ مشخص توپ را تشکیل میدهد و دارای شش ردیف بخیه است. در توپهای سطح بینالمللی تولیدشده توسط دوکس و اسجی، دو نیمه بهصورت دستی و با استفاده از سه درز در هر نیمه به یکدیگر دوخته میشوند. در توپهای تولیدشده توسط کوکابورا، تنها دو درز داخلی برای اتصال دو نیمه به یکدیگر استفاده میشود. چهار درز بیرونی با دستگاه ایجاد میشوند و تنها هدف آنها فراهم کردن اصطکاک و گیرایی بیشتر برای انگشتان توپانداز است.[۴] دو اتصال باقیمانده میان قطعات چرم نیز از داخل دوخته میشوند و «درز ربعی» را تشکیل میدهند.
توپهای ارزانتر با پوشش دوقطعهای نیز به دلیل قیمت پایینتر برای تمرین و مسابقات سطوح پایینتر محبوب هستند.
| مناسب برای | وزن | قطر | ||
|---|---|---|---|---|
| مردان و پسران بالای ۱۳ سال | ۵٫۵ تا ۵٫۷۵ اونس (۱۵۶ تا ۱۶۳ گرم) | ۸٫۸۱ تا ۹ اینچ (۲۲۴ تا ۲۲۹ میلیمتر) | ||
| زنان و دختران بالای ۱۳ سال | ۴٫۹۴ تا ۵٫۳۱ اونس (۱۴۰ تا ۱۵۱ گرم) | ۸٫۲۵ تا ۸٫۸۸ اینچ (۲۱۰ تا ۲۲۶ میلیمتر) | ||
| کودکان زیر ۱۳ سال | ۴٫۶۹ تا ۵٫۰۶ اونس (۱۳۳ تا ۱۴۳ گرم) | ۸٫۰۶ تا ۸٫۶۹ اینچ (۲۰۵ تا ۲۲۱ میلیمتر) | ||
| خردسالان | اغلب از یک توپ پلاستیکی مانند توپ کریکت کوییک استفاده میشود. | |||
ویژگیهای توپ کریکت بسته به سازندهٔ آن اندکی متفاوت است. توپهای سفید کوکابورا در مسابقات بینالمللی یکروزه و توئنتی۲۰ استفاده میشوند، در حالی که توپهای قرمز کوکابورا در مسابقات تست در بیشتر کشورهای عضو دوازده کشور برگزارکنندهٔ تست استفاده میشوند،[۶] بهجز وست ایندیز، ایرلند و انگلستان که از دوکس استفاده میکنند و هند که از توپهای اسجی استفاده میکند.[۷]
کاربرد
رنگ

توپهای کریکت بهطور سنتی قرمز هستند و توپ قرمز در تست کریکت و فرستکلاس کریکت استفاده میشود؛ بااینحال، پیشنهاد استفاده از رنگهای دیگر دستکم به سال ۱۹۳۷ بازمیگردد.[۸]
توپهای سفید زمانی معرفی شدند که مسابقات یکروزه در شب و زیر نورافکن آغاز شدند، زیرا توپ سفید در شب بهتر دیده میشود. امروزه تمام مسابقات حرفهای یکروزه با توپ سفید برگزار میشوند، حتی اگر مسابقه در شب برگزار نشود.
مشخص شده است که توپهای سفید رفتاری متفاوت از توپهای قرمز دارند: مهمتر از همه اینکه در نیمهٔ نخست اینینگ، میزان سوئینگ آنها بسیار بیشتر از توپهای قرمز است و همچنین سریعتر فرسوده میشوند. تولیدکنندگان ادعا میکنند که توپهای سفید و قرمز با روشها و مواد یکسان ساخته میشوند و تنها تفاوت اصلی در رنگآمیزی چرم است.[۲]
مشکل دیگری که در مورد توپهای سفید مورد استفاده در یک روزه بینالمللی وجود دارد این است که آنها بهسرعت کثیف یا کدر میشوند و در نتیجه پس از ۳۰ تا ۴۰ اور استفاده، دیدن توپ برای بتزن دشوارتر میشود.[۹][۱۰]
از اکتبر ۲۰۱۲، این مشکل با استفاده از دو توپ سفید جدید در هر اینینگ مدیریت شده است؛ به این صورت که از هر انتهای محل توپاندازی، توپ متفاوتی استفاده میشود. همین راهبرد در جام جهانی کریکت ۱۹۹۲ و جام جهانی کریکت ۱۹۹۶ نیز به کار رفته بود.
