سارو قهرمانی

سارو قهرمانی
زادهٔ۹ خرداد ۱۳۷۲
سنندج
درگذشت۲۲ دی ۱۳۹۶ (۲۴ سال)
علت مرگدر بازداشتگاه - نامشخص
مدفنبهشت محمدی سنندج
ملیتایرانی
شناخته‌شده
برای
جان‌باخته اعتراضات سراسری دی ۱۳۹۶

سارو قهرمانی (زادهٔ ۹ خرداد ۱۳۷۲ – درگذشتهٔ ۲۲ دی ۱۳۹۶) شهروند کرد ایرانی بود که پس از شرکت در اعتراضات دی ۱۳۹۶ ایران در روز ۱۳ دی ۱۳۹۶ در شهر سنندج مفقود شد. ۱۱ روز بعد،‌ خبر مرگ او به خانواده اش اعلام شد.

خانواده قهرمانی مدعی شدند که در مدت غیبت او در ۱۱ روز گذشته، بازداشتش توسط نیروهای امنیتی بوده است. اما مقامات رسمی جمهوری اسلامی مدعی شدند او در روز ۲۲ دیماه در یک درگیری مسلحانه کشته شده است.

زندگی

سارو قهرمانی در ۹ خرداد ۱۳۷۲ به دنیا آمد. او شهروند کرد ایرانی بود.[۱][۲][۳]

بازداشت در سال ۱۳۹۱

گفته می‌شود سارو قهرمانی در سال ۱۳۹۱ و در سن ۱۸ سالگی، بازداشت شد و در ابتدا به ۵ سال حبس محکوم شد که بعدا به ۲ سال کاهش یافت.[۴] علت بازداشت او، ارتباط با حزب کومله بود.[۵]

به‌گفته‌ پدر قهرمانی، او پس از آزادی از زندان،‌ ارتباط خود را با کومله حفظ کرد و توسط این گروه، مسلح شد.[۵]

به عنوان زندانی سیاسی برای یک‌سال و نیم، زندانی بوده‌است.[۶][۷] برخی رسانه‌های حکومت ایران اعلام کردند که وی از اعضای سازمان کومله بوده‌است اما عبدالله مهتدی دبیرکل کومله ایران و رضا کعبی جانشین دبیرکل حزب کومله زحمتکشان کردستان وابستگی وی را تایید کردند.[۸]

بازداشت در سال ۱۳۹۶

هرچند برخی منابع از بازداشت سارو در اعتراضات سال ۱۳۹۶ در سنندج خبر می‌دهند، اما مقامات رسمی جمهوری اسلامی بازداشت او را انکار و تنها به درگیری مسلحانه او با نیروهای ایست بازرسی که به مرگ او انجامید اشاره دارند. بر اساس ادعای مقامات جمهوری اسلامی ایران، سارو قهرمانی در ۴ دی ۱۳۹۶، اقدام به تهدید مسلحانه یک شهروند سنندجی نمود. در پی این اقدام و تشکیل پرونده قضایی، او تحت تعقیب نیروهای انتظامی قرار گرفت.[۴]

به گفته خانواده قهرمانی، در روز ۱۲ دی ۱۳۹۶، سارو قهرمانی، مفقود شد. اطلاعات دقیقی از زمان حضور او در بین تاریخ های ۱۲ تا ۲۲ دی ماه وجود ندارد و خانواده او معتقدند وی در این مدت در بازداشت اداره اطلاعات سنندج بوده است.[۴]

مرگ

در روز ۲۲ دی ماه،‌ طی تماس اداره اطلاعات سنندج با خانواده قهرمانی، خبر مرگ او داده می‌شود و از خانواده می خواهند تا برای دریافت جسد فرزندشان مراجعه نمایند.[۴]

در ۲۴ دی ماه، فرماندار سنندج مدعی شد که قهرمانی در یک درگیری مسلحانه بین او و پلیس، کشته شده است. به گفته او، قهرمانی به فرمان توقف ایست بازرسی توجه نکرده و همین امر باعث درگیری شده است. این ادعا بعدا توسط پدر قهرمانی تایید شد. با این وجود مادر قهرمانی معتقد بود که اثر گلوله بر پیکر فرزندش وجود نداشته است و فرزندش تحت شکنجه کشته شده است.[۴]

