دولت حاجعلی رزمآرا
دولت حاجعلی رزمآرا | |
|---|---|
کابینه کشور شاهنشاهی ایران | |
| نخستوزیر ایران | |
![]() | |
| تاریخ تشکیل | ۵ تیر ۱۳۲۹ |
| تاریخ انحلال | ۲۱ اسفند ۱۳۲۹ |
| افراد و سازمانها | |
| رئیس کشور | محمدرضا پهلوی |
| رئیس دولت | حاجعلی رزمآرا (درگذشته در روز ۱۶ اسفند)خلیل فهیمی (سرپرست؛ ۲۱–۱۶ اسفند) |
| پیشینهٔ رئیس دولت | فاقد پیشینهٔ سیاسی یا اجراییرئیس ستاد ارتش (۱۳۲۹–۱۳۲۵؛ ۱۳۲۳؛ ۱۳۲۲) |
| شمار وزیران | ۱۲ وزیر + ۰ ← ۱ وزیر مشاور |
| وزیران کناررفته (درگذشت/استعفا/برکناری) | ۶ وزیر |
| شمار اعضا | ۱۸ وزیر + ۱ وزیر مشاور |
| پیشینه | |
| انتخابات(ها) | انتخابات مجلس ایران (۱۳۲۸) |
| دوره(های) مجلس | مجلس شانزدهم |
| پیشین | دولت دوم علی منصور |
| پسین | دولت نخست حسین علاء |
دولت حاجعلی رزمآرا یکی از دولتهای دوران پادشاهی مشروطه در دورهٔ پهلوی است که از تیر ۱۳۲۹ تا اسفند ۱۳۲۹ فعالیت کرد. رئیس این دولت، حاجعلی رزمآرا بود.
پس از استعفای علی منصور در روز ۵ تیر ۱۳۲۹، بلافاصله حاجعلی رزمآرا توسط شاه مأمور تشکیل دولت شد. وی هیئت وزیران خود را عصر همان روز به حضور شاه، روز ۶ تیر[۱] به مجلس شورای ملی و روز ۷ تیر[۲] به مجلس سنا معرفی کرد. مجلس شورای ملی در روز ۱۳ تیر با ۹۵ رأی از مجموع ۱۰۸ نفر حاضر[۳] و مجلس سنا در روز ۱۹ تیر با ۳۵ رأی از مجموع ۴۹ نفر حاضر[۴] به برنامه دولت رأی اعتماد داد.
نخستوزیر در تاریخ ۱۶ اسفند ۱۳۲۹ به ضرب گلوله ترور شد.
هیئت دولت
| مقام | نام | آغاز تصدی | پایان تصدی | حزب سیاسی | منبع | ||||
|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|
| نخستوزیر | حاجعلی رزمآرا | ۵ تیر ۱۳۲۹ | ۱۶ اسفند ۱۳۲۹ | نظامی | [۵] | ||||
| خلیل فهیمی* | ۱۶ اسفند ۱۳۲۹ | ۲۱ اسفند ۱۳۲۹ | مستقل | [۶] | |||||
| وزیران | |||||||||
| وزیر اقتصاد ملی | مرتضی آزموده | ۵ تیر ۱۳۲۹ | ۲ آبان ۱۳۲۹ | مستقل | [۷] | ||||
| عبدالله دفتری | ۲ آبان ۱۳۲۹ | ۲۱ اسفند ۱۳۲۹ | مستقل | [۸] | |||||
| وزیر امور خارجه | محمود صلاحی* | ۵ تیر ۱۳۲۹ | ۲۳ مرداد ۱۳۲۹ | مستقل | [۷] | ||||
| محسن رئیس | ۲۳ مرداد ۱۳۲۹ | ۲۱ اسفند ۱۳۲۹ | مستقل | [۹] | |||||
| وزیر بهداری | جهانشاه صالح | ۵ تیر ۱۳۲۹ | ۲۱ اسفند ۱۳۲۹ | مستقل | [۷] | ||||
| وزیر پست و تلگراف و تلفن | امیرقاسم اشراقی* | ۵ تیر ۱۳۲۹ | ۷ شهریور ۱۳۲۹ | مستقل | [۷] | ||||
| امیرقاسم اشراقی | ۷ شهریور ۱۳۲۹ | ۲۱ اسفند ۱۳۲۹ | مستقل | [۱۰] | |||||
| وزیر جنگ | عبدالله هدایت | ۵ تیر ۱۳۲۹ | ۲۱ اسفند ۱۳۲۹ | نظامی | [۷] | ||||
| وزیر دادگستری | محمدعلی بوذری | ۵ تیر ۱۳۲۹ | ۲۱ اسفند ۱۳۲۹ | مستقل | [۷] | ||||
| وزیر دارایی | سید تقی نصر[الف] | ۵ تیر ۱۳۲۹ | ۲ آبان ۱۳۲۹ | مستقل | [۷] | ||||