بین اکتبر ۲۰۰۷ و اکتبر ۲۰۱۲، روش کار به این شکل بود که یک توپ جدید از ابتدای اینینگ استفاده میشد و سپس در پایان اور سیوچهارم با یک توپ بازسازیشده تعویض میشد؛ توپی که نه کاملاً نو بود و نه آنقدر کثیف که دیدن آن دشوار باشد. پیش از اکتبر ۲۰۰۷، بهجز در جامهای جهانی ۱۹۹۲ و ۱۹۹۶، در طول هر اینینگ یک مسابقهٔ یکروزه تنها از یک توپ استفاده میشد و در صورتی که توپ بهسختی دیده میشد، تعویض آن به تشخیص داوران بود.[۱۱]
توپهای صورتی در دههٔ ۲۰۰۰ توسعه یافتند تا امکان برگزاری مسابقات تست و درجه یک در شب فراهم شود. توپ قرمز به دلیل دید ضعیف برای مسابقات تست شبانه مناسب نیست و توپ سفید نیز برای کریکت درجه یک مناسب نیست، زیرا بهسرعت فرسوده میشود و نمیتواند ۸۰ اور موردنیاز طبق قوانین را دوام بیاورد. همچنین رنگ سفید توپ با لباسهای سفید سنتی بازیکنان تضاد کافی ایجاد نمیکند.
توپ صورتی برای ایجاد مصالحهای مناسب میان این مشکلات طراحی شد. دیدن آن همچنان از توپ سفید دشوارتر است و چرم آن نسبت به توپ قرمز رنگ بیشتری دارد. این ویژگی باعث میشود رنگ و قابلیت دید توپ هنگام فرسوده شدن بهتر حفظ شود، هرچند ویژگیهای فرسایش آن را نیز اندکی متفاوت میکند. این توپ در آزمایشها و مسابقات کریکت درجه یک عملکرد مناسبی داشت و برای استفاده در مسابقات بینالمللی تأیید شد.[۱۲]
توپ صورتی نخستینبار در ژوئیهٔ ۲۰۰۹ در یک مسابقهٔ بینالمللی استفاده شد؛ زمانی که تیم زنان انگلستان در یک مسابقهٔ یکروزه در وُرمزلی، استرالیا را شکست داد.[۱۳] نخستین استفاده از توپ صورتی در مسابقهٔ تست روز و شب نیز در نوامبر ۲۰۱۵ انجام شد. رنگهای دیگری مانند زرد و نارنجی نیز برای افزایش دید در شب آزمایش شدند، اما در نهایت صورتی به گزینهٔ ترجیحی تبدیل شد.
وضعیت کنونی
در سال ۲۰۱۴، قیمت خردهفروشی پیشنهادی در بریتانیا برای توپی که در مسابقات تست انگلستان استفاده میشد، ۱۰۰ پوند بود.[۱۴]
در تست کریکت، این توپ حداقل برای ۸۰ اور استفاده میشود که از نظر تئوری معادل پنج ساعت و بیست دقیقه بازی است. پس از آن، تیم مدافع میتواند درخواست استفاده از یک توپ جدید را مطرح کند. در کریکت حرفهای یکروزه با ۵۰ اور برای هر اینینگ، حداقل چهار توپ جدید در هر مسابقه استفاده میشود؛ دو توپ در هر اینینگ و یک توپ برای هر سمت توپاندازی. در کریکت تی۲۰ نیز دو توپ جدید استفاده میشود، یکی در هر اینینگ.
کریکتبازان آماتور اغلب مجبورند از توپهای قدیمی یا جایگزینهای ارزانقیمت استفاده کنند و در چنین شرایطی، تغییرات وضعیت توپ ممکن است با کریکت حرفهای متفاوت باشد.
سه تولیدکنندهٔ اصلی توپهای کریکت مورد استفاده در مسابقات بینالمللی عبارتاند از کوکابورا، دوکس و اسجی. تولیدکنندهٔ توپهای قرمز یا صورتی مورد استفاده در مسابقات تست، بسته به محل برگزاری متفاوت است: هند از اسجی استفاده میکند؛ انگلستان، ایرلند و وست ایندیز از دوکس؛ و سایر کشورها از کوکابورا استفاده میکنند.
توپهای تولیدکنندگان مختلف رفتار متفاوتی دارند. برای نمونه، توپهای دوکس که با دست دوخته میشوند، درز برجستهتری دارند و معمولاً نسبت به توپهای کوکابورا سوئینگ بیشتری ایجاد میکنند[۱۵] و این موضوع میتواند هنگام بازی برابر تیمی که با آن توپ آشنایی ندارد، مزیت خانگی ایجاد کند.
