دادوستد پایاپای

معاملهٔ پایاپای^[۱] یا دادوستد پایاپای یا تَهاتُر^[۱] یا پایاپای^[۲] یک نوع روش معامله است که در آن کالاها یا خدمات به صورت مستقیم و بدون هیچ واسطه‌ای با کالا یا خدمات دیگر مبادله می‌شود و از هیچ نوع وسیله‌ای برای مبادله استفاده نمی‌شود، یعنی هیچ نوع پولی دریافت نمی‌شود.

این نوع مبادله یک حالت دوجانبه دارد البته احتمال سه‌جانبه بودن و چندجانبه بودن نیز وجود دارد. و در کشورهای پیشرفته به صورت همسان و متشابه در کنار نظام پولی آن کشور قرار می‌گیرد. البته معمولاً این حالت وجود دارد و کاربرد آن به صورت محدود می‌باشد.

مبادله کالا به کالا معمولاً در بحرانهای مالی و بحرانهای پولی به جای پول مورد استفاده قرار می‌گیرد. به عنوان روش دادوستد جایگزین پول می‌شود.

برای نمونه زمانی که پول رایج کشور به صورت غیر پایدار می‌شود (در حالت تورم و چرخه فروکشی قیمت‌ها) یا در زمانی که پول رایج کشور به صورت ساده غیرقابل دسترسی برای هدایت و انجام تجارت می‌باشد.

1. در مبادله پایاپای طرفین معامله هم تولیدکننده وهم مصرف‌کننده بودند
2. درمبادله پایاپای انبار کردن تولیدات برای مدت طولانی بعلت فسادپذیری کالاها و نیاز تولیدکننده به تولیدات دیگران امکان نداشت.
3. تولید از مصرف جدا نبود و مبادله بدون تولید وجود نداشت؛ لذا مبادله ثروت آفرین نبود بلکه این تولید بود که خالق ثروت بحساب می‌آمد.
4. رابطه خدمات و تولید، نظیر رابطه تولیدات با یکدیگر بطریق مستقیم و پایاپای صورت می‌پذیرفت.

1. نیاز متقابل موجب می‌شود ارائه کننده یک کالا بایستی فردی را بیابد که اولاً به کالای او نیاز داشته باشد و ثانیاً کالای مورد احتیاج او را نیز عرضه کند که بروز این وضعیت بسیار دشوار است.
2. تعدد مبادلات غیرلازم موجب می‌گردید جهت رسیدن به کالای مورد نظر اقدام به مبادلات متعدد نماید.
3. حمل و نقل کالاها به دلیل پیشرفته نبودن وسائط به دشواری صورت می‌گرفت لذا مبادلات از حیث جغرافیایی در سطح محدودی باقی می‌ماند.
4. غیرقابل تقسیم بودن برخی کالاها: مثلاً اگر یک رأس گاو معادل صد کیلوگرم برنج ارزش داشته باشد، حال اگر شخصی به ۵۰ کیلوگرم برنج نیاز داشته باشد نصف کردن گاو دشوار خواهد بود.
5. دشواری مبادله برخی خدمات نیز یکی دیگر از مشکلات بود بطوریکه مثلاً یک معلم بدشواری می‌توانست خدمت خود را با کالاهای مورد نیاز خود مبادله نماید.
6. فسادپذیری برخی کالاها ی مورد نیاز، مانند گندم، برنج و احشام را به طولانی مدت نمی‌توان ذخیره کرد.
7. محدودیت در تقسیم کار و تخصیص کار. در این زمان هر کس مجبور بود تمام کالاهای مصرفی خود را تولید کند. در نتیجه هیچ‌کس نمی‌توانست در زمینه تولید کالای خاصی متخصص شود و بتواند تولید خود را افزایش دهد.
8. محدودیت تولید و بازار. بازار به مکانی گفته می‌شد که هرکسی که کالایی داشت به آنجا مراجعه می‌کرد. کالای خود را ارائه و سپس مایحتارج خود را دریافت می‌کرد.
9. محدودیت در مبادله نسیه. در این بازار مبادله نسیه دیگر موضوعیت نداشت.