| غلامحسین فروهر | ۲ آبان ۱۳۲۹ | ۲۳ دی ۱۳۲۹ | مستقل | [۸] | |||||
| عبدالباقی شعاعی* | ۲۳ دی ۱۳۲۹ | ۲۱ اسفند ۱۳۲۹ | مستقل | [۱۱] | |||||
| وزیر راه | جعفر شریفامامی* | ۵ تیر ۱۳۲۹ | ۷ شهریور ۱۳۲۹ | مستقل | [۷] | ||||
| جعفر شریفامامی | ۷ شهریور ۱۳۲۹ | ۲۱ اسفند ۱۳۲۹ | مستقل | [۱۰] | |||||
| وزیر فرهنگ | شمسالدین جزایری | ۵ تیر ۱۳۲۹ | ۳ بهمن ۱۳۲۹ | مستقل | [۷][۱۲] | ||||
| عبدالحمید زنگنه | ۱۶ بهمن ۱۳۲۹ | ۲۱ اسفند ۱۳۲۹ | مستقل | [۱۳] | |||||
| وزیر کار | محمد نخعی[ب] | ۵ تیر ۱۳۲۹ | ۷ شهریور ۱۳۲۹ | مستقل | [۷] | ||||
| غلامحسین فروهر | ۷ شهریور ۱۳۲۹ | ۲ آبان ۱۳۲۹[پ] | مستقل | [۱۰] | |||||
| اسدالله علم | ۲۹ آبان ۱۳۲۹ | ۲۱ اسفند ۱۳۲۹ | مستقل | [۱۵] | |||||
| وزیر کشاورزی | ابراهیم مهدوی | ۵ تیر ۱۳۲۹ | ۲۱ اسفند ۱۳۲۹ | مستقل | [۷] | ||||
| وزیر کشور | حاجعلی رزمآرا[ت] | ۵ تیر ۱۳۲۹ | ۲۹ آبان ۱۳۲۹ | نظامی | [۷] | ||||
| امانالله اردلان | ۲۹ آبان ۱۳۲۹ | ۲۱ اسفند ۱۳۲۹ | مستقل | [۱۵] | |||||
| وزیران مشاور | |||||||||
| وزیر مشاور | خلیل فهیمی | ۱۲ بهمن ۱۳۲۹ | ۲۱ اسفند ۱۳۲۹ | مستقل | |||||
| معاونان نخستوزیر | |||||||||
| معاون | محمود هدایت | ۵ مرداد ۱۳۲۹ | ۲۱ اسفند ۱۳۲۹ | مستقل | [۱۷] | ||||
| رئیس ادارهکل انتشارات و تبلیغات[ث] | ابراهیم سپهری* | ۱۲ تیر ۱۳۲۹ | ۷ شهریور ۱۳۲۹ | مستقل | [۲۰] | ||||
| اسفندیار بزرگمهر* | ۷ شهریور ۱۳۲۹ | ۲۲ آبان ۱۳۲۹ | مستقل | [۲۱] | |||||
| بهرام شاهرخ | ۲۲ آبان ۱۳۲۹ | ۱۶ دی ۱۳۲۹ | مستقل | [۲۲] | |||||
| خانبابا بیانی[ج] | ۱۶ دی ۱۳۲۹ | بهمن ۱۳۲۹ | مستقل | [۲۴] | |||||
یادداشت
- ↑ تا ورود وی به ایران، عبدالباقی شعاعی معاون وزیر به اداره امور پرداخت.
- ↑ تا ورود وی به ایران، پرویز خوانساری معاون وزیر به اداره امور پرداخت.
- ↑ تا زمان تعیین وزیر جدید، پرویز خوانساری معاون وزیر به اداره امور پرداخت.[۱۴]
- ↑ در روز تشکیل دولت (۵ تیر) فضلالله بهرامی به عنوان وزیر کشور معرفی شد اما بیاطلاعی و عدم رضایت وی از این انتصاب موجب شد که نخستوزیر در کنفرانس خبری روز ۶ تیر اعلام کند شخصاً وزارت کشور را بر عهده گرفته و اداره امور وزارتخانه را به سید محسن نصر معاون وزیر سپرده است.[۱۶]
- ↑ به دستور نخستوزیر، ادارهکل انتشارات و تبلیغات از ۱۲ مرداد تحت نظر محمد نخعی وزیر کار درآمد[۱۸] و به منظور اصلاح ساختاری، در ۴ شهریور به «اداره اطلاعات و رادیو» تبدیل شد.[۱۹] با این حال، تغییرات مذکور دوام نداشت.
- ↑ بیانی در نیمه نخست بهمنماه استعفا داد و امور ادارهکل زیر نظر علیاکبر مهتدی قرار گرفت.[۲۳]
منابع
- ↑ «معرفی دولت به مجلس با جنجال بینظیری صورت گرفت». اطلاعات (۷۲۶۱): ۲–۱، ۵ و ۱۲. ۶ تیر ۱۳۲۹ – به واسطهٔ ویکیانبار.