تمام مسابقات بینالمللی با اور محدود، صرفنظر از محل برگزاری، با توپهای سفید کوکابورا انجام میشوند.[۱۶]
توپهای سفید دوکس در جام جهانی کریکت ۱۹۹۹ استفاده شدند، اما به دلیل رفتار نامنظمتر آنها نسبت به کوکابورا، از آن زمان دیگر استفاده نشدهاند. مسابقات داخلی ممکن است از تولیدکنندهٔ داخلی استفاده کنند؛ برای مثال، توپهای خاکستریرنگ در مسابقات فرستکلاس کریکت پاکستان استفاده میشوند.[۱۷][۱۸]
توپهای کریکت هنگام پرتاب توسط توپاندازان سرعتی میتوانند به سرعتی بیش از ۱۶۰ کیلومتر بر ساعت (۱۰۰ مایل بر ساعت) برسند و میتوانند از مسیر مستقیم منحرف شوند؛ هم در هوا، که به آن «سوئینگ» گفته میشود، و هم پس از برخورد با زمین، که به آن «حرکت ناشی از درز» یا سیم گفته میشود.
توپانداز چرخشی با سرعت کمتری توپ را پرتاب میکند، اما در لحظهٔ رهاسازی، چرخش جانبی به توپ میدهد؛ در نتیجه هنگام برخورد و جهش از زمین، توپ بیش از روشهای دیگر از مسیر مستقیم منحرف میشود. با ضخیمتر شدن چوبهای کریکت، توپ امروزه میتواند پیش از برخورد با زمین، بیش از ۱۰۰ متر پرتاب شود.
مفسر و توپانداز سابق تست، سیمون دول، اظهار کرده است که توپهای کریکت تولیدشده پس از جام جهانی کریکت ۲۰۱۵، صرفنظر از سازنده، سوئینگ بسیار کمتری ایجاد میکنند. گفته شد این موضوع در جام قهرمانان آیسیسی ۲۰۱۷ نیز مشهود بوده است، حتی در زمینهای بریتانیا که بهطور سنتی برای سوئینگ مناسب هستند، بهخصوص هنگام استفاده از توپهای سفید. بااینحال، توپانداز سابق وست ایندیز، ایان بیشاپ، حاضر نشد از این دیدگاه حمایت کند.[۱۹]
وضعیت توپ کریکت

در کریکت تست و T20، در ابتدای هر اینینگ مسابقه از یک توپ جدید استفاده میشود. در کریکت یکروزه، در ابتدای هر اینینگ دو توپ جدید، یکی از هر انتهای زمین، استفاده میشود.
توپ کریکت تنها در شرایط مشخصی که در قوانین کریکت توضیح داده شدهاند، قابل تعویض است:
- اگر توپ آسیب ببیند یا گم شود.
- اگر وضعیت توپ بهطور غیرقانونی توسط یکی از بازیکنان تغییر داده شود.
- در کریکت تست، پس از آنکه توپ مورد استفاده ۸۰ اور عمر کرده باشد، کاپیتان تیم توپانداز میتواند درخواست یک توپ جدید کند.
اگر توپ به میان تماشاگران زده شود، تعویض نمیشود و تماشاگران باید آن را برگردانند. اگر توپ آسیب ببیند، گم شود یا بهطور غیرقانونی تغییر داده شود، با یک توپ استفادهشده با وضعیت مشابه توپ قبلی جایگزین میشود. توپ نو تنها پس از آن قابل استفاده است که حداقل تعداد مشخصشدهای اور با توپ قدیمی انجام شده باشد.
از آنجا که یک توپ برای مدت طولانی در بازی استفاده میشود، سطح آن بهتدریج فرسوده و زبر میشود. توپاندازان هر زمان که بتوانند توپ را صیقل میدهند و معمولاً آن را به شلوار خود میمالند؛ به همین دلیل لکهٔ قرمز مشخصی که اغلب روی شلوار آنان دیده میشود ایجاد میشود.
بااینحال، آنها معمولاً فقط یک طرف توپ را صیقل میدهند تا هنگام حرکت توپ در هوا، «سوئینگ» ایجاد شود. بازیکنان میتوانند هنگام صیقل دادن توپ تنها از عرق استفاده کنند.
