رشیدالدین سنان
داعی رشیدالدین سنان | |
|---|---|
راشد الدين سنان | |
 نقش‌نگارهٔ رشیدالدین سنان | |
| خداوند کهف و مصیاف | |
| مشغول به کار ۱۱۶۲ میلادی (۵۵۷ ه.ق) – ۱۱۹۳ میلادی (۵۸۹ ه.ق) | |
| پس از | ابومحمد |
| پیش از | ابومنصور بن محمد یا نصر عجمی |
| نامهای دیگر | شیخ الجبل |
| اطلاعات شخصی | |
| زاده | ابوالحسن سنان بن سلیمان بن محمد ۱۱۳۱ یا ۱۱۳۵ میلادی (۵۲۵ یا ۵۲۹ ه.ق) بصره، امپراتوری سلجوقی (عراق کنونی) |
| درگذشته | ۱۱۹۳ میلادی (۵۸۹ ه.ق) (۵۸ یا ۶۱ سال) قلعه کهف، دولت اسماعیلیان نزاری (سوریه کنونی) |
| محل دفن | سلمیه، سوریه |
| دین | اسلام شیعه |
| سکت | اسماعیلیه نزاری |
| تحصیلات | مدرسهٔ حسن بن محمد بن علی، الموت |
| شناخته شده برای | درگیری با صلاح‌الدین و دولت‌های صلیبی |
| نامهای دیگر | شیخ الجبل |
| گروه | حشاشین |
| بخشی از مجموعه مباحث تشیع دربارهٔ:
اسماعیلیه |
|---|
 |
 درگاه اسلام |
رشیدالدین سنان (عربی: راشد الدین سنان Rāshid ad-Dīn Sinān؛ زادهٔ ۱۱۳۱ یا ۱۱۳۵ میلادی – درگذشتهٔ ۱۱۹۳ میلادی) که با نام شیخ الجبل (عربی: شیخ الجبل؛ لاتین: Vetulus de Montanis)[۱][۲] نیز شناخته می‌شود، یک مبلغ مسلمان عرب (داعی)[۳] بود که از ۱۱۶۲ میلادی تا زمان مرگش در ۱۱۹۳ میلادی، رهبری دولت اسماعیلیان نزاری و دستور حشاشین را بر عهده داشت. او پیرو اسماعیلیه نزاری، شاخه‌ای از اسلام شیعه، بود و در طول جنگ‌های صلیبی شخصیتی برجسته به‌شمار می‌رفت.[۴]
زندگی‌نامه
دوران اولیه و تحصیلات
رشیدالدین سنان میان سال‌های ۱۱۳۱ تا ۱۱۳۵ میلادی (۵۲۵ تا ۵۲۹ ه.ق) در بصره در جنوب عراق، در خانواده‌ای مرفه زاده شد.[۵] بر اساس زندگینامهٔ خودنوشت او، که تنها قطعاتی از آن باقی مانده است، رشید در جوانی و پس از مشاجره‌ای با برادرانش به الموت، مقر دژ مستحکم حشاشین، رفت[۵] و آموزش‌های معمول حشاشین را دریافت کرد. در ۱۱۶۲ میلادی (۵۵۷ ه.ق)، رهبر این فرقه، حسن علی‌ذکره‌السلام، او را به شام فرستاد و او در آنجا قیامت را اعلام کرد (که مراسم حسن دوم را در الموت تکرار می‌کرد)، و در اصطلاحات نزاری به معنای زمان قائم و برداشتن شریعت اسلامی بود. او با استقرار در پایگاه‌های نزاری کهف و بعدها مصیاف، مناطق شمالی سوریه شامل جبال السماق، معره‌مصرین و سرمین را تحت کنترل داشت.[۶]
رشید از مرکز نزاری در الموت استقلال قابل‌توجهی داشت و برخی نوشته‌ها به او جایگاهی نیمه‌الهی نسبت می‌دهند که معمولاً به امام نزاری اسماعیلی اختصاص دارد.