در روز ۲۳ دی ماه پیکر او فقط با حضور پدر و مادر در سنندج دفن شد.[۹][۱۰][۱۱][۱۲][۱۳][۱۴][۱][۲][۳] بنا به اعلام کمیته پیگیری بازداشت‌های دی ماه ۱۳۹۶ پیکر سارو قهرمانی برای خاکسپاری توسط مأموران امنیتی به خانواده او تحویل داده نشد و فقط پدر و مادر او اجازه یافتند که همراه با آمبولانس حامل پیکرش به بهشت محمدیه سنندج برای خاکسپاری بروند و دیگر اعضای خانواده وی اجازه حضور نیافتند.[۹][۱۰][۱۱][۱۴][۳][۱۵] به گفته منابع خبری، مراسم ختم او در شرایط امنیتی و با محدودیت برگزار شد.[۴]

واکنش ها

خانواده

در ۲۴ دی ماه، پدر قهرمانی در ویدئویی اعلام کرد که فرزندش در یک گروه مسلح کرد مخالف جمهوری اسلامی، عضو بوده است.[۴] محمدرضا آرین، سرهنگ سابق نیروی انتظامی و شوهرخاله سارو قهرمانی در گفتگو با کیهان لندن، در خصوص صحت ادعاهای فرماندار سنندج،‌ تردیدهایی را مطرح کرد.[۱۶][۱۷] او همچنین ویدیوی منتشر شده از سوی پدر قهرمانی را اعترافات تلویزیونی دانست. وی هم‌زمان از حضور سنگین نیروهای لباس شخصی و اطلاعاتی در منزل قهرمانی خبر داد.[۱۶][۱۷] در خصوص اعتراف اجباری از پدر قهرمانی همچنین از زبان یکی دیگر از اعضای خانواده او گفته شده است که: «بعد از این که خبر کشته شدن سارو توسط نیروهای امنیتی منتشر شد، مأموران وزارت اطلاعات آمدند و پدر سارو را با خودشان بردند و چند ساعت بعد آن ویدئو در صدا و سیما آنهم به زبان کردی منتشر شد و از پدر بر علیه پسر اعتراف اجباری گرفتند، من نمی‌دانم آنجا چه گفتند یا چه تهدیدی کردند اما آن ویدئو اعتراف اجباری یک پدر علیه پسرش است.»[۱۸][۱۷][۱۹]

داخلی

  • محمود صادقی عضو مجلس ایران گفت: ۴۰ نماینده مجلس در نامه‌ای به لاریجانی خواستار تشکیل کمیته‌ای در خصوص جهت تحقیق دربارهٔ علت فوت بعضی از بازداشت شدگان اعتراضات اخیر شدند.[۲۰] وی همچنین هفته گذشته گفت که در جریان اعتراضات اخیر در ایران، بیش از ۳۷۰۰ نفر بازداشت شدند.[۹]
  • بسیاری از فعالان اجتماعی و بین‌المللی از «تکرار سناریوی کهریزک» ابراز نگرانی کرده و خواهان اطلاع‌رسانی شفاف دربارهٔ وضعیت بازداشت‌شدگان از جانب حکومت ایران شده‌اند. در سال ۱۳۸۸, تعدادی از معترضان دستگیرشده به دلیل ضرب و جرح و وضعیت نامناسب بازداشتگاه کهریزک جان خود را از دست دادند.[۱۲]
  • عثمان مزین، وکیل کُرد در کانال تلگرام خود در واکنش به مرگ شهروندان در بازداشتگاه نوشت: «بازداشتگاه محلی‌ست برای بازداشتن فرد از ارتکاب جرم، نه محلی برای بازداشتن وی از ادامه زندگی.»[۱۵]
  • مادر سارو قهرمانی، پس از کشته شدن فرزندش با ساختن اکانتی در اینستاگرام به عنوان «سارو عشق مادر» شروع به انتشار عکس‌های او از دوران مختلف زندگی‌اش کرده‌است.[۱۸][۲۱]
  • در روز ۲۴ دی ۱۳۹۶ که خبر کشته شدن سارو برای اولین بار منتشر شد، بهاره رهنما بازیگر سینما و تلویزیون با انتشار عکسی مشترک با سارو قهرمانی، ضمن همدردی با خانواده وی اظهار داشت که سارو به عنوان پیک تا سال گذشته در رستوران وی مشغول به کار بوده‌است. کمی پس از توییت‌های این بازیگر در تسلیت کشته شدن سارو قهرمانی، وی اقدام به انتشار توییت‌هایی مبنی بر اعتراض فرمانداری سنندج منتشر کرد. او در توئیت دیگری از مقامات خواست تا در این خصوص با سند و مدرک،‌ شفافیت سازی کنند. اقدامی که به انتشار توضیحات بیشتر فرمانداری سنندج منجر شد.[۱۸][۱۶][۲۲]

