دولت حاجعلی رزم‌آرا

دولت حاجعلی رزم‌آرا

کابینه کشور شاهنشاهی ایران
نخست‌وزیر ایران
تاریخ تشکیل۵ تیر ۱۳۲۹
تاریخ انحلال۲۱ اسفند ۱۳۲۹
افراد و سازمان‌ها
رئیس کشورمحمدرضا پهلوی
رئیس دولتحاجعلی رزم‌آرا (درگذشته در روز ۱۶ اسفند)
خلیل فهیمی (سرپرست؛ ۲۱–۱۶ اسفند)
پیشینهٔ رئیس دولتفاقد پیشینهٔ سیاسی یا اجرایی
رئیس ستاد ارتش (۱۳۲۹–۱۳۲۵؛ ۱۳۲۳؛ ۱۳۲۲)
شمار وزیران۱۲ وزیر + ۰ ← ۱ وزیر مشاور
وزیران کناررفته
(درگذشت/استعفا/برکناری)
۶ وزیر
شمار اعضا۱۸ وزیر + ۱ وزیر مشاور
پیشینه
انتخابات(ها)انتخابات مجلس ایران (۱۳۲۸)
دوره(های) مجلسمجلس شانزدهم
پیشیندولت دوم علی منصور
پسیندولت نخست حسین علاء

دولت حاجعلی رزم‌آرا یکی از دولت‌های دوران پادشاهی مشروطه در دورهٔ پهلوی است که از تیر ۱۳۲۹ تا اسفند ۱۳۲۹ فعالیت کرد. رئیس این دولت، حاجعلی رزم‌آرا بود.

پس از استعفای علی منصور در روز ۵ تیر ۱۳۲۹، بلافاصله حاجعلی رزم‌آرا توسط شاه مأمور تشکیل دولت شد. وی هیئت وزیران خود را عصر همان روز به حضور شاه، روز ۶ تیر[۱] به مجلس شورای ملی و روز ۷ تیر[۲] به مجلس سنا معرفی کرد. مجلس شورای ملی در روز ۱۳ تیر با ۹۵ رأی از مجموع ۱۰۸ نفر حاضر[۳] و مجلس سنا در روز ۱۹ تیر با ۳۵ رأی از مجموع ۴۹ نفر حاضر[۴] به برنامه دولت رأی اعتماد داد.

نخست‌وزیر در تاریخ ۱۶ اسفند ۱۳۲۹ به ضرب گلوله ترور شد.

