جام بین قارهای فیفا یک مسابقه سالانه بینالمللی فوتبال است که توسط فدراسیون بینالمللی فوتبال (فیفا)، نهاد جهانی این ورزش، برگزار میشود. اولین دوره مسابقات قرار است در سال ۲۰۲۴ برگزار شود. در این مسابقات قهرمانان باشگاهی شش کنفدراسیون فیفا حضور خواهند داشت و به عنوان یک تورنمنت حذفی برگزار میشود که نماینده اروپا تا بازی فینال، به قرعه استراحت میخورد.[۱]
تصویر کلی این تورنمنت از نزدیک بر اساس نسخه قبلی جام باشگاههای جهان الگوبرداری شده است که از نسخه ۲۰۲۵ دستخوش گسترش و بازسازی اساسی شد. اگرچه جام بین قارهای عنوان افتخاری سالانه "قهرمانان جهان" را به خود اختصاص میدهد، اما از نظر اعتبار و اهمیت نسبت به جام باشگاههای جهانِ گسترشیافته در درجه دوم اهمیت قرار دارد.[۲] پاری سن-ژرمن مدافع عنوان قهرمانی است که در فینال ۲۰۲۵ پس از تساوی ۱–۱ در وقت اضافه، فلامینگو را در ضربات پنالتی با نتیجه ۲–۱ شکست داد.
تاریخچه
در ۱۶ دسامبر ۲۰۲۲، شورای فیفا گسترش جام باشگاههای جهان را از ۷ به ۳۲ تیم از سال ۲۰۲۵ تصویب کرد.[۳] بنابراین، مسابقات ۲۰۲۳ آخرین تورنمنتی بود که با فرمت قبلی برگزار میشد. با این حال، کنفدراسیونها به فیفا نیاز دارند که قهرمانان رقابتهای باشگاهی خود همچنان سالانه با یکدیگر بازی کنند تا رقابت را تحریک کنند.[۴] بنابراین، در ۱۴ مارس ۲۰۲۳، شورای فیفا یک تصویر کلی را برای مسابقات باشگاهی سالانه که از سال ۲۰۲۴ آغاز میشود، تصویب کرد. فیفا این مسابقات را ادامه مستقیم جام باشگاههای جهان میداند که از سال ۲۰۰۰ تا ۲۰۲۳ برگزار میشد.[۵]
جام بین قارهای (۲۰۰۴–۱۹۶۰) که نام مشابهی دارد، یک رقابت باشگاهی بود که توسط یوفا و کونمبول سازماندهی میشد و معمولاً بین قهرمانان دو کنفدراسیون مربوطه برگزار میشد. با این حال، این رقابت جدید که توسط فیفا سازماندهی شده است، قهرمانان برترین مسابقات باشگاهی شش کنفدراسیون، یعنی لیگ نخبگان آسیا، لیگ قهرمانان آفریقا، جام قهرمانان کونکاکاف، جام لیبرتادورس، لیگ حرفهای اقیانوسیه و لیگ قهرمانان اروپا را در خود جای داده است و عنوان جهانی جام باشگاههای جهان را نیز حفظ کرده است.[۶]
دوره افتتاحیه این مسابقات از سپتامبر تا دسامبر ۲۰۲۴ برگزار شد و مراحل نهایی آن در قطر برگزار شد.[۷]
فرمت
این مسابقات شامل یک سری بازیهای پلی آف بین قارهای بین باشگاههایی از همه کنفدراسیونها به جز یوفا است که باشگاه آن قرعه استراحت برای فینال دریافت میکند.[۶][۸][۹]
- مرحله اول: نماینده اقیانوسیه به صورت متناوب با نماینده آسیا یا آفریقا روبرو خواهد شد (قرعه کشی مشخص میکند). این مسابقه که به عنوان "پلی آف جام آفریقا-آسیا-اقیانوس آرام" شناخته میشود، توسط باشگاهی که رتبه بالاتری در رده بندی فیفا دارد، میزبانی میشود.