مشکلات مبادله مبادلات پایاپای موجب گردید بشر بفکر ایجاد وسیله ای برای تسهیل داد و ستد بیفتد. ابتدا کالاهایی بعنوان پول انتخاب شد و سپس از سکه طلا و نقره بعنوان پول استفاده شد. با پیشرفت علوم و فنون پول کاغذی جانشین سکه طلا و نقره شد. امروزه با گسترش علوم رایانه، پول بصورت الکترونیکی جایگزین انواع مختلف پول شده است.

برخلاف باور و اذهان عمومی، هیچ نوع مدرک مبنی بر وجود یک جامعه یا اقتصاد که به صورت انحصاری و عمده‌ای و ابتدایی متکی بر دادوستد پایاپای نمی‌باشد. در عوض، کشورهایی که اقتصاد غیرپولی دارند به صورت اساسی بر پایه اصول قرض و وام و هدایای اقتصادی عمل می‌کنند.

زمانیکه معامله کالا به کالا در حقیقت اتفاق افتاد، زمانی بود که این مبادلات بین غریبه‌ها انجام می‌شد یا حتی بین دشمنان انجام می‌شد. در زمانی که معاملات کالا به کالا یک‌نفره انجام می‌شد و حالت کاملاً غیررسمی داشت، معاملات سازمان یافته نیز شروع به رشد نمود و سومین بخش مبادلات کالا به کالا هدایت یافت. فرد مبادله‌کننده کالا به عنوان یک دلال عمل می‌کند و به بانکی که در آن اعضا دارای یک حساب می‌باشد یک وام ارائه می‌کند در زمانیکه خریدها انجام می‌شود و زمانیکه فروش انجام می‌شود اعتبار تهیه می‌کنند، در مقایسه با مبادلات یک‌نفره ملاحظات بسته به مبادلات غیرمساوی کاهش می‌یابد.

این نوع مبادلات در برزیل رواج داشته است البته در آن زمان هندوها هیچ اطلاعی از این مبادلات نداشتند. دادوستد پایاپای برای کشورها و شرکتهایی که سودی در مبادلات نقدی نمی‌بینند بسیار مفید و سودآور می‌باشد. این نوع مبادلات برای کسانی که دارای سیستم رایج پولی نمی‌باشند نیز مفید می‌باشد. این نوع مبادلات به عنوان مثال در تایلند انجام شد فردی به نام kut chum یک سری اوراقی چاپ نمود به عنوان سیستم مبادله مورد استفاده قرار گرفت. براساس قوانین جامعه کوپنهای کالا به کالا به نام Boon (بون) تغییر یافت. این کوپنها یک ارزش ثابت برای تایلندی‌ها داشت که به وسیله آن کالاها و سرویسها را در کشور خود معاوضه می‌کردند.

مبادله‌کننده‌های تجاری یک ارگان اقتصادی می‌باشند که برای مشتری‌ها و اعضای خودشان یک سری سیستم‌های نگهدارنده و برنامه‌های تجاری دارا می‌باشند.

اعضای این شرکت‌ها در درون خود سیستم یک سری فراورده‌ها را خریداری و فروش می‌کنند. و از یک سیستم پولی داخلی به عنوان دادوستد پایاپای یا دلارهای معامله استفاده می‌کنند.

پایاپای‌گرهای جدید به صورت چشمگیری رشد یافته‌اند و به صورت یک روش مؤثر برای افزایش خرید و حفظ نقدینگی مورد استفاده قرار می‌گیرند و از ظرفیتهای تولید برای تجارت در سراسر دنیا مورد استفاده قرار می‌گیرند. معامله کننده‌ها در یک دادوستد پایاپای یک سری اعتبارات تجاری (به جای پول) به دست می‌آورند که به حسابشان واریز می‌شود.

آنها می‌توانند با استفاده از این اعتبارات یک سری کالا و خدمات از اعضا دیگر این سیستم خریداری کنند. به دلیل وجود ثبت مبادلات و مهارت‌های دلالی و بیان‌ها و اعلانات ماهانه این مبادلات بسیار مهم می‌باشد.

دادوستدهای بازرگانی با تهیه شارژ گروه چه برای خرید چه برای فروش یا هر دو و برای اعضا پول تهیه می‌کنند. نرخ مبادلات معمولاً بین ۱۵٪ تا ۸٪ کنترل می‌شود.