هیئت دولت

مقامنامآغاز تصدیپایان تصدیحزب سیاسیمنبع
نخست‌وزیر حاجعلی رزم‌آرا۵ تیر ۱۳۲۹۱۶ اسفند ۱۳۲۹نظامی[۵]
 خلیل فهیمی*۱۶ اسفند ۱۳۲۹۲۱ اسفند ۱۳۲۹مستقل[۶]
وزیران
وزیر اقتصاد ملی مرتضی آزموده۵ تیر ۱۳۲۹۲ آبان ۱۳۲۹مستقل[۷]
 عبدالله دفتری۲ آبان ۱۳۲۹۲۱ اسفند ۱۳۲۹مستقل[۸]
وزیر امور خارجه محمود صلاحی*۵ تیر ۱۳۲۹۲۳ مرداد ۱۳۲۹مستقل[۷]
 محسن رئیس۲۳ مرداد ۱۳۲۹۲۱ اسفند ۱۳۲۹مستقل[۹]
وزیر بهداری جهانشاه صالح۵ تیر ۱۳۲۹۲۱ اسفند ۱۳۲۹مستقل[۷]
وزیر پست و تلگراف و تلفن امیرقاسم اشراقی*۵ تیر ۱۳۲۹۷ شهریور ۱۳۲۹مستقل[۷]
 امیرقاسم اشراقی۷ شهریور ۱۳۲۹۲۱ اسفند ۱۳۲۹مستقل[۱۰]
وزیر جنگ عبدالله هدایت۵ تیر ۱۳۲۹۲۱ اسفند ۱۳۲۹نظامی[۷]
وزیر دادگستری محمدعلی بوذری۵ تیر ۱۳۲۹۲۱ اسفند ۱۳۲۹مستقل[۷]
وزیر دارایی سید تقی نصر[الف]۵ تیر ۱۳۲۹۲ آبان ۱۳۲۹مستقل[۷]
 غلامحسین فروهر۲ آبان ۱۳۲۹۲۳ دی ۱۳۲۹مستقل[۸]
 عبدالباقی شعاعی*۲۳ دی ۱۳۲۹۲۱ اسفند ۱۳۲۹مستقل[۱۱]
وزیر راه جعفر شریف‌امامی*۵ تیر ۱۳۲۹۷ شهریور ۱۳۲۹مستقل[۷]
 جعفر شریف‌امامی۷ شهریور ۱۳۲۹۲۱ اسفند ۱۳۲۹مستقل[۱۰]
وزیر فرهنگ شمس‌الدین جزایری۵ تیر ۱۳۲۹۳ بهمن ۱۳۲۹مستقل[۷][۱۲]
 عبدالحمید زنگنه۱۶ بهمن ۱۳۲۹۲۱ اسفند ۱۳۲۹مستقل[۱۳]
وزیر کار محمد نخعی[ب]۵ تیر ۱۳۲۹۷ شهریور ۱۳۲۹مستقل[۷]
 غلامحسین فروهر۷ شهریور ۱۳۲۹۲ آبان ۱۳۲۹[پ]مستقل[۱۰]
 اسدالله علم۲۹ آبان ۱۳۲۹۲۱ اسفند ۱۳۲۹مستقل[۱۵]
وزیر کشاورزی ابراهیم مهدوی۵ تیر ۱۳۲۹۲۱ اسفند ۱۳۲۹مستقل[۷]
وزیر کشور حاجعلی رزم‌آرا[ت]۵ تیر ۱۳۲۹۲۹ آبان ۱۳۲۹نظامی[۷]
 امان‌الله اردلان۲۹ آبان ۱۳۲۹۲۱ اسفند ۱۳۲۹مستقل[۱۵]
وزیران مشاور
وزیر مشاور خلیل فهیمی۱۲ بهمن ۱۳۲۹۲۱ اسفند ۱۳۲۹مستقل
معاونان نخست‌وزیر
معاون محمود هدایت۵ مرداد ۱۳۲۹۲۱ اسفند ۱۳۲۹مستقل[۱۷]
رئیس اداره‌کل انتشارات و تبلیغات[ث] ابراهیم سپهری*۱۲ تیر ۱۳۲۹۷ شهریور ۱۳۲۹مستقل[۲۰]
 اسفندیار بزرگمهر*۷ شهریور ۱۳۲۹۲۲ آبان ۱۳۲۹مستقل[۲۱]
 بهرام شاهرخ۲۲ آبان ۱۳۲۹۱۶ دی ۱۳۲۹مستقل[۲۲]
 خانبابا بیانی[ج]۱۶ دی ۱۳۲۹بهمن ۱۳۲۹مستقل[۲۴]

یادداشت

  1. ↑ تا ورود وی به ایران، عبدالباقی شعاعی معاون وزیر به اداره امور پرداخت.
  2. ↑ تا ورود وی به ایران، پرویز خوانساری معاون وزیر به اداره امور پرداخت.
  3. ↑ تا زمان تعیین وزیر جدید، پرویز خوانساری معاون وزیر به اداره امور پرداخت.[۱۴]
  4. ↑ در روز تشکیل دولت (۵ تیر) فضل‌الله بهرامی به عنوان وزیر کشور معرفی شد اما بی‌اطلاعی و عدم رضایت وی از این انتصاب موجب شد که نخست‌وزیر در کنفرانس خبری روز ۶ تیر اعلام کند شخصاً وزارت کشور را بر عهده گرفته و اداره امور وزارت‌خانه را به سید محسن نصر معاون وزیر سپرده است.[۱۶]
  5. ↑ به دستور نخست‌وزیر، اداره‌کل انتشارات و تبلیغات از ۱۲ مرداد تحت نظر محمد نخعی وزیر کار درآمد[۱۸] و به منظور اصلاح ساختاری، در ۴ شهریور به «اداره اطلاعات و رادیو» تبدیل شد.[۱۹] با این حال، تغییرات مذکور دوام نداشت.
  6. ↑ بیانی در نیمه نخست بهمن‌ماه استعفا داد و امور اداره‌کل زیر نظر علی‌اکبر مهتدی قرار گرفت.[۲۳]

