دعای پولس رسول

دعای پولس رسول یکی از متون آپوکریفای عهد جدید است و نخستین دستنوشته از کدکس یونگ (کدکس اول) کتابخانه ناگ هماری به‌شمار می‌رود. این متن بر روی برگ نگهدار درونی کدکس نوشته شده و به نظر می‌رسد پس از کپی‌برداری از رساله‌های بلندتر به آن افزوده شده باشد. متن کدکس همانند سایر کدکس‌های این مجموعه به زبان قبطی نوشته شده است؛ اما عنوان آن به زبان یونانی است که زبان اصلی این متن نیز بوده است. آغاز دستنوشته با از دست رفتن تقریباً دو سطر ناقص مانده است.

این دعا از نظر محتوا دارای رنگ و بوی گنوسی برجسته‌ای است و به‌طور گسترده اثری دروغ‌نامیده شناخته می‌شود؛ نگارنده آن هویت خود را با پولس رسول تاریخی یکی دانسته تا به متن اعتبار ببخشد. بسیاری از پژوهشگران این اثر را از آثار والنتینیانی می‌دانند و بر اساس این دیدگاه، دوره تألیف آن را میان سال‌های ۱۵۰ تا ۳۰۰ میلادی تخمین می‌زنند.

پدیدآوری و انتساب

همانند دیگر نوشته‌های مسیحی آغازین، نگارنده این دعا هویت خود را با پولس رسول تاریخی یکی دانسته تا به متن اعتبار ببخشد؛ از این‌رو این دعا به‌طور گسترده اثری دروغ‌نامیده شناخته می‌شود.[۱]

از آنجا که آغاز دعا از میان رفته، مشخص نیست عنوانی در ابتدای آن وجود داشته یا نه. با این حال، عنوانی به زبان یونانی در پایین رساله حفظ شده که مقرر می‌دارد «دعای پولس رسول» و پس از آن یک انجامه می‌آید.[۲] انجامه نیز به زبان یونانی نوشته شده و حاوی عبارت «در صلح. مسیح قدوس است» می‌باشد.[۲] دعا در اصل به احتمال زیاد به زبان یونانی نگاشته شده و سپس به قبطی ترجمه گردیده است.

محتوا

دعا لحنی گنوسی برجسته دارد و با رشته‌ای از نیایش‌ها خطاب به «رهاننده» آغاز می‌شود. این اصطلاح در کتاب مقدس عبری و عهد جدید معانی گوناگونی دارد. در سفر ایوب، رهاننده به خداوند اطلاق می‌شود و در کتاب اشعیا نیز از «رهاننده اسرائیل» یاد شده است.[۳] در نامه به رومیان پولس، رهاننده عیسی مسیح است؛ پولس در آیات ۲۴–۲۵ از باب ۳ می‌نویسد که ایمانداران «اکنون به لطف او به‌رایگان پارسا شمرده می‌شوند، از راه رهایی‌ای که در مسیح عیسی است و خدا او را به‌عنوان کفاره از طریق خونش پیش نهاده است».[۳] رهاننده همچنین ممکن است به خدای برتر و پنهان در منظومه عقیدتی گنوسی تعبیر شود.

نگارنده دعا چهار بار از قالب «تو هستی» برای توصیف رهاننده بهره می‌برد و او را به‌عنوان عقل، خزانه، پُری (پلروما) و آرامش معرفی می‌کند. به جز واژه «خزانه» که به قبطی «آهو» (aho) ترجمه شده، سایر اصطلاحات به صورت یونانی حفظ شده‌اند: «نوس» (nous)، «پلروما» (pleroma) و «آناپاوسیس» (anapausis).[۲] هرچند این اصطلاحات در ادبیات والنتینیانی رایج‌اند، در متون دیگری نیز یافت می‌شوند.[۲]

بسیاری از پژوهشگران این اثر را والنتینیانی می‌دانند؛ شواهدی چون اصطلاح «خدای روانی» (psychic God) بر این دیدگاه دلالت دارند که دوره تألیف آن میان سال‌های ۱۵۰ تا ۳۰۰ میلادی بوده است. چنانچه منشأ والنتینیانی نداشته باشد، احتمالاً تاریخ تألیف آن به سال ۷۵ میلادی نیز می‌رسد.[۴]

موازی‌ها با آثار دیگر

پژوهشگران موازی‌هایی میان این دعا و آثار دیگری یافته‌اند که احتمالاً منابع جزئی آن بوده‌اند؛ از جمله متون هرمس، سه ستون سِت، انجیل فیلیپ و نامه‌های اصیل پولس.[۱]

منابع

  1. 1 2 مولر، دیتر (۱۹۸۸). «The Prayer of the Apostle Paul (Introduction)». در جیمز ام. رابینسون (ویراستار). The Nag Hammadi Library. HarperSanFrancisco. ص. ۲۷.{{cite book}}: نگهداری یادکرد:تاریخ به‌طور خودکار ترجمه‌شده (رده)
  2. 1 2 3 4 اسکوپلو، مادلین (۲۰۰۷). The Nag Hammadi Scriptures. نیویورک: HarperOne. ص. ۱۵. شابک ۹۷۸-۰-۰۶-۰۵۲۳۷۸-۷.{{cite book}}: نگهداری یادکرد:تاریخ به‌طور خودکار ترجمه‌شده (رده)
  3. 1 2 The New Oxford Annotated Bible: with the Apocryphal/Deuterocanonical Books. نیویورک: Oxford University Press. ۲۰۰۱. ص. ۲۴۸. شابک ۰-۱۹-۵۲۸۴۷۸-X.{{cite book}}: نگهداری یادکرد:تاریخ به‌طور خودکار ترجمه‌شده (رده)
  4. ↑ تاسیگ، هال (۲۰۱۳). A New New Testament. Houghton Mifflin Harcourt. ص. ۲۴۱. شابک ۹۷۸-۰-۵۴۷-۷۹۲۱۰-۱.{{cite book}}: نگهداری یادکرد:تاریخ به‌طور خودکار ترجمه‌شده (رده)

پیوند به بیرون

This page is issued from ویکی‌پدیا. The text is available under Creative Commons Attribution-Share Alike 4.0 unless otherwise noted. Additional terms may apply for the media files.