جان آلن (کشیش)

ریورند جان آلن دکترای حقوق
اسقف اعظم دوبلین پیشوای مذهبی ایرلند
کلیسا	کلیسای کاتولیک
مناطق زیر نفوذ	اسقف‌نشین کاتولیک رومی دوبلین
منصوب	۳ سپتامبر ۱۵۲۹
مشغول به کار	۱۵۲۹–۱۵۳۴
پیشین	هیو اینج
جانشین	جرج براون (اسقف اعظم دوبلین)
سایر سمت‌ها	لرد اعضای اعظم ایرلند
رسته‌ها
انتصاب	۲۵ اوت ۱۴۹۹
دست‌گذاری	۱۳ مارس ۱۵۳۰
اطلاعات فردی
زادهٔ	۱۴۷۶ کولتیشال، نورفک، انگلستان
درگذشت	۲۸ ژوئیه ۱۵۳۴ کلونتارف، ایرلند

جان آلن (۱۴۷۶ – ۲۸ ژوئیه ۱۵۳۴) یک کشیش و متخصص قانون کلیسایی اهل انگلستان بود که سال‌های پایانی عمر خود را در ایرلند سپری کرد. او سمت‌هایی چون اسقف اعظم دوبلین (کاتولیک رومی) و لرد صدراعظم ایرلند را بر عهده داشت و از اعضای شورای خصوصی ایرلند بود. او در سمت اخیر، برای چند سال نقشی کلیدی در حکومت ایرلند ایفا کرد.

او در جریان شورش توماس فیتزجرالد، دهمین ارل کیلدر به قتل رسید؛ گفته می‌شود توماس به اشتباه بر این باور بود که آلن مسئول مرگ پدرش، یعنی نهمین ارل کیلدر بوده است، در حالی که او در واقع به مرگ طبیعی درگذشته بود. با وجود این دلخوری از اسقف اعظم، توماس همواره تأکید می‌کرد که قصد داشته جان آلن را نجات دهد، اما دستور او (که به زبان ایرلندی ادا شده بود) مبنی بر «او را ببرید بیرون»، توسط مربیان و پیروانش به عنوان دستوری برای قتل او تعبیر شده بود.

زندگی

کولتیشال، نورفک، زادگاه اسقف اعظم

او در کولتیشال، نورفک متولد شد. پدرش ادوارد آلن و مادرش کاترین سنت‌لجر، دختر سر جان سنت‌لجر بود. خاندان آلن بسیار پرجمعیت بودند و شش تن از پسرعموهای او در ایرلند ساکن شدند؛ از جمله همنام او جان آلن که به نوبه خود لرد صدراعظم ایرلند شد، ویلیام آلن، نیای بارونت‌های آلن اهل سنت ولستان، و توماس آلن از کیلتیل که سمت دبیر تاج و تخت و هانپر را بر عهده داشت. او در دانشگاه‌های آکسفورد و کمبریج تحصیل کرد و از دانشگاه دوم فارغ‌التحصیل شد. او مدتی را در ایتالیا، بخشی از آن را در رم، برای تحصیل و انجام کارهای مربوط به ویلیام وارهام اهل کانتربری گذراند. او در ۲۵ اوت ۱۴۹۹ به عنوان کشیش مذهبی منصوب شد و تا سال ۱۵۲۲ از مزایای مختلف کلیسای محلی بهره‌مند بود. در حدود همین زمان بود که توجه تامس وولسی را به خود جلب کرد و کمیسرِ مددکارِ او در زمینه سرکوب صومعه‌های کوچک شد. به گفته جیمز گاردنر، رفتار او در این مقام «سر و صدای زیادی به پا کرد و شکایاتی در این باره به پادشاه رسید».