بیش از ۴۵۰ هزار مبادله در آمریکا در سال ۲۰۱۰ در فعالیت‌های دادوستد پایاپای شرکت داشته‌اند. حدود ۴۰۰ شرکت پایاپای و اقتصادی در سراسر دنیا ارائه‌کننده خدمات می‌باشند. فرصت‌های زیادی برای ایجاد شرکت‌های پایاپای در آمریکا و کانادا وجود دارد. یکسری شرکت‌های تجاری I RTA در آمریکا ارائه‌کننده آموزش و ارتقاء استانداردهای محلی در بین اعضا می‌باشند. هر کدام دارای وجه رایج خود می‌باشند به عنوان UC شناخته می‌شود.

نخستین نظام دادوستد در سوئیس ایجاد شد و به عنوان بانک WIR نامیده شد. این سیستم در سال ۱۹۳۴ در نتیجه فقدان و کمبود پول و بعد از سقوط بازار در سال ۱۹۲۹ ایجاد شد. توجه WIR مخفف یک کلمه در سوئیس و آلمان می‌باشد.

این نوع شرکت بر روی مبادلات وسیع‌تر و عظیم تر تمرکز پیدا کرده است. که کاملاً از دادوستدهای پایاپای که شامل خرده‌فروشی سنتی و قدیمی بود متفاوت می‌باشد شرکت پایاپای از رسانه‌ها و تبلیغات به عنوان یک اهرم برای مبادلات خود استفاده می‌کند. آن‌ها از یک اعتبار تجاری به عنوان نقدیندگی استفاده می‌کنند. این نوع اعتبار باید شناخته شده و تضمین شده باشد و همچنین باید دارای یک ارزش در مقدار نیز باشد که قابل خرید برای مشتری باشد.

در اسپانیا این نوع بازارهای کالا به کالا وجود دارد مردم اجناسی را که مورد نیازشان نیست برای معاوضه و مبادله به بازار می‌آورند. این نوع بازارها بدون پول عمل می‌کنند. معاوضه در بین سه بخش برای افراد رضایت بخش نیز می‌باشد. حجم مبادلات انجام شده در سال ۲۰۰۸ بالغ بر ۱۰ میلیون دلار بوده است. طبق آمار بین‌المللی IRTA.

اشارات و معانی محیطی: این نوع کالا به کالا کردن تکمیل‌کننده حرکت محیطی می‌باشد که یک کشش در آخر قرن ۲۰ و اوایل قرن ۲۱ را در بر می‌گرفت. (هزینه) برآمد منابع شامل شده در تولید و پخش فراورده‌های جدید به صورت همراه وار به وسیلهٔ محصولات موجود تجاری کاهش می‌یابد. یک بازار جهانی برای کاهش تلفات و اعمال به عنوان خنثی‌کننده اقتصاد قابل عرضه وجود دارد.

در آمریکا فردی به نام «کارل» از مبادلات کالا به کالا برای IRS و برای گرفتن حقوق ماهانه و به عنوان یک نوع مقاومت مالیاتی استفاده کرد. او در روزنامه نیویورک تایمز این روش را توضیح داد. مبادلات کالا به کالا به عنوان یک درآمد مالیات به وسیله IRS شناخته شد. در کشورهای دیگر این نوع محاسبات برای مبادلات کالا به کالا، مالیات زا نبود، بلکه این روند برای محاسبات نقدی محاسبه می‌شد.

برای اینکه یک اتفاق دو جانبه برای تقاضاها انجام شود یعنی برای ایجاد یک مبادله، هر دو طرف باید آنچه طرف مقابل می‌خواهد را داشته باشد. عدم وجود یک معیار برای محاسبه ارزش: در سیستم نقدی پول به عنوان یک معیار وجود دارد ولی در سیستم غیرنقدی وجود ندارد. عدم تفکیک‌پذیری بعضی از کالاها: اگر فرد به اندازه یک قسمت از کالا نیاز داشته باشد ولی کاملاً تفکیک‌پذیر نباشد معامله صورت نمی‌گیرد. عدم وجود استانداردها برای باز پرداختها: شکل دیگر عدم وجود یک معیار مرسوم و معمول برای مبادلات می‌باشد.

مشکلات در ذخیره و انبارسازی منابع و ثروتها: اگر یک کشور تنها متکی بر یک سری منابع فنا شدنی باشد این نوع اتکا یک مشکل دیگر ایجاد می‌کند.