رومیان و چینیان

داستان منظوم
رومیان و چینیان
قالبمثنوی
از کتابمثنوی معنوی
پدیدآورندهمولوی

قصهٔ رومیان و چینیان از جملهٔ پرنفوذترین داستان‌های نمادین مثنوی (در دفتر اول) است، که با بیانی ساده و قوی نشان می‌دهد که چطور از راه پرداختن و صیقلی کردن روح و جان، و با بالا کشیدن پرده‌های مادی از جلوی چشمان قلب، حقیقت، همان گونه که هست، به‌یک‌باره، و بدون تأمل و اختیار، در آینهٔ دل انسان مستعد تابیدن می‌گیرد.

چینیان گفتند: "ما نقاش‌تر" رومیان گفتند: "ما را کر و فر"
گفت سلطان: امتحان خواهم درین کز شماها کیست در دعوی گزین
چینیان گفتند: یک خانه به ما خاص بسپارید و یک آن شما
بود دو خانه مقابل، در به در زان یکی چینی ستد، رومی دگر
چینیان صد رنگ از شه خواستند پس خزینه باز کرد آن ارجمند
هر صباحی از خزینه رنگ‌ها چینیان را راتبه بود و عطا
رومیان گفتند: نه نقش و نه رنگ درخور آید کار را جز دفع زنگ
در فرو بستند و صیقل می‌زدند همچو گردون ساده و صافی شدند
از دو صدرنگی به بی‌رنگی رهیست رنگ چون ابرست و بی‌رنگی مهیست
هرچه اندر ابر ضوء بینی و تاب آن ز اختر دان و ماه و آفتاب
چینیان چون از عمل فارغ شدند از پی شادی دهل‌ها می‌زدند
شه در آمد دید آنجا نقش‌ها می‌ربود آن عقل را و فهم را
بعد از آن، آمد به سوی رومیان پرده را بالا کشیدند از میان
عکس آن تصویر و آن کردارها زد برین صافی‌شده دیوارها
هرچه آنجا دید اینجا به نمود دیده را از دیده‌خانه می‌ربود

نکته‌ها و اشارات عرفانی

رومیان آن صوفیانند ای پسر بی ز تکرار و کتاب و بی هنر
لیک، صیقل کرده‌اند آن سینه‌ها پاک ز آز و حرص و بخل و کینه ها
آن صفای آینه، وصف دل‌ست صورت بی منتها را قابل‌ست
صورت بی‌صورت بی‌حد غیب ز آینهٔ دل تافت بر موسی ز جیب

جستارهای وابسته

منابع

  • مثنوی معنوی، مولانا جلال‌الدّین محمّد (مشهور به مولوی)، بر اساس نسخهٔ تصحیح شدهٔ رینولد نیکلسون، با مقدّمهٔ استاد بدیع‌الزمان فروزانفر، انتشارات امیر مستعان، تهران، ۱۳۷۸. ۶ - ۳۰ - ۶۹۳۷ - ۹۶۴ :ISBN
  • جعفری، علامه محمدتقی. تفسیر و نقد و تحلیل مثنوی (۱۵ جلد)
  • زرین کوب، دکتر عبدالحسین. پله پله تا ملاقات خدا، در باره زندگی، اندیشه و سلوک مولانا جلال الدّین رومی، انتشارات علمی، چاپ هفدهم، تهران، ۱۳۸۰
  • Dunn, P., Mascetti, M. D., and Nicholson, R. A. The Illustrated Rumi ~ A Treasury of Wisdom from the Poet of the Soul, Foreword by Huston Smith, The Book Laboratory Inc., ۲۰۰۰.
This article is issued from ویکی‌پدیا. The text is available under Creative Commons Attribution-Share Alike 4.0 unless otherwise noted. Additional terms may apply for the media files.