او به دریافت ترفیعات کلیسایی ادامه داد و وولسی را در وظایف نمایندگی پاپ (legatine functions) یاری کرد؛ از جمله در دعوی حقوقی‌ای که کاردینال در مه ۱۵۲۷ علیه هنری هشتم اقامه کرد و هدف از آن این بود که در ابتدا، ازدواج با کاترین آراگون بدون اطلاع وی نامعتبر اعلام شود. در تابستان همان سال، او کاردینال را در مأموریتش به فرانسه همراهی کرد و سرانجام (اوت ۱۵۲۸) به مقام اسقف اعظمی دوبلین منصوب شد.

به‌زودی پس از ورود، مقام صدراعظمی به او اعطا شد. برای مدتی کوتاه تا زمان سقوط وولسی، آلن چهره‌ای مسلط در دولت ایرلند بود و به عنوان یکی از اعضای «شورای درونی سه‌نفره» در شورای خصوصی ایرلند فعالیت می‌کرد. در سال ۱۵۳۲، آلن تحت تأثیر نفوذ جرالد فیتزجرالد، نهمین ارل کیلدر از مقام صدراعظمی برکنار شد.

او با سقوط وولسی (اکتبر ۱۵۲۹) از اصرار بر اقتدار نمایندگی پاپِ وولسی در برابر جورج کرومر، اسقف اعظم آرماه معاف شد. او نیز مانند سایر روحانیون انگلیسی مجبور شد در سال ۱۵۳۱ به جرم نقض «قانون پروایزورز» و پریمونیره (به دلیل به رسمیت شناختن اقتدار نمایندگی پاپِ وولسی که در نظر پادشاه جرمی سنگین و دلیلی بر کیفرخواست کاردینال بود) جریمه سنگینی بپردازد. آلن از سقوط وولسی جان سالم به در برد، اما نفوذ سیاسی او دیگر هرگز مانند گذشته نشد.

توماس ابریشمی

توماس ابریشمی

به عنوان یکی از پیروان پیشین وولسی، او مورد نفرت پیروان خاندان بزرگ ایرلندی کیلدر (فیتزجرالدها) قرار داشت؛ رئیس این خاندان، جرالد فیتزجرالد، نهمین ارل کیلدر، از سال ۱۵۲۶ تا ۱۵۳۰ توسط وولسی در برج لندن زندانی شده بود و بار دیگر در اوایل سال ۱۵۳۴ توسط پادشاه زندانی شد. دیری نگذشت که شایعه‌ای دروغین در سراسر ایرلند پخش شد مبنی بر اینکه ارل اعدام شده است، و پسر ارل جرالد، یعنی «توماس ابریشمی»، در سال ۱۵۳۴ سر به شورش برداشت.

توماس ابریشمی در حال سلب وفاداری خود

توماس ابریشمی که در ۱۱ ژوئن ۱۵۳۴ از سوی شورا به صومعه سنت ماری، دوبلین احضار شده بود، به همراه ۱۴۰ جنگجوی زره‌پوش گالوگلس با حاشیه‌های ابریشم روی کلاه‌خودهایشان (که لقبش را از همین گرفته بود) به سمت صومعه سوارکاری کرد و رسماً وفاداری خود را به پسرعمویش، شاه هنری هشتم، لردنشین ایرلند لغو کرد.

صدراعظم، اسقف اعظم جان آلن، تلاش کرد او را متقاعد کند که دست به چنین اقدام شتاب‌زده‌ای نزند؛ اما نوازندهٔ چنگِ لرد جوان که فقط زبان ایرلندی را متوجه می‌شد و نشانه‌های دودلی را در رفتار فیتزجرالد دید، شروع به خواندن شعری در ستایش کارنامهٔ نیاکان او کرد و در عین حال به او گفت که بیش از حد در آنجا معطل شده است. توماس با شنیدن این اشعار برآشفت، شمشیر حکومت را به زمین انداخت و به همراه مریدان و هوادارانش از تالار بیرون دوید. سپس شورا دستوری برای دستگیری فوری توماس به لرد شهردار دوبلین ارسال کرد.