روش رایج قدیمیِ استفاده از بزاق برای صیقل دادن توپ، در جریان همهگیری کووید-۱۹ توسط آیسیسی ممنوع شد. در اطلاعیهای در ژوئن ۲۰۲۰، آیسیسی اعلام کرد که «برای هر اینینگ ممکن است حداکثر دو اخطار به یک تیم داده شود، اما استفادهٔ مکرر از بزاق روی توپ منجر به جریمهٔ پنج دوش برای تیم بتزن خواهد شد. هرگاه بزاق روی توپ اعمال شود، داوران موظف خواهند بود پیش از ازسرگیری بازی توپ را تمیز کنند.»[۲۰]
MCC در دورهای که صیقل دادن توپ با بزاق ممنوع بود، پژوهشی انجام داد و نتیجه گرفت که «تأثیر استفاده از بزاق بر میزان سوئینگی که توپاندازان دریافت میکردند اندک یا صفر بود». بنابراین، در مارس ۲۰۲۲، استفاده از بزاق برای صیقل دادن توپ بهطور دائمی ممنوع شد.[۲۱]
درز توپ کریکت همچنین میتواند برای ایجاد مسیرهای متفاوت در هوا به کار رود؛ تکنیکی که به توپاندازی سوئینگ معروف است. همچنین میتوان از درز توپ برای ایجاد حرکت جانبی هنگام جهش توپ از روی زمین استفاده کرد که به آن توپاندازی سیم گفته میشود.
از آنجا که وضعیت توپ کریکت نقش مهمی در میزان حرکت آن در هوا دارد، قوانینی که مشخص میکنند بازیکنان چه کارهایی میتوانند یا نمیتوانند با توپ انجام دهند، بسیار دقیق هستند و بهشدت اجرا میشوند. داوران در طول مسابقه مرتب توپ را بررسی میکنند.
اگر شکل توپ در اثر فرسایش طبیعی ناشی از ضربههای بتزن و برخورد با زمین تغییر کند، توپی با میزان استفاده و وضعیت مشابه بهعنوان جایگزین استفاده میشود؛ برای مثال، توپی که حدود ۳۰ اور استفاده شده باشد با توپی تقریباً همسن جایگزین میشود.
انجام کارهای زیر برای بازیکن غیرقانونی است:
- مالیدن هر مادهای بهجز عرق به توپ
- مالیدن توپ به زمین
- خراش دادن توپ با هر جسم زبری، از جمله ناخن
- دستکاری یا بالا آوردن درز توپ
- زدن یا مالیدن بزاق به توپ
با وجود این قوانین، بازیکنان ممکن است برای بهدست آوردن مزیت، وسوسه شوند که آنها را نقض کنند. در بالاترین سطوح کریکت، چندین مورد موسوم به دستکاری توپ رخ داده است.
توپ کریکت نو از توپ فرسوده سختتر است و توپاندازی سریع آن را ترجیح میدهد؛ زیرا توپ نو سرعت و جهش بیشتری از زمین دارد و درز آن نیز حرکت بیشتری ایجاد میکند. توپهای قدیمیتر معمولاً بیشتر میچرخند، زیرا سطح زبر آنها هنگام جهش، اصطکاک بیشتری با زمین ایجاد میکند؛ بنابراین توپاندازی چرخشی استفاده از توپ فرسوده را ترجیح میدهد.
بااینحال، توپی که حدود ۸ تا ۱۰ اور از عمر آن گذشته باشد همچنان برای توپانداز چرخشی مفید است، زیرا میتواند در هوا انحراف بیشتری ایجاد کند. فرسایش نامتقارن توپهای قدیمی نیز میتواند امکان ایجاد سوئینگ معکوس را فراهم کند.
اگر کاپیتان ترجیح دهد از توپاندازان چرخشی استفاده کند، ممکن است درخواست توپ جدید را به تأخیر بیندازد؛ اما معمولاً اندکی پس از آنکه توپ جدید در دسترس قرار گرفت، درخواست آن را مطرح میکند.
خطرات توپهای کریکت

توپهای کریکت سخت و بالقوه مرگبار هستند؛ بنابراین بیشتر بتزنها و بازیکنان مدافع نزدیک در کریکت امروزی معمولاً از تجهیزات حفاظتی استفاده میکنند.