- مرحله دوم: دیگر نماینده آسیا/آفریقا (که به قرعه استراحت خورد) در مسابقهای به نام «جام آفریقا-آسیا-اقیانوس آرام» به میزبانی باشگاهی که رتبه بالاتری در رده بندی فیفا دارد، به مصاف برنده مرحله اول خواهد رفت. در طرف دیگر، نمایندگان آمریکای جنوبی و شمالی در یک مکان بیطرف در مسابقهای به نام "دربی آمریکا" به مصاف هم خواهند رفت.
- پلیآف: دو برنده مرحله دوم در یک مکان بیطرف، در مسابقهای به نام "چلنجر کاپ" به مصاف هم خواهند رفت.
- فینال: برنده پلی آف برای مشخص کردن قهرمان، در یک مسابقه در زمین بیطرف با نماینده اروپا در یک مکان بیطرف روبرو خواهند شد.
اگر مسابقهای پس از وقت معمول بازی مساوی شود، وقت اضافه بازی میشود. اگر پس از وقت اضافه نیز مساوی باشد، ضربات پنالتی برای تعیین برنده برگزار میشود.
نمودار
|
| | | | | | | | | | | | | | | | | | |
| | | | دربی آمریکا | | | چلنجر کاپ | | | فینال جام بین قارهای |
|
| به میزبانی یک مکان بیطرف | | به میزبانی یک مکان بیطرف |
|
| نماینده کونمبول | | نماینده یوفا | |
| | | به میزبانی یک مکان بیطرف |
| نماینده کونکاکاف | | | | | | برنده چلنجر کاپ | |
| | | برنده دربی آمریکا | | | |
| | | | | | |
| پلیآف جام آفریقا-آسیا-اقیانوس آرام | جام آفریقا-آسیا-اقیانوس آرام | | | برنده جام آفریقا-آسیا-اقیانوس آرام | | | |
| | | | |
| | به میزبانی تیم با رتبه برتر | |
|
| به میزبانی تیم با رتبه برتر | نماینده ایافسی یا کاف | |
| | |
| نماینده ایافسی یا کاف | | | | برنده پلیآف | | | |
| | | | |
| نماینده اوافسی | | | | |
| | | | | | |
جامها
کاپ جام بین قارهای فیفا (به رنگ طلایی)، که در مقایسه با جام قدیمی
جام باشگاههای جهان که از سال ۲۰۰۵ تا ۲۰۲۳ اهدا میشد، تغییرات جزئی داشته است، و سه جام قهرمانی بین قارهای فرعی: چلنجر کاپ (به رنگ سفید)، دربی قاره آمریکا (به رنگ آبی) و جام آفریقا-آسیا-اقیانوسیه (به رنگ قرمز).