فعالیت‌های حشاشین
دشمن اصلی او، سلطان صلاح‌الدین (۱۱۳۷/۱۱۳۸–۱۱۹۳ میلادی؛ ۵۳۱–۵۸۹ ه.ق)، از ۱۱۷۴ تا ۱۱۹۳ میلادی (۵۶۹ تا ۵۸۹ ه.ق) بر مصر و سوریه فرمانروایی می‌کرد. صلاح‌الدین دو بار موفق شد از سوءقصدهایی که به دستور رشید ترتیب داده شده بود، بگریزد و هنگامی که به سوی حلب لشکر می‌کشید، دارایی‌های نزاری را به شدت ویران کرد. در ۱۱۷۶ میلادی (۵۷۲ ه.ق)، صلاح‌الدین مصیاف را محاصره کرد اما پس از دو رویداد قابل‌توجه که ظاهراً بین او و شیخ الجبل رخ داد، محاصره را برداشت. بر اساس یک روایت، شبی از شب‌ها، نگهبانان صلاح‌الدین متوجه جرقه‌ای شدند که از پایین تپهٔ مصیاف می‌درخشید و سپس در میان خیمه‌های ایوبی ناپدید شد. صلاح‌الدین از خواب بیدار شد و شخصی را دید که از خیمه خارج می‌شود. او دید که چراغ‌های خیمه‌اش جابه‌جا شده و کنار بستر او نان‌های داغی به شکل خاص حشاشین قرار دارد که با نامهای که با خنجری زهرآلود بر بالای آن سنجاق شده بود، تهدید می‌کرد که اگر محاصره را برندارد، کشته خواهد شد. صلاح‌الدین فریادی بلند سر داد و فریاد زد که خود سنان شخصی بود که از خیمه خارج شد؛ بنابراین، صلاح‌الدین به نگهبانان خود دستور داد که با سنان به توافق برسند. او که دریافت قادر به شکست حشاشین نیست، در پی هم‌پیمانی با آنان برآمد و در نتیجه صلیبیون را از هم‌پیمانی علیه خود محروم کرد.
آخرین اقدام قابل‌توجه سنان در ۱۱۹۱ میلادی (۵۸۷ ه.ق) رخ داد، زمانی که او دستور ترور موفقیت‌آمیز کنراد مونفراتو، پادشاه تازه‌انتخاب‌شدهٔ اورشلیم را صادر کرد. اینکه این اقدام با هماهنگی ریچارد یکم انگلستان، با صلاح‌الدین، یا با هیچ‌کدام انجام شده است، همچنان نامشخص باقی مانده است.
در ۱۱۹۳ میلادی (۵۸۹ ه.ق)، سنان به درخواست ریچارد یکم، نامهای به لئوپولد پنجم، دوک اتریش نوشت و مسئولیت دستور ترور و مرگ متعاقب کنراد مونفراتو را بر عهده گرفت، اتهامی که ریچارد به آن متهم بود.[۷] با این حال، مورخان مدرن این نامه را جعلی می‌دانند که پس از مرگ سنان نوشته شده است.[۸]
او در ۱۱۹۳ میلادی (۵۸۹ ه.ق) در قلعه کهف در مصیاف درگذشت و در سلمیه به خاک سپرده شد.[۹] پس از او داعی ایرانی ابومنصور بن محمد یا نصر عجمی که از الموت منصوب شد، جانشین گردید و نظارت نزدیک‌تری بر شاخهٔ سوری حشاشین به دست آورد.[۱۰]
در فرهنگ عامه
نسخه‌ای داستانی از رشیدالدین سنان (که منحصراً با نام «المعلم»، به معنای مرشد، از او یاد می‌شود) در مجموعه بازی‌های ویدئویی تاریخی اساسینز کرید از یوبی‌سافت ظاهر می‌شود که توسط پیتر رنادی صداپیشگی شده است.[۱۱] برجسته‌ترین نقش او در بازی اصلی اساسینز کرید است که او را به عنوان مرشد فرقهٔ حشاشین در اواخر سدهٔ ۱۲ میلادی (۶ سدهٔ ه.ق) به تصویر می‌کشد که این سازمان را در برابر دشمنان قسم‌خورده‌شان، شوالیه‌های معبد، در طول جنگ سوم صلیبی رهبری می‌کند. المعلم مسئول پرورش و آموزش قهرمان بازی، التایر ابن‌لاآحد، است و او را برای شکار نه فرد در سراسر سرزمین مقدس می‌فرستد تا پس از یک شکست فاجعه‌بار، خود را بازخرید کند. با این حال، المعلم به تدریج به عنوان تبه‌کار واقعی بازی آشکار می‌شود که التایر و دیگر حشاشین را برای افزایش قدرت خود و به دست آوردن مصنوعی به نام سیب عدن دستکاری کرده است، که قصد دارد با استفاده از آن به جنگ صلیبی و همهٔ درگیری‌های انسانی پایان دهد، اما به قیمت از بین بردن اختیار. در رویارویی نهایی بازی، التایر بر قدرت سیب غلبه می‌کند و المعلم را می‌کشد و جانشین او به عنوان مرشد می‌شود.