آسیبهای ناشی از توپ کریکت نسبتاً شایع هستند و شامل آسیبهای چشم که در برخی موارد باعث از دست رفتن چشم بازیکن شدهاند،[۲۲] آسیب سر و صورت،[۲۳] انگشتان دست و پا،[۲۴] دندانها[۲۵] و بیضهها میشوند.[۲۴]
اغلب گفته میشود که فردریک، شاهزادهٔ ولز (۱۷۰۷–۱۷۵۱) بر اثر عوارض ناشی از برخورد توپ کریکت جان باخته است، اگرچه ارتباط میان این حادثه و علت واقعی مرگ او اثبات نشده است.
بازیکن گلامورگان، راجر دیویس، در سال ۱۹۷۱ هنگامی که در حال دفاع بود و توپ به سرش برخورد کرد، بهشدت مجروح شد.[۲۶]
بتزن هندی ناریمان «ناری» کانترکتور پس از آنکه در سال ۱۹۶۲ در وست ایندیز توپ به سرش برخورد کرد، مجبور شد از ادامهٔ فعالیت حرفهای کنارهگیری کند.[۲۷]
در سال ۱۹۹۸، کریکتباز هندی رامان لامبا پس از برخورد توپ کریکت به سرش در یک مسابقهٔ باشگاهی در داکا جان باخت.[۲۸] لامبا بدون کلاه ایمنی در موقعیت دفاعی فوروارد شوت لگ ایستاده بود که ضربهٔ بتزن، مهراب حسین، به سر او برخورد کرد و سپس به سمت ویکتبان، خالد مشهود، برگشت.
داور کریکت، آلکوین جنکینز، در سال ۲۰۰۹ در سوانزی، ولز، پس از آنکه توپ پرتابشده توسط یکی از بازیکنان مدافع به سرش برخورد کرد، جان باخت.[۲۳]
در نوامبر ۲۰۱۴، بتزن تیمهای استرالیا و ساوت استرالیا، فیلیپ هیوز، در سن ۲۵ سالگی در بیمارستانی در سیدنی درگذشت. او در جریان مسابقهٔ شفیلد شیلد، بر اثر برخورد یک توپ جهنده (bouncer) که توسط شان ابوت پرتاب شده بود، از ناحیهٔ کنار گردن آسیب دیده بود.[۲۹]
در همان هفته، هیلل اسکار، داور و کاپیتان سابق تیم ملی کریکت اسرائیل، پس از برخورد توپ به گردنش درگذشت.[۳۰]
جایگزینهای توپ کریکت
گاهی به دلایل ایمنی، دسترسی یا هزینه، استفاده از جایگزینهای توپ واقعی کریکت ترجیح داده میشود. نمونههایی از این جایگزینها شامل توپ تنیس و نسخهٔ پلاستیکی توپ کریکت هستند.
بسیاری از بازیکنان تفریحی از یک توپ تنیس استفاده میکنند که با چندین لایه از نوعی نوار چسب معمولاً نوار برق ــ پوشانده شده است. این کار باعث میشود توپ تنیس نسبتاً نرم، سختتر و صافتر شود. این نوع توپ معمولاً «توپ نواری» (tape ball) نامیده میشود.
یک نوع رایج دیگر این است که فقط نیمی از توپ تنیس با نوار پوشانده شود تا دو طرف متفاوت ایجاد شود و توپانداز بتواند مقدار زیادی سوئینگ ایجاد کند.
بازیکنان کمسنوسالتر معمولاً به دلایل ایمنی، پیش از رسیدن به سنی که بتوانند از توپ «سخت» کریکت استفاده کنند، از توپ تنیس یا یک «توپ بادی» پلاستیکی پرشده با هوا استفاده میکنند. کریکت با توپ بادی نیز بهعنوان یک ورزش مستقل محبوب است.
آنها همچنین ممکن است هنگام گذار از توپهای بادی به توپهای «سخت» کریکت از توپهایی مانند «اینکردیبال» یا «آئروبال» استفاده کنند. این توپها بهگونهای طراحی شدهاند که حس، سرعت و جهش یک توپ سخت معمولی را شبیهسازی کنند، اما هنگام برخورد با اشیا در سرعت بالا نرمتر میشوند و در نتیجه خطر آسیبدیدگی را کاهش میدهند.
منابع
- ↑ "Baseball vs. Cricket". Diffen.
- 1 2 3 "Does the white ball behave differently?". BBC News. Retrieved 19 August 2012.
- ↑ "FACTBOX – Cricket-Deaths caused from on-field incidents". Reuters. 27 November 2014.
- ↑ "ball-comparison-sg-vs-kookaburra-vs-dukes". The Times of India. 11 February 2021. Retrieved 27 July 2023.