منابع

  1. ↑ «معرفی دولت به مجلس با جنجال بی‌نظیری صورت گرفت». اطلاعات (۷۲۶۱): ۲–۱، ۵ و ۱۲. ۶ تیر ۱۳۲۹ – به واسطهٔ ویکی‌انبار.
  2. ↑ «دولت جدید معرفی شد». اطلاعات (۷۲۶۲): ۲–۱ و ۸. ۷ تیر ۱۳۲۹ – به واسطهٔ ویکی‌انبار.
  3. ↑ «با ۹۵ رأی موافق به دولت رأی اعتماد داده شد». اطلاعات (۷۲۶۷): ۲–۱، ۹ و ۱۲. ۱۳ تیر ۱۳۲۹ – به واسطهٔ ویکی‌انبار.
  4. ↑ «برنامه دولت با ۳۵ رأی تصویب شد». اطلاعات (۷۲۷۱): ۲–۱، ۵ و ۸. ۱۹ تیر ۱۳۲۹ – به واسطهٔ ویکی‌انبار.
  5. ↑ «این فرمان عصر دیروز ابلاغ گردید». اطلاعات (۷۲۶۱): ۱. ۶ تیر ۱۳۲۹ – به واسطهٔ ویکی‌انبار.
  6. ↑ «قتل نخست‌وزیر». اطلاعات (۷۴۶۷): ۱ و ۸. ۱۶ اسفند ۱۳۲۹ – به واسطهٔ ویکی‌انبار.
  7. 1 2 3 4 5 6 7 8 9 10 11 12 «اظهارات نخست‌وزیر به خبرنگاران داخلی و خارجی». اطلاعات (۷۲۶۱): ۱ و ۱۱. ۶ تیر ۱۳۲۹ – به واسطهٔ ویکی‌انبار.
  8. 1 2 «شرفیابی آقای نخست‌وزیر برای معرفی وزیران جدید». اطلاعات (۷۳۵۵): ۸. ۲ آبان ۱۳۲۹ – به واسطهٔ ویکی‌انبار.
  9. ↑ «شرفیابی و معرفی بحضور ملوکانه». اطلاعات (۷۲۹۹): ۸. ۲۳ مرداد ۱۳۲۹ – به واسطهٔ ویکی‌انبار.
  10. 1 2 3 «معرفی وزیران جدید بحضور ملوکانه». اطلاعات (۷۳۱۲): ۱۲. ۷ شهریور ۱۳۲۹ – به واسطهٔ ویکی‌انبار.
  11. ↑ «کفیل وزارت دارائی». اطلاعات (۷۴۲۱): ۸. ۲۳ دی ۱۳۲۹ – به واسطهٔ ویکی‌انبار.
  12. ↑ «استعفای آقای وزیر فرهنگ». اطلاعات (۷۴۳۱): ۸. ۴ بهمن ۱۳۲۹ – به واسطهٔ ویکی‌انبار.
  13. ↑ «شرفیابی بحضور ملوکانه». اطلاعات (۷۴۴۲): ۸. ۱۷ بهمن ۱۳۲۹ – به واسطهٔ ویکی‌انبار.
  14. ↑ «امور وزارت کار». اطلاعات (۷۳۵۷): ۸. ۶ آبان ۱۳۲۹ – به واسطهٔ ویکی‌انبار.
  15. 1 2 «معرفی وزیران کشور و کار بحضور ملوکانه». اطلاعات (۷۳۷۷): ۸. ۲۹ آبان ۱۳۲۹ – به واسطهٔ ویکی‌انبار.
  16. ↑ «در خصوص وزارت کشور». اطلاعات (۷۲۶۲): ۸. ۷ تیر ۱۳۲۹ – به واسطهٔ ویکی‌انبار.
  17. ↑ «معاون نخست‌وزیر». اطلاعات (۷۲۸۵): ۱۲. ۵ مرداد ۱۳۲۹ – به واسطهٔ ویکی‌انبار.
  18. ↑ «سرپرست اداره کل تبلیغات». اطلاعات (۷۲۹۱): ۱۲. ۱۲ مرداد ۱۳۲۹ – به واسطهٔ ویکی‌انبار.
  19. ↑ «نام اداره تبلیغات و انتشارات به اداره اطلاعات و رادیو تبدیل گردید». اطلاعات (۷۳۰۹): ۸. ۴ شهریور ۱۳۲۹ – به واسطهٔ ویکی‌انبار.
  20. ↑ «کفیل اداره‌کل انتشارات و تبلیغات». اطلاعات (۷۲۶۶): ۸. ۱۲ تیر ۱۳۲۹ – به واسطهٔ ویکی‌انبار.
  21. ↑ «کفیل اداره اطلاعات و رادیو». اطلاعات (۷۳۱۳): ۸. ۸ شهریور ۱۳۲۹ – به واسطهٔ ویکی‌انبار.
  22. ↑ «رئیس کل انتشارات و تبلیغات». اطلاعات (۷۳۷۱): ۸. ۲۲ آبان ۱۳۲۹ – به واسطهٔ ویکی‌انبار.
  23. ↑ «در اداره کل انتشارات و تبلیغات». اطلاعات (۷۴۳۹): ۸. ۱۴ بهمن ۱۳۲۹ – به واسطهٔ ویکی‌انبار.
  24. ↑ «سرپرست و معاون تبلیغات». اطلاعات (۷۴۱۵): ۸. ۱۶ دی ۱۳۲۹ – به واسطهٔ ویکی‌انبار.