- ↑ «دولت جدید معرفی شد». اطلاعات (۷۲۶۲): ۲–۱ و ۸. ۷ تیر ۱۳۲۹ – به واسطهٔ ویکیانبار.
- ↑ «با ۹۵ رأی موافق به دولت رأی اعتماد داده شد». اطلاعات (۷۲۶۷): ۲–۱، ۹ و ۱۲. ۱۳ تیر ۱۳۲۹ – به واسطهٔ ویکیانبار.
- ↑ «برنامه دولت با ۳۵ رأی تصویب شد». اطلاعات (۷۲۷۱): ۲–۱، ۵ و ۸. ۱۹ تیر ۱۳۲۹ – به واسطهٔ ویکیانبار.
- ↑ «این فرمان عصر دیروز ابلاغ گردید». اطلاعات (۷۲۶۱): ۱. ۶ تیر ۱۳۲۹ – به واسطهٔ ویکیانبار.
- ↑ «قتل نخستوزیر». اطلاعات (۷۴۶۷): ۱ و ۸. ۱۶ اسفند ۱۳۲۹ – به واسطهٔ ویکیانبار.
- 1 2 3 4 5 6 7 8 9 10 11 12 «اظهارات نخستوزیر به خبرنگاران داخلی و خارجی». اطلاعات (۷۲۶۱): ۱ و ۱۱. ۶ تیر ۱۳۲۹ – به واسطهٔ ویکیانبار.
- 1 2 «شرفیابی آقای نخستوزیر برای معرفی وزیران جدید». اطلاعات (۷۳۵۵): ۸. ۲ آبان ۱۳۲۹ – به واسطهٔ ویکیانبار.
- ↑ «شرفیابی و معرفی بحضور ملوکانه». اطلاعات (۷۲۹۹): ۸. ۲۳ مرداد ۱۳۲۹ – به واسطهٔ ویکیانبار.
- 1 2 3 «معرفی وزیران جدید بحضور ملوکانه». اطلاعات (۷۳۱۲): ۱۲. ۷ شهریور ۱۳۲۹ – به واسطهٔ ویکیانبار.
- ↑ «کفیل وزارت دارائی». اطلاعات (۷۴۲۱): ۸. ۲۳ دی ۱۳۲۹ – به واسطهٔ ویکیانبار.
- ↑ «استعفای آقای وزیر فرهنگ». اطلاعات (۷۴۳۱): ۸. ۴ بهمن ۱۳۲۹ – به واسطهٔ ویکیانبار.
- ↑ «شرفیابی بحضور ملوکانه». اطلاعات (۷۴۴۲): ۸. ۱۷ بهمن ۱۳۲۹ – به واسطهٔ ویکیانبار.
- ↑ «امور وزارت کار». اطلاعات (۷۳۵۷): ۸. ۶ آبان ۱۳۲۹ – به واسطهٔ ویکیانبار.
- 1 2 «معرفی وزیران کشور و کار بحضور ملوکانه». اطلاعات (۷۳۷۷): ۸. ۲۹ آبان ۱۳۲۹ – به واسطهٔ ویکیانبار.
- ↑ «در خصوص وزارت کشور». اطلاعات (۷۲۶۲): ۸. ۷ تیر ۱۳۲۹ – به واسطهٔ ویکیانبار.
- ↑ «معاون نخستوزیر». اطلاعات (۷۲۸۵): ۱۲. ۵ مرداد ۱۳۲۹ – به واسطهٔ ویکیانبار.
- ↑ «سرپرست اداره کل تبلیغات». اطلاعات (۷۲۹۱): ۱۲. ۱۲ مرداد ۱۳۲۹ – به واسطهٔ ویکیانبار.
- ↑ «نام اداره تبلیغات و انتشارات به اداره اطلاعات و رادیو تبدیل گردید». اطلاعات (۷۳۰۹): ۸. ۴ شهریور ۱۳۲۹ – به واسطهٔ ویکیانبار.
- ↑ «کفیل ادارهکل انتشارات و تبلیغات». اطلاعات (۷۲۶۶): ۸. ۱۲ تیر ۱۳۲۹ – به واسطهٔ ویکیانبار.
- ↑ «کفیل اداره اطلاعات و رادیو». اطلاعات (۷۳۱۳): ۸. ۸ شهریور ۱۳۲۹ – به واسطهٔ ویکیانبار.
- ↑ «رئیس کل انتشارات و تبلیغات». اطلاعات (۷۳۷۱): ۸. ۲۲ آبان ۱۳۲۹ – به واسطهٔ ویکیانبار.
- ↑ «در اداره کل انتشارات و تبلیغات». اطلاعات (۷۴۳۹): ۸. ۱۴ بهمن ۱۳۲۹ – به واسطهٔ ویکیانبار.
- ↑ «سرپرست و معاون تبلیغات». اطلاعات (۷۴۱۵): ۸. ۱۶ دی ۱۳۲۹ – به واسطهٔ ویکیانبار.
