دوک هولشتاین-گوتورپ

دودمان هولشتاین-گوتورپ
خاندان مادر	اولدنبورگ
کشور	امپراتوری روسیه، پادشاهی دانمارک، پادشاهی سوئد، پادشاهی نروژ، دوک‌نشین بزرگ اولدنبورگ، دوک‌نشین اولدنبورگ، دوک‌نشین شلسویگ، دوک‌نشین هولشتاین
ریشهٔ نام	برگرفته از منطقه هولشتاین و قلعه گوتورف در شلسویگ
تاریخ بنیان‌گذاری	۱۵۴۴ میلادی
بنیانگذار	آدولف، دوک هولشتاین-گوتورپ
رهبر کنونی	کریستیان، دوک اولدنبورگ
آخرین حاکم	شلسویگ-هولشتاین: پاول یکم تزار روسیه روسیه: نیکولای دوم آخرین تزار روسیه اولدنبورگ: فریدریش آگوست دوم، دوک بزرگ اولدنبورگ
عنوان‌ها	امپراتور روسیه، پادشاه سوئد، پادشاه نروژ، دوک بزرگ اولدنبورگ، دوک اولدنبورگ، دوک شلسویگ، دوک هولشتاین
دارایی(ها)	قلعه گوتورف، کاخ اولدنبورگ، کاخ زمستانی
عزل	شلسویگ-هولشتاین: ۱۷۷۳ امپراتوری روسیه: ۱۹۱۷ اولدنبورگ: ۱۹۱۸
شاخه‌(های) فرعی	هولشتاین-گوتورپ (شاخه سوئد)، هولشتاین-گوتورپ-رومانوف

دوک‌نشین شلسویگ-هولشتاین-گوتورپ (به آلمانی: Herzogtum Schleswig-Holstein-Gottorf) هولشتاین دوک‌نشین
۱۵۴۴–۱۷۷۳
پرچم بازرگانی هولشتاین-Gottorp نشان ملی
وضعیت	دوک‌نشین
پایتخت	شلسویگ
گروه‌های قومی	آلمانی‌ها، دانمارکی‌ها
حکومت
• دوک	آدولف یکم (نخستین)
• دوک	پاول یکم (آخرین)
بنیان‌گذاری	۱۵۴۴
تاریخ
• تقسیم دوم شلسویگ-هولشتاین	۱۵۴۴
• پیمان فردریکسبورگ	۱۷۲۰
• پیمان تزارسکویه سلو	۱۷۷۳
• بنیان‌گذاری	۱۵۴۴
• فروپاشی	۱۷۷۳
امروز بخشی از	آلمان، دانمارک

دوک هولشتاین-گوتورپ (به آلمانی: Herzogtum Schleswig-Holstein-Gottorf) قلمرویی تاریخی در شمال آلمان و جنوب دانمارک امروزی بود که توسط شاخه‌ای از خاندان اولدنبورگ اداره می‌شد. این ایالت که بخشی از آن در قلمرو امپراتوری مقدس روم قرار داشت، به دلیل پیوندهای خاندانی با قدرت‌های بزرگ اروپا، نقشی بسیار فراتر از وسعت جغرافیایی خود در دیپلماسی قاره‌ای ایفا کرد.

جایگاه سیاسی و بی‌واسطگی امپراتوری

این دوک‌نشین در بخش جنوبی خود از حق بی‌واسطگی امپراتوری برخوردار بود و حاکمان آن به عنوان شاهزادگان امپراتوری در مجلس دارای کرسی بودند. اعضای خاندان هولشتاین-گوتورپ با حضور فعال در سیاست‌های حوزه زاکسن سفلی ، بر مسیرهای بازرگانی میان دریای شمال و دریای بالتیک نظارت داشتند. مدیریت این قلمرو از طریق قلعه گوتورف انجام می‌شد که به یکی از مراکز مهم اداری و فرهنگی در شمال امپراتوری تبدیل گشته بود و با تکیه بر استقلال سیاسی خود، هویت متمایزی در ساختار فدرال آلمان داشت.

منازعات مذهبی و تقابل با قدرت‌های شمال

با گسترش پروتستانتیسم در شمال اروپا، این دوک‌نشین‌ با پادشاهی پروتستانِ دانمارک به آیین لوتری گرویدند. این اتحادِ مذهبی و سیاسی، آن‌ها را در جریان جنگ سی‌ساله در تقابل مستقیم با جبهه کاتولیک‌های آلمان به رهبری امپراتوری مقدس روم و دوک‌نشین بایرن قرار داد.در جریان جنگ‌های سده هفتدهم، این قلمرو بارها هدف حملات لیگ کاتولیک آلمان قرار گرفت که برای بازپس‌گیری مواضع مذهبی در شمال تلاش می‌کردند. موقعیت راهبردی ایالت در دهانه رودهای منتهی به وزر و رود البه، اهمیت آن را برای کنترل تجارت شمال دوچندان می‌کرد و همواره مورد توجه قدرت‌های نظامی پروتستان نظیر سوئد بود که از طریق دریا بر تحولات داخلی امپراتوری نظارت می‌کردند.

نفوذ در روسیه و امرای انتخابگر

در سده هجدهم، با ازدواج میان اعضای این خاندان و دودمان رومانوف، پیوند عمیقی میان هولشتاین-گوتورپ و روسیه ایجاد شد که منجر به ظهور شاخه هولشتاین-گوتورپ-رومانوف گردید. این نفوذ سیاسی باعث شد تا دوک‌های گوتورپ جایگاه ویژه‌ای در میان انتخابگرنشین‌ها پیدا کنند و در تصمیمات کلان امپراتوری نقش‌آفرینی کنند. نوسازی ساختار اداری و مالیاتی ایالت در این دوران از طریق نشست‌های مجلس ایالتی دنبال می‌شد که هدف آن تقویت توان اقتصادی منطقه برای رقابت در عرصه بین‌المللی و حفظ ثبات داخلی در برابر نوسانات سیاسی اروپا بود.

پایان استقلال و مدیاتیزاسیون آلمان

با افزایش فشارهای دیپلماتیک از سوی همسایگان قدرتمند، این دوک‌نشین در نهایت در سال ۱۷۷۳ میلادی طی یک معاهده ارضی (پیمان تسارسکویه سلو) با بخش تحت حاکمیت دانمارک ادغام شد . این واقعه سال‌ها پیش از فرآیند گسترده مدیاتیزاسیون رخ داد که به استقلال بسیاری از ایالت‌های کوچک پایان داد. میراث حقوقی و سیاسی هولشتاین-گوتورپ که ریشه در سنت‌های اداری امپراتوری داشت، پس از انحلال رسمی نظم قدیمی در سال ۱۸۰۶، در ساختارهای جدید اداری شمال آلمان مستحیل شد و امروزه این بخش تنها به عنوان فصلی از تاریخ سیاسی ایالت شلزویگ-هولشتاین شناخته می‌شود.