جهش بی‌معنی

نگاره‌ای تفهیمی از جهش‌های بی معنی

جهش بی‌معنی (انگلیسی: Nonsense mutation) در علم ژنتیک، نوعی جهش نقطه‌ای در توالی دی‌ان‌ای (DNA) است که سبب می‌شود یک «کدون خاتمه زودرس» در رونویسی آران‌ای پیام‌رسان (mRNA) ایجاد شود. به این «کدون خاتمه زودرس»، «کدون بی‌معنی» هم می‌گویند و نتیجهٔ نهایی آن است که یک پروتئین ناقص، کوتاه‌شده و فاقد عملکرد به‌وجود می‌آید.[۱] جهش‌های بی‌معنی همیشه مضر نیستند.[۲] اثر عملکردی یک جهش بی‌معنی به جنبه‌های زیادی بستگی دارد، مانند محل کدون پایان در دی‌ان‌ای کدکننده.[۲] به عنوان مثال، اثر یک جهش بی‌معنی به نزدیکی جهش بی‌معنی به کدون پایان اصلی و میزان تأثیر زیردامنه‌های عملکردی پروتئین بستگی دارد.[۳] از آنجایی که جهش‌های بی‌معنی منجر به خاتمه زودرس زنجیره‌های پلی‌پپتیدی می‌شوند، به آنها جهش‌های خاتمه زنجیره نیز گفته می‌شود.[۴]

این جهش ژنی با «جهش بدمعنی» متفاوت است که طی آن، تعویض ۱ نوکلئوتید، سبب می‌گردد اسید آمینه‌ای کاملاً متفاوت ساخته شود. حدود ۱۰٪ از بیمارانی که با بیماری‌های ژنتیکی مواجه هستند، درگیر جهش‌های بی‌معنی هستند.[۵]

برخی اختلالات ژنتیکی همچون تالاسمی، فیبروز سیستیک،[۶] اختلالات متابولیک، سرطان، ناهنجاری‌های عصبی[۵][۷] و دیستروفی ماهیچه‌ای دوشن در اثرِ جهش‌های بی‌معنی ایجاد می‌شوند.

منابع

  1. ↑ Sharma, Jyoti; Keeling, Kim M.; Rowe, Steven M. (2020-08-15). "Pharmacological approaches for targeting cystic fibrosis nonsense mutations". European Journal of Medicinal Chemistry. 200: 112436. doi:10.1016/j.ejmech.2020.112436. PMC 7384597. PMID 32512483.
  2. 1 2 Potapova, Nadezhda A. (2022-05-01). "Nonsense Mutations in Eukaryotes". Biochemistry (Moscow) (به انگلیسی). 87 (5): 400–412. doi:10.1134/S0006297922050029. ISSN 1608-3040. PMID 35790376. S2CID 248793651.
  3. ↑ Balasubramanian, Suganthi; Fu, Yao; Pawashe, Mayur; McGillivray, Patrick; Jin, Mike; Liu, Jeremy; Karczewski, Konrad J.; MacArthur, Daniel G.; Gerstein, Mark (2017-08-29). "Using ALoFT to determine the impact of putative loss-of-function variants in protein-coding genes". Nature Communications. 8 (1): 382. Bibcode:2017NatCo...8..382B. doi:10.1038/s41467-017-00443-5. PMC 5575292. PMID 28851873.
  4. ↑ Clark, David P.; Pazdernik, Nanette J.; McGehee, Michelle R. (2019), "Mutations and Repair", Molecular Biology, Elsevier, pp. 832–879, doi:10.1016/b978-0-12-813288-3.00026-4, ISBN 9780128132883, S2CID 239340633, retrieved 2022-12-02
  5. 1 2 "Nonsense mutation correction in human diseases an approach for targeted medicine | WorldCat.org". www.worldcat.org (به انگلیسی). Retrieved 2022-12-02.
  6. ↑ Guimbellot, Jennifer; Sharma, Jyoti; Rowe, Steven M. (November 2017). "Toward inclusive therapy with CFTR modulators: Progress and challenges". Pediatric Pulmonology. 52 (Suppl 48): S4–S14. doi:10.1002/ppul.23773. PMC 6208153. PMID 28881097.
  7. ↑ Benhabiles, Hana; Jia, Jieshuang; Lejeune, Fabrice (2016-01-01), Benhabiles, Hana; Jia, Jieshuang; Lejeune, Fabrice (eds.), "Ch. 2. Pathologies Susceptible to be Targeted for Nonsense Mutation Therapies", Nonsense Mutation Correction in Human Diseases (به انگلیسی), Boston: Academic Press, pp. 77–105, ISBN 978-0-12-804468-1, retrieved 2022-12-02
This article is issued from ویکی‌پدیا. The text is available under Creative Commons Attribution-Share Alike 4.0 unless otherwise noted. Additional terms may apply for the media files.