کاپ جام بین قارهای فیفا از نظر طراحی شبیه کاپ جام باشگاههای جهان است که از سال ۲۰۰۵ تا ۲۰۲۳ مورد استفاده قرار میگرفت. این کاپ دارای یک پایه دایرهای شکل با شش ستون است که از آن به سمت بالا امتداد یافتهاند و یک کره زمین به شکل توپ فوتبال را نگه میدارند. کاپ به رنگ طلایی است و پلاکی روی پایه آن با نام و سال مسابقات وجود دارد، به این معنی که هر سال یک کاپ جدید ساخته خواهد شد. این پایه از کاپ جام باشگاههای جهان بلندتر است.[۱۰]
سه جام قهرمانی برای دورههای قبلی این مسابقات، شبیه نسخههای کوچکتر جام قهرمانی اصلی جام بین قارهای فیفا هستند. این جامها عمدتاً نقرهای هستند و دارای چهار ستون هستند که کره زمین را در بالا نگه میدارند. ارتفاع پایهها مشابه ارتفاع پایههای کاپ جام باشگاههای جهان ۲۰۲۳–۲۰۰۵ است. جامها به جز پلاک روی پایه که نام هر جام را نوشته است و رنگهای حاشیهای، کاملاً مشابه یکدیگرند: قرمز برای جام آفریقا-آسیا-اقیانوس آرام، آبی برای دربی آمریکا و سفید برای چلنجر کاپ.[۱۱][۱۲]
برندگان این رقابت همچنین حق دریافت نشان قهرمانی فیفا را دارند؛ این نشان شامل تصویری از جام قهرمانی است که قهرمان فعلی حق دارد آن را فقط تا فینال مسابقات بعدی، روی لباس تیم اول خود به نمایش بگذارد.[۱۳][۱۴]
نتایج
برندگان جامهای منطقهای
علاوه بر فینال، به تیمهای برنده جام آفریقا-آسیا-اقیانوس آرام (که توسط نمایندگان آسیا، آفریقا و اقیانوسیه برگزار میشود)، دربی قاره آمریکا (که توسط نمایندگان آمریکای شمالی و جنوبی برگزار میشود) و چلنجر کاپ (که توسط برندگان دو مسابقه فوقالذکر برگزار میشود) جام اهدا میشود.[۶]
پیوند به بیرون
|
|---|
|
| کدهای فوتبال | | |
|---|
| کنفدراسیون | |
|---|
| تورنمنت مردان | |
|---|
| تورنمنت زنان | |
|---|
| فهرست رئیسان فیفا | |
|---|
| دبیرکلهای فیفا |
- لوئیس مالینگهاوس (۱۹۰۴–۱۹۰۶)
- ویلهلم هیرشمن (۱۹۰۶–۱۹۳۱)
- ایوو شریکر (۱۹۳۲–۱۹۵۱)
- کرت گسمن (۱۹۵۱–۱۹۶۰)
- هلموت کیزر (۱۹۶۱–۱۹۸۱)
- سپ بلاتر (۱۹۸۱–۱۹۹۸)
- مایکل زن-رافینن (۱۹۹۸–۲۰۰۲)
- اورس لینسی (۲۰۰۲–۲۰۰۷)
- جروم والکه (۲۰۰۷–تاکنون)
|
|---|
| جوایز | |
|---|
| ردهبندی | |
|---|
| کنگره |
- پنجاه و یکمین کنگره فیفا (پاریس ۱۹۹۸)
- پنجاه و سومین کنگره فیفا (سئول ۲۰۰۲)
- شصت و یکمین کنگره فیفا (زوریخ ۲۰۱۱)
- شصت و پنجمین کنگره فیفا (زوریخ ۲۰۱۱)
|
|---|
| فساد | |
|---|
| سایر | |
|---|
|
|---|
|
| جهانی | | |
|---|
| آفریقا | | کاف | |
|---|
| منطقهای |
- شمال
- جام بین باشگاهی کاگامه
- منحل شده
- جام قهرمانان شمال آفریقا
- جام برندگان جام شمال آفریقا
- سوپر جام شمال آفریقا
- غرب آفریقا
|
|---|
|
|---|
| آسیا | |
|---|
| اروپا | |
|---|
آمریکای شمالی،
مرکزی و کارائیب | |
|---|
| اقیانوسیه | |
|---|
| آمریکای جنوبی | | کونمبول | |
|---|
| منطقهای |
- منحل شده
- جام مرکونورته
- جام مرکوسور
|
|---|
|
|---|
| بین قارهای | | عرب | |
|---|
| آفریقا و آسیا | |
|---|
اروپا و
آمریکای جنوبی | |
|---|
| پان امریکان | |
|---|
|
|---|
جستار وابسته: باشگاهی فوتبال مردان |
پاری سن-ژرمن (اولین عنوان)
رئال مادرید (۱ قهرمانی)
جام بین قارهای فیفا ۲۰۲۵
مکزیک
برزیل
الاهلی
فدریکو والورده (رئال مادرید)
ویتینیا (پاری سن-ژرمن)
