جوشش جمعی

جوشش جمعی (به انگلیسی: Collective effervescence) یک مفهوم جامعه‌شناختی است که توسط امیل دورکیم (۱۵ آوریل ۱۸۵۸–۱۵ نوامبر ۱۹۱۷)، جامعه‌شناس فرانسوی ابداع شده‌است. به گفته دورکیم، یک جامعه یا اجتماع گاهی گرد هم می‌آیند و همزمان یک فکر را منتقل یا در یک کنش شرکت می‌کنند. چنین رویدادهایی باعث جوشش جمعی می‌شوند که افراد را تحریک و به وحدت گروه کمک می‌کند.[۱]

در دین

نظریه دین اثر امیل دورکیم، همانطور که در جلد ۱۹۱۲ او با عنوان «صور بنیانی حیات دینی» ارائه شده است، ریشه در مفهوم جوشش جمعی دارد. دورکیم استدلال می‌کند دوگانگی مقدس و نامقدس دین جهانی ناشی از زندگی اعضای قبیله است: بیشتر زندگی آنها صرف انجام کارهای پست مانند شکار و گردآوری خوراک می‌شود که دنیوی هستند ولی در مواقع نادری که کل قبیله گرد هم می‌آیند، حس انرژی و وحدت افزایش یافته، «جوشش جمعی»، پدیدار می‌شود. این تجربه جمعی شدید، اشیاء فیزیکی یا افراد خاصی را به نمادهای مقدس تبدیل می‌کند، زیرا انرژی گردهمایی بر آنها منعکس می‌شود.

بنابراین، این نیرو با توتم - نماد قبیله - مرتبط است که دورکیم در مطالعه خود درباره «صور بنیانی حیات دینی» دین در جوامع بومی به آن اشاره کرده است. از آنجا که نام قبیله را تشکیل می‌دهد، این نماد در طول گردهمایی‌های قبیله حضور دارد. توتم از طریق حضورش در این گردهمایی‌ها، هم صحنه و هم احساسات قوی را نشان می‌دهد و به بازنمایی جمعی گروه تبدیل می‌شود.[۲]

برای دورکیم، دین اساساً یک پدیده اجتماعی است. باورها و اعمال مقدس، روشی برای سازمان اجتماعی هستند. این توضیح در «صور بنیانی حیات دینی» «کتاب ۲/باورهای ابتدایی»، فصل ۷، «خاستگاه‌های این باورها: خاستگاه ایده اصل توتمی یا مانا» به تفصیل آمده‌است.

به گفته دورکیم، «خدا و جامعه یکی هستند... خدای قبیله... نمی‌تواند چیزی جز خود قبیله باشد ولی قبیله به شکل فیزیکی یک گیاه یا حیوان که به عنوان توتم عمل می‌کند، تغییر شکل یافته و تصور می‌شود.»[۳]

اعضای گروه احساس از دست دادن فردیت و وحدت با خدایان و به گفته دورکیم، بنابراین وحدت با گروه را تجربه می‌کنند.[۴]

جستارهای وابسته

پانویس

  1. ↑ "دورکیم، امیل | دایره‌المعارف اینترنتی فلسفه". Iep.utm.edu. Retrieved 2019-05-27.
  2. ↑ گریسولد، وندی، فرهنگ‌ها و جوامع در جهانی در حال تغییر، انتشارات پاین فورج، ۲۰۰۸؛ صص ۵۱–۵۶.
  3. ↑ دورکیم، ۱۹۹۵، ص ۲۰۸. (۱۹۶۵، ص ۲۳۶)
  4. ↑ کونین، صص ۲۰-۲۱.

منابع

  • دورکیم، امیل. «صور بنیانی حیات دینی» (۱۹۱۲، ترجمه انگلیسی توسط جوزف سوین: ۱۹۱۵) انتشارات فری پرس، ۱۹۶۵: شابک ‎۰−۰۲−۹۰۸۰۱۰-X؛ هارپرکالینز، ۱۹۷۶: شابک ‎۰−۰۴−۲۰۰۰۳۰−۰؛ ترجمه جدید توسط کارن ای. فیلدز، انتشارات فری پرس ۱۹۹۵: شابک ‎۰−۰۲−۹۰۷۹۳۷−۳
  • صور بنیانی حیات دینی: امیل دورکیم، ترجمه باقر پرهام، تهران: مرکز، ۱۳۸۳.
  • گریسولد، وندی، «فرهنگ‌ها و جوامع در جهانی در حال تغییر»، انتشارات پاین فورج، ۲۰۰۸؛ ۵۱–۵۶.
  • کونین، ست دی. «دین؛ نظریه‌های مدرن، دانشگاه ادینبورگ، ۲۰۰۳: شابک ‎۰−۷۴۸۶−۱۵۲۲−۹
This article is issued from ویکی‌پدیا. The text is available under Creative Commons Attribution-Share Alike 4.0 unless otherwise noted. Additional terms may apply for the media files.