- ↑ "Law 5 (The ball)". Lords.org. Retrieved 1 October 2017.
- ↑ "India opens door to Kookaburra balls in Tests". ABC News. 10 March 2006.
- ↑ "India opens door to Kookaburra balls in Tests". Daily Times of Pakistan. 10 March 2006.
- ↑ "White Cricket Ball; Proposal Criticised". Kalgoorlie Miner. 22 January 1937. p. 1.
- ↑ "The story of cricket balls". Itsonlycricket.com. Archived from the original on 30 June 2012. Retrieved 19 August 2012.
- ↑ "ICC board meeting: Runners abolished, ODI and run-out laws tweaked". ESPN Cricinfo. 27 June 2011. Retrieved 19 August 2012.
- ↑ "New Powerplay conditions 'tricky' - Dhoni". ESPN Cricinfo. 13 October 2011. Retrieved 19 August 2012.
- ↑ Loukas Founten (27 October 2015). "Evolution of the Kookaburra pink ball for the first ever day-night cricket Test". ABC. Retrieved 28 October 2015.
- ↑ "England prevail in last-ball finish". Cricinfo.com. 5 July 2009. Retrieved 19 August 2012.
- ↑ White, Anna (5 January 2014). "No Ashes but cricket ball maker Dukes up for a match with Kookaburra". Telegraph. Archived from the original on 12 January 2022. Retrieved 30 June 2015.
- ↑ Daniel Lane (15 August 2015). "Australian bowler Jackson Bird backs the Dukes of swing". The Sydney Morning Herald. Sydney, NSW. Retrieved 28 October 2015.
- ↑ "The story of cricket balls. Itsonlycricket, is only cricket!". Itsonlycricket.com. 27 November 1979. Archived from the original on 13 July 2011. Retrieved 19 August 2012.
- ↑ "Kookaburra balls for Pakistan domestic cricket". Cricinfo. 21 October 2012. Retrieved 16 November 2012.
- ↑ "PCB poised to make major changes in domestic cricket - The Express Tribune". 29 September 2013.
- ↑ "Bowlers have shown that they are an adaptable species: Ian Bishop (interview)" (in English). International Cricket Council. 13 June 2017. Archived from the original on 28 October 2021. Retrieved 15 September 2018.
- ↑ "Interim regulation changes approved". [www.icc-cricket.com (in en)). Retrieved 28 July 2020.
{{cite web}}: نگهداری یادکرد:زبان ناشناخته (رده) - ↑ "mcc-bans-use-saliva-shine-ball". Reuters.
- ↑ N. P. Jones; A. B. Tullo (December 1986). "Severe eye injuries in cricket". British Journal of Sports Medicine. 20 (4). British Association of Sport and Medicine: 178–179. doi:10.1136/bjsm.20.4.178. ISSN 0306-3674. PMC 1478335. PMID 3814991.
- 1 2 "Ball kills cricket umpire in Wales". ESPN. 5 July 2009. Retrieved 19 August 2012.
- 1 2 Moonot, Pradeep; Jain, Shilpa. "Cricket is riskier than you may realise./ Types and causes of injuries". [www.sportsinjurybulletin.com](http://www.sportsinjurybulletin.com). Archived from the original on 4 December 2014. Retrieved 28 November 2014.
- ↑ Jagger, R. G.; Vaithianathan, V.; Jagger, D. C. (July 2009). "A pilot study of the prevalence of orofacial and head injuries in schoolboy cricketers at eight private schools in England and Australia". Primary Dental Care. 16 (3): 99–102. doi:10.1308/135576109788634359. ISSN 1355-7610. PMID 19566982. S2CID 207257536.
- ↑ "Roger Davis". CricInfo. ESPN. Retrieved 28 November 2014.
- ↑ Murzello, Clayton (20 March 2012). "50 years on, Nari recalls near fatal blow". Mid-Day. Retrieved 28 November 2014.
- ↑ Williamson, Martin (14 August 2010). "The tragic death of Raman Lamba". Cricinfo Magazine. Retrieved 28 November 2014.
- ↑ Healy, Jon (27 November 2014). "Phillip Hughes: Cricket Australia confirms former Test batsman's death". ABC News. Retrieved 27 November 2014.
- ↑ ["Cricket umpire in Israel killed after ball strikes him in the face". The Age. Melbourne: Fairfax Media. 30 November 2014. Retrieved 14 December 2014.
{{cite news}}: مقدار|url=را بررسی کنید (کمک)
- توپ (ورزش)
- کریکت