دوره ویژه

دورهٔ ویژه
Special Period

Periodo especial
شهروندان کوبایی برای جابه‌جایی به کالسکه اسبی متوسل شدند (۱۹۹۴)
کشورکوبا
دوره۱۹۹۱–۲۰۰۰
پناهندگانحوالی ۳۰٬۰۰۰
تأثیر بر جمعیت
  • افزایش ۲۰ درصدی نرخ مرگ‌ومیر سالمندان در فاصلهٔ سال‌های ۱۹۸۲ تا ۱۹۹۳
  • کاهش تغذیه از ۳٬۰۵۲ کالری در روز در سال ۱۹۸۹ به ۲٬۰۹۹ کالری در روز در سال ۱۹۹۳؛ گزارش‌های دیگر حتی ارقام پایین‌تر، یعنی ۱٬۸۶۳ کالری در روز را نشان می‌دهند.
پیامدها

دورهٔ ویژه (Período especial) که به‌طور رسمی دورهٔ ویژه در زمان صلح (Período especial en tiempos de paz) نامیده می‌شود، یک دورهٔ طولانی بحران اقتصادی در کوبا بود که از سال ۱۹۹۱ آغاز شد[۱] و علت اصلی آن فروپاشی اتحاد جماهیر شوروی و شورای کمک اقتصادی متقابل (کُمِکان) بود. رکود اقتصادی دورهٔ ویژه در اوایل تا میانهٔ دههٔ ۱۹۹۰ به شدیدترین حالت خود رسید. وضعیت با ظهور ونزوئلای هوگو چاوز به عنوان شریک تجاری و متحد دیپلماتیک اصلی کوبا و به ویژه پس از سال ۲۰۰۰، زمانی که روابط روسیه و کوبا تحت ریاست‌جمهوری ولادیمیر پوتین بازسازی شد، رو به بهبودی گذاشت.

محرومیت‌های طول دورهٔ ویژه شامل کاهش شدید سهمیه‌های غذایی با قیمت‌های یارانه‌ای دولتی، کمبود شدید انرژی، و کوچک شدن اقتصادی بود که به واردات از شوروی بیش از حد وابسته شده بود.[۲] این دوره جامعه و اقتصاد کوبا را به شدت دگرگون کرد، زیرا نیاز به معرفی کشاورزی ارگانیک، کاهش استفاده از خودروها، و بازسازی کامل صنعت، بهداشت و رژیم غذایی در سراسر کشور را ایجاب نمود. مردم مجبور شدند بدون بسیاری از کالاها و خدماتی که از ابتدای قرن بیستم در دسترس بودند، زندگی کنند.

پیش‌زمینه

از سال ۱۹۸۶، کوبا یک سری اصلاحات اقتصادی را با عنوان «فرایند بازنگری» آغاز کرد که هدف آن تنظیم شدید کسب‌وکارهای خصوصی و پایان دادن به بازارهای آزاد در کوبا بود. این اصلاحات در واکنش به اصلاحات صورت گرفته در اتحاد جماهیر شوروی، مانند پرسترویکا، انجام شد. اقتصاد کوبا پس از اجرای این اصلاحات با کاهش تولید مواجه شد.[۳][۴][۵]

ایدهٔ «دورهٔ ویژه» در دههٔ ۱۹۸۰ به مفهومی در گفتمان سیاسی کوبا بدل شد.[۶]:83 این اصطلاح نخست در زمینهٔ برنامه‌ریزی دفاع ملی به کار رفت تا سناریویی را توصیف کند که در آن حملهٔ ایالات متحده ممکن است کوبا را به وضعیت اضطراری و محاصرهٔ ملی وادارد.[۶]:83 در سال ۱۹۹۰، فیدل کاسترو در سخنرانی‌ای برای «فدراسیون زنان کوبا» اظهار داشت که «دورهٔ ویژه در زمان جنگ» در صورت محاصرهٔ کامل کوبا از سوی ایالات متحده بررسی شده است و اگر مشکلات جدی در اتحاد جماهیر شوروی موجب اختلال در تأمین نفت شود، این امر به «دورهٔ ویژه در زمان صلح» خواهد انجامید.[۶]:۸۳–۸۴ با افزایش بی‌ثباتی در اتحاد جماهیر شوروی، کاسترو در ادامهٔ سال ۱۹۹۰ اعلام کرد که کوبا اکنون وارد همان «دورهٔ ویژه در زمان صلح» شده است.[۶]:84

جستارهای وابسته

پانویس

  1. Henken, Ted (2008). Cuba: A Global Studies Handbook. ABC-CLIO. p. 438. ISBN 978-1-85109-984-9. Archived from the original on 24 January 2023. Retrieved 30 June 2014 via Google Books.
  2. Garth, Hanna (23 March 2017). ""There is no food": Coping with Food Scarcity in Cuba Today". Society for Cultural Anthropology. Archived from the original on 13 June 2017. Retrieved 9 August 2020.
  3. Martinez-Fernandez, Luis (2014). Revolutionary Cuba A History. University Press of Florida. p. 172-178. ISBN 978-0-8130-4876-5.
  4. Conflict and Change in Cuba. University of New Mexico Press. 1993. p. 86-97. ISBN 978-0-8263-1465-9.
  5. Henken, Ted; Celaya, Miriam; Castellanos, Dimas (2013). Cuba. ABC-CLIO. p. 156-157. ISBN 978-1-61069-012-6.
  6. 1 2 3 4 Cederlöf, Gustav (2023). The Low-Carbon Contradiction: Energy Transition, Geopolitics, and the Infrastructural State in Cuba. Critical environments: nature, science, and politics. Oakland, California: انتشارات دانشگاه کالیفرنیا. ISBN 978-0-520-39313-4.

منابع

  • Chavez, L. (2005). Capitalism, God, and a Good Cigar; Cuba Enters the Twenty-First Century. Durham and London: Duke University Press.
  • Chiddister, Diane. (۲۷ آوریل ۲۰۰۶). Film shows many ways Cuba reacted to peak oil crisis بایگانی‌شده در ۸ اوت ۲۰۱۴ توسط Wayback Machine Yellow Springs News. Retrieved ۱۲ ژوئیه ۲۰۱۴ (originally retrieved 1۸ اکتبر ۲۰۰۶)
  • Heinberg, R. (2003). The Party's Over: Oil, War and the Fate of Industrial Societies. Canada: New Societies Publishers
  • Hernandez-Reguant, A. , ed. (2009). Cuba in the Special Period. Culture and Ideology in the 1990s. New York: Palgrave -Mac Millan.
  • Lopez, M. Vigil. (1999). Cuba; Neither Heaven Nor Hell. Washington, D.C. : The Ecumenical Program of Central America and the Caribbean (EPICA).
  • Pineiro-Hall, E. (2003) Seattle Delegation US Women and Cuba@ 5th International Women's Conference, University of Havana.
  • Sierra, J.A. Time Table of Cuba 1980–2005 بایگانی‌شده در ۱ فوریه ۲۰۰۸ توسط Wayback Machine, Retrieved ۱۲ دسامبر ۲۰۰۶
  • Zuckerman, S. (2003). Lessons From Cuba: What Can We Learn From Cuba's Two-Tier Tourism Economy?, Retrieved 2۶ نوامبر ۲۰۰۶

پیوند به بیرون