قتل

اسقف اعظم که در پی پیش‌بینی محاصرهٔ قلعه دوبلین قصد داشت به انگلستان بگریزد، از دِیم گیت سوار کشتی شد، اما قایقش به ساحل کلونتارف رانده شد. او برای پناه گرفتن به خانهٔ دوست خود توماس سنت لارنس (قاضی) در قلعه آرتین، دوبلین در نزدیکی دوبلین گریخت، اما مخفیگاهش لو رفت. لرد توماس در تعقیب و گریز شدید به خانه رسید. اسقف اعظم را با پیراهن از خانه بیرون کشیدند و او در حالی که به زانو درآمده بود، التماس بخشش کرد. اسقف اعظم آلن در ۲۸ ژوئیه ۱۵۳۴ در قلعه آرتین توسط دو تن از مریدان «توماس ابریشمی» به نام‌های جان تیلینگ و نیکلاس ویفر کشته شد. اینکه آیا توماس ابریشمی شخصاً دستور این قتل را صادر کرده بود یا خیر، همچنان موضوع مناقشه است: روایتی شناخته‌شده وجود دارد که طبق آن، تیلینگ و ویفر دستور او به زبان ایرلندی مبنی بر «این یارو را ببرید بیرون» را به اشتباه به عنوان دستوری برای قتل او تلقی کرده بودند. لرد توماس متعاقباً اصرار داشت که منظورش صرفاً انتقال اسقف اعظم به بازداشتگاه بوده است. او بعدها کشیش خود را به رم فرستاد تا برایش از تکفیری که به دلیل این قتل متحمل شده بود، طلب آمرزش کند.

شخصیت

سر جیمز ور دربارهٔ آلن می‌گوید که «او روحیه‌ای ستیزه‌جو داشت، اما مردی مهمان‌نواز و اهل علم، و پژوهشگری کوشا در زمینه آثار باستانی بود».

آثار

آلن رساله‌ای دربارهٔ پالیوم با عنوان Epistola de pallii significatione activa et passiva به مناسبت دریافت این نماد پاپ نوشت، و رسالهٔ دیگری به نام De consuetudinibus ac statutis in tutoriis causis observandis. او همچنین به داشتن اخلاقیات منظم و روش‌مند شهرت داشت؛ به‌طوری‌که در آرشیو اسقف‌نشین آنگلیکن دوبلین همچنان دو دفتر ثبت مهم که به دستور او تهیه شده‌اند حفظ شده است: لیبر نیگر (کتاب سیاه) یا «لیبر نیگر»، و {{پم|رپرتوریوم ویرید (رپرتوریوم سبز)|en|Repertorium Viride|رپرتوریوم ویرید»، که هر دو طبق رسم آن دوران، از روی رنگ جلدشان چنین نام‌گذاری شده‌اند. اولی یک کازیه از اسقف‌نشین یا مجموعه‌ای از مهم‌ترین اسناد آن است، و دومی فهرستی از پاریش‌ها (محله‌های کلیسایی) ی این مقر در سال ۱۵۳۰ است.

منابع

•  This article incorporates text from a publication now in the public domain:Shahan, Thomas Joseph (1907). "John Allen (I)" . In Herbermann, Charles (ed.). Catholic Encyclopedia. Vol. 1. New York: Robert Appleton. Endnotes:
  • Brady, Episcopal Succession in England, Ireland, and Scotland (Rome, 1876), I, 325 sqq.
  •  Gairdner, James (1885). "Allen, John (1476-1534)" . In Leslie Stephen (ed.). فرهنگ زندگی‌نامه ملی. Vol. 1. لندن: اسمیت، الدر اند کو. pp. 305–307. ;
  • Anthony à Wood, Athenae Oxonienses (ed. Bliss), I, 76
  • C. P. Meehan, in tr. Daly, Rise, Increase and Fall of the Geraldines, Earls of Desmond (Dublin, 1878), 53, 54
  • Ware, Annals of Ireland, ad an. 1534
  • Cox, Hibernia Anglicana, 234
  • Ware, Irish Bishops (ed. Harris, Dublin, 1764), 347
  • Alphons Bellesheim, Gesch. D. kathol. Kirche in Irland (Mainz, 1890), II, 5, 6, 16, 17.