حسینقلی‌خان قاجار
| حسینقلی خان قاجار | |
|---|---|
| زاده | ۱۱۹۱ هجری قمری استرآباد، ایران زندیه |
| درگذشته | ۱۲۱۷ هجری قمری (۳۶سالگی) دزاشیب,تهران ایران قاجاری |
| خاندان | قاجار |
| پدر | حسینقلی خان جهانسوز |
| مادر | آسیه خانوم |
| پیشینه نظامی | |
| وفاداری | پادشاهی قاجار |
| نبردها |
|
حسینقلی خان قاجار معروف به حسینقلی خان ثانی پسر حسینقلی خان جهانسوز و برادر کوچک‌تر فتحعلی شاه قاجار بود. که پس از شکست شورش اش ابتدا توسط شاه کور شد و سپس در سال ۱۲۱۷ قمری کشته شد.[۱]
زندگینامه
حسینقلی خان ثانی پسر کوچک‌تر حسین قلی خان جهانسوز و آسیه خانم در سال ۱۱۹۱ هجری قمری در گرگان به دنیا آمد. پدرش پیش از به دنیا آمدن او توسط غلامان خود کشته شد. و پس از آن به همراه بردارش باباخان تحت سرپرستی عمویش آقا محمد خان قرار گرفت.[۲]
او در جوانی در رکاب عمویش قرار داشت و در لشکرکشی آقا محمد خان به گرجستان او را همراهی کرد.
پس از قتل آقا محمد خان قاجار در ۱۲۱۲ یک بحران جانشینی درون امپراتوری قاجار به وجود آمد. آقا محمد خان که فرزندی نداشت برادرزاده اش باباخان که بعداً فتحعلی شاه نام گرفت بجای او به تخت سلطنت نشست.
در دوران حکومت فتحعلی شاه، حسینقلی خان به مناصب حکومتی بالایی دست پیدا کرد. او ابتدا به حکومت اصفهان و به سپس به حکومت شیراز منصوب شد.
شورش اول
حسینقلی خان در شیراز گروهی از بزرگان و مقامات محلی را گرد آورد و دربارهٔ امکان شورش خود با آنان مشورت کرد. اما همه اطرافیانش با این تصمیم موافق نبودند. افرادی مانند میرزا نصرالله خان علی‌آبادی و محمد زمان شیرازی که از مخالفان شورش بودند. به دستور حسینقلی خان کور شدند.[۳]
در سال ۱۲۱۳ قمری شورش آغاز شد و حسینقلی خان با حمایت محمدولی خان قاجار و تعدادی دیگر به سمت مرکز حکومت پیشروی کرد و اصفهان را تصرف کرد. فتحعلی شاه با شنیدن این اخبار به سمت برادرش حرکت کرد و دو طرف در ساروق در منطقه فراهان بایکدیگر روبه رو شدن. قوای مرکزی با تدابیر ابراهیم خان کلانتر صدراعظم شاه موفق به پیروزی شدن. با وساطت آسیه خانوم فتحعلی شاه از مجازات فوری برادرش صرف نظر کرد. و حسینقلی خان نیز به قم پناه برد و در حرم فاطمه معصومه بست نشست. با میانجیگری روحانیون و آسیه خانوم شاه او را بخشید و او را به حکومت کاشان منصوب کرد.
شورش دوم
حسینقلی خان مجداا در سال ۱۲۱۵ قمری بر علیه برادرش شورش کرد. او اصفهان را تصرف کرد و ادعا سلطنت کرد و به نام او خطبه خوانده شد و به نام خود سکه ضرب کرد. فتحعلی شاه که این بار شرایط مساعد تری داشت با تمام قوا به سمت اصفهان حرکت کرد و موفق شد به راحتی اصفهان را پس بگیر حسینقلی خان ابتدا به سمت لرستان فرار کرد و سپس به قم گریخت. و مجدداً در حرم فاطمه معصومه بست نشست.
سقوط و مرگ
میرزا ابوالقاسم قمی برای او در نزد شاه وساطت کرد و حسینقلی خان به تهران منتقل شد و به دستور فتحعلی شاه در دزاشیب او را کور کردن و به‌طور کامل از سیاست کنار گذاشته شد. چند سال بعد در سال ۱۲۱۷ با دستور شاه حسینقلی خان به قتل رسید.
جستارهای وابسته
- نبرد ساروق
منابع
- ↑ زندگینامه حسینقلی خان ثانی قاجار.
- ↑ دانشنامه جهان اسلام، ج 1، ص 6235 | بنیاد دائرة المعارف اسلامی.
- ↑ «شورش حسینقلی خان قاجار در اصفهان | پایگاه جامع تاریخ». tarikh.inoor.ir. دریافت‌شده در ۲۰۲۶-۰۹-۱۱.
{{cite web}}: نگهداری یادکرد:تاریخ به‌طور خودکار ترجمه‌شده (رده)
- قاجاریان
- اهالی گرگان