زکریای قزوینی
زکریای قزوینی | |
|---|---|
| زادهٔ | ۶۰۰ هجری قمری |
| درگذشت | ۶۸۲ هجری قمری بغداد |
| ملیت | ایرانی |
| پیشینه علمی | |
| شاخه(ها) | جغرافیا، تاریخنویس و فیلسوف |
زکریا بن محمد بن محمود مکمونی قزوینی ملقب به زکریای قزوینی (۶۰۰–۶۸۲)، جغرافیدان، دانشمند، تاریخنویس و فیلسوف ایرانی،[۱][۲][۳][۴][۵][۶][۷] قرن هفتم هجری قمری و از اعضای دارالحکمه بود. او شاگرد اثیرالدین ابهری حکیم بزرگ ایرانی بود.
زندگی
زکریای قزوینی در سال ۶۰۲ هجری قمری در قزوین متولد گردید. دوران کودکی را در زادگاه خود پشت سر گذاشت. در نوجوانی راه سفر را پیش گرفت و به شام رفت و از دارالعلم آن دیار بهره گرفت. سپس در دمشق با محیالدین ابن عربی برخورد نمود و پیرو طریقت صوفیانهٔ او گردید.
زکریای قزوینی قسمت عمده عمر خود را ساکن مناطق عربزبان بوده و کتابهایش را به عربی زبان دانشنامهای آن دوران تصنیف کرده است، محافل عربی و بعضی شرقشناسان او را عرب شمردهاند؛ درحالیکه از سبک نوشتههای قزوینی معلوم است که عربی، زبان مادری او نبوده است؛ بنابراین، با توجه به اقامت جد وی در قزوین و ازدواج با یک ایرانی و با عنایت به اینکه او خود بعد از چند نسل که همگی مقیم قزوین بودهاند، در همان شهر متولد شده و پرورش یافته و زبان مادریاش فارسی بوده است، طبق هر مقیاس و معیاری بلکه باید او را ایرانی شمرد.[۸][۹]
او بعد از مدتی از شام به عراق رفت. در دوران خلافت مستعصم عباسی منصب قضای واسط و حله را داشت. وی تا هنگام حملهٔ هولاکو به بغداد منصب قضا را به عهده داشت، و بعد از سقوط خلافت بغداد به دمشق بازگشت. وی به سال ۶۸۲ هَ.ق. در واسط وفات یافت و در مقبرهٔ شونیزیهٔ بغداد دفن گردید.[۱۰][۱۱]
تألیفات
- آثار البلاد و اخبار العباد در دو جلد
- عجائب المخلوقات و غرائب الموجودات
- مفید العلوم و مبید الهموم
نگارخانه تالیفات
نسخه خطی هفته سیاره از زکریای قزوینی
هیولای یاجوج و ماجوج دست نوشته زکریای قزوینی
نسخه دست نویس از کتاب عجایب مخلوقات
عجایب مخلوقات
منابع
- ↑ ĀṮĀR AL-BELĀD, C. E. Bosworth, Encyclopaedia Iranica; "Ātar Al-Belad: the title of a geographical work composed in Arabic during the 7th/13th century by the Persian scholar Abū Yaḥyā Zakarīyāʾ b. Moḥammad Qazvīnī". iranicaonline.org بایگانیشده در ۱۷ نوامبر ۲۰۱۶ توسط Wayback Machine
- ↑ Iranian Entomology: An Introduction, Volume I, ed. Cyrus Abivardi, (Springer, 2001), 495.
- ↑ Bernard Lewis, A Middle East Mosaic: Fragments of Life, Letters and History, (Random House, 2000), 439.
- ↑ «قزوینی، زکریا بن محمد - ویکینور، دانشنامهٔ تخصصی». fa.wikinoor.ir. دریافتشده در ۲۰۲۵-۰۱-۱۶.
- ↑ بغداد، زکریای قزوینی زمینه فعالیتجغرافیا، تاریخنویس و فیلسوف ملیت ایرانی تولد 600 هجری قمری قزوین مرگ 682 هجری قمری. «زکریا_قزوینی». wikibin.ir. دریافتشده در ۲۰۲۵-۰۱-۱۶.
- ↑ admin2 (۲۰۲۱-۰۲-۰۹). «زکریا». زرافه جادویی. دریافتشده در ۲۰۲۵-۰۱-۱۶.
- ↑ «زکریا قزوینی | کتابها و متون». اصول. دریافتشده در ۲۰۲۵-۰۱-۱۶.
- ↑ «از دمشق تا بغداد با «زکریای قزوینی»». velaiatnews.com. دریافتشده در ۲۰۲۵-۰۱-۱۶.
- ↑ «قزوینی، زکریا بن محمد - ویکینور، دانشنامهٔ تخصصی». fa.wikinoor.ir. دریافتشده در ۲۰۲۵-۰۱-۱۶.
- ↑ ریحانة الادب ج 3 ص 295
- ↑ http://www.vajehyab.com/dehkhoda/قزوینی-11%5Bپیوند+مرده%5D
- اثرآفرینان، زندگینامهٔ نامآوران فرهنگی ایران، انجمن آثار و مفاخر فرهنگی، جلد سوم
- القزوینی، زکریا، محمد، (عجائب المخلوقات وغرائب الموجودات) منشورات دار آفاق الجدیدة: بیرت، لبنان، چاب ششم، انتشار سال ۱۹۸۱ میلادی. (به عربی).
- لغتنامه دهخدا: زکریا بن محمد قزوینی