رشیدالدین سنان همچنین توسط بازیگر ترکی، باریش باغجی، در مجموعهٔ تلویزیونی تاریخی ترکی فاتح قدس صلاح‌الدین ایوبی (Saladin: Conqueror of Jerusalem) به تصویر کشیده شده است.
منابع
- ↑ در منابع لاتین از دولت‌های صلیبی به این نام اشاره شده است.
- ↑ Mirza, Dr. Naseeh Ahmed. "Alamut. Bastion of Peace and Information". Alamut. ملبورن، استرالیا. Retrieved 8 فوریه 2018.
- ↑ "Rashid al-Din Sinan". مرجع آکسفورد. 2003. Retrieved 8 فوریه 2018.
- ↑ Reston 2001, p. 16.
- 1 2 Wasserman 2001, p. 119.
- ↑ "راشد الدین سنان؛ پیشوای بزرگ اسماعیلیان شام در عصر صلیبی". www.hawzah.net. Retrieved 20 اوت 2017.
- ↑ Reston 2001, p. 372.
- ↑ Letters from the East: Crusaders, Pilgrims and Settlers in the 12th-13th centuries. باربر، مالکوم؛ بیت، کیت. فارنهام، ساری: اشگیت. 2013. pp. 92. ISBN 978-1-4724-1395-6. OCLC 846946318.
{{cite book}}: نگهداری یادکرد:دیگران (رده) - ↑ Willey, Peter (25 نوامبر 2005). Eagle's Nest: Ismaili Castles in Iran and Syria. مؤسسهٔ مطالعات اسماعیلی. آی.بی. توریس. p. 234. ISBN 978-1-85043-464-1.
- ↑ Daftary, Farhad (2007). The Isma'ilis: Their History and Doctrines (in English). انتشارات دانشگاه کمبریج. p. 389. ISBN 978-1-139-46578-6.
- ↑ Nichols, Derek (27 سپتامبر 2013). "History Behind the Game – Assassin's Creed Characters". ونچربیت. Archived from the original on 12 ژوئن 2018. Retrieved 8 فوریه 2018.
کتابشناسی
- Daftary, Farhad (2014). "RĀŠED-AL-DIN SENĀN". دانشنامهٔ ایرانیکا.
- هالم، هاینتس، Die Schia، دارمشتات ۱۹۸۸، ص‌ص. ۲۲۸–۲۲۹.
- رانسیمن، استیون: A history of the Crusades Volume 2: The kingdom of Jerusalem and the Frankish East ص‌ص. ۴۱۰.
- Franzius, Enno (1969). History of the Order of Assassins. نیویورک: فانک و واگنالز. pp. 261.
- Hodgson, Marshall G. S. (1955). The Order of the Assassins: The Struggle of the Early Nizari Isma'ilis against the Islamic World. لاهه، هلند: موتون. pp. 352. ISBN 978-0-404-17018-9.
{{cite book}}: ناسازگاری شابک و تاریخ (کمک) - Lewis, Bernard (1968). The Assassins: A Radical Sect in Islam. نیویورک: بیسیک بوکس. pp. 166. ISBN 978-0-465-00498-0. OCLC 1740057.
- Mirza, Nasseh Ahmed (1997). Syrian Ismailism: The Ever Living Line of the Imamite, AD 1100–1260. ریچموند، بریتانیا: کرزن.
- Reston, James Jr. (2001). Warriors of God: Richard the Lionheart and Saladin in the Third Crusade. نیویورک: داوبلدای. ISBN 978-0-385-49561-5.
- Wasserman, James (1 آوریل 2001). The Templars and the Assassins: The Militia of Heaven. سایمون اند شوستر. pp. 320. ISBN 978-1-59477-873-5.
- "Rashid al-Din Sinan". www.alamut.com.
- اسماعیلیان اهل سوریه
- افراد جنگ‌های صلیبی
- اهالی بصره
- اهالی سده ۱۲ (میلادی)
- تاریخ اسلام
- خلفای فاطمی سده ۱۲ (میلادی)
- درگذشتگان ۱۱۹۲ (میلادی)
- زادگان دهه ۱۱۳۰ (میلادی)
- صلاح‌الدین ایوبی
- گروه حشاشین
- مسلمانان در جنگ‌های صلیبی