بین‌المللی

جستارهای وابسته

منابع

  1. 1 2 3 «سارو قهرمانی سومین بازداشتی جان باخته در زندان». بایگانی‌شده از اصلی در ۱۵ ژانویه ۲۰۱۸. دریافت‌شده در ۱۵ ژانویه ۲۰۱۸.
  2. 1 2 Farda, Radio. "Body Of Slain Protester Returned To Parents, Hastily Buried" (به انگلیسی). Retrieved 2018-01-16.
  3. 1 2 3 4 «Two activists tortured to death in Iran prisons: reports». www.rudaw.net. دریافت‌شده در ۲۰۱۸-۰۱-۱۶.
  4. 1 2 3 4 5 6 7 «سارو قهرمانی: یک سرگذشت». بنیاد عبدالرحمن برومند. دریافت‌شده در ۲۰۲۵-۱۱-۱۱.
  5. 1 2 «جزئیات ارتباط سارو قهرمانی با گروهک کومله از زبان پدر وی». خبرگزاری مهر | اخبار ایران و جهان | Mehr News Agency. ۲۰۱۸-۰۱-۱۴. دریافت‌شده در ۲۰۲۵-۱۱-۱۱.
  6. "سارو قهرمانی، قربانی تازه اعتراضات اخیر تنها با حضور پدر و مادرش به خاک سپرده شد". news.gooya.com (به انگلیسی). Retrieved 2018-01-16.
  7. 1 2 «جان‌باختگان در بازداشتگاه‌ها: سارو قهرمانی، قربانی تازه | رادیو زمانه». رادیو زمانه. ۲۰۱۸-۰۱-۱۳. دریافت‌شده در ۲۰۱۸-۰۱-۱۶.
  8. «ماجرای سارو قهرمانی؛ از حمل اسلحه تا عضویت در گروهک تروریستی + سند و عکس اختصاصی». تسنیم.
  9. 1 2 3 4 5 "Reports: Two protesters tortured to death in Iran prisons" (به انگلیسی). 2018-01-16. Retrieved 2018-01-16.
  10. 1 2 3 4 «مرگ یکی دیگر از بازداشت شدگان اعتراض‌های اخیر در بازداشتگاه؛ اینبار در سنندج». صدای آمریکا. دریافت‌شده در ۲۰۱۸-۰۱-۱۶.
  11. 1 2 3 (www.dw.com)، Deutsche Welle. «پیکر سارو قهرمانی تنها با حضور پدر و مادرش به خاک سپرده شد | ایران | DW | 14.01.2018». DW.COM. دریافت‌شده در ۲۰۱۸-۰۱-۱۶.
  12. 1 2 3 «بستگان سارو قهرمانی از 'تحویل گرفتن جنازه او' خبر دادند» (به انگلیسی). BBC Persian. ۲۰۱۸. دریافت‌شده در ۲۰۱۸-۰۱-۱۶.
  13. 1 2 ««جنازه سارو قهرمانی به خانواده اش تحویل داده شد»». euronews. ۲۰۱۸-۰۱-۱۳. دریافت‌شده در ۲۰۱۸-۰۱-۱۶.
  14. 1 2 3 4 «جنازه» سارو قهرمانی به خانواده‌اش «تحویل داده شد»
  15. 1 2 «یک جوان کُرد در زیر شکنجه جان سپرد». بایگانی‌شده از اصلی در ۱۵ ژانویه ۲۰۱۸. دریافت‌شده در ۱۵ ژانویه ۲۰۱۸.
  16. 1 2 3 «گفتگوی کیهان لندن با یکی از بستگان قربانی کهریزک: از دروغ‌های فرماندار تا تهدید بهاره رهنما». گویا نیوز. ۲۶ دی ۱۳۹۶.
  17. 1 2 3 لندن، کیهان (۲۰۱۸-۰۱-۱۶). «گفتگو با یکی از بستگان سارو قهرمانی، قربانی کهریزک سنندج». دریافت‌شده در ۲۰۱۸-۰۱-۱۷.
  18. 1 2 3 4 «Intelligence Ministry Forces Father of Slain Protester to Repeat Authorities' Version of Events on State TV – Center for Human Rights in Iran». www.iranhumanrights.org. دریافت‌شده در ۲۰۱۸-۰۱-۱۶.
  19. «سارو قهرمانی؛ پدر عزادار را برای شهادت علیه پسر کشته‌شده‌اش مقابل دوربین نشاندند». کمپین حقوق بشر در ایران. ۱۳۹۶-۱۰-۲۵. دریافت‌شده در ۲۰۱۸-۰۱-۱۶.
  20. «نامه 40 نماینده به لاریجانی برای بررسی علت فوت بازداشت شدگان اعتراضات اخیر+سند». خبر فوری - اخبار فوری و لحظه‌ای | در لحظه با خبر شوید. دریافت‌شده در ۲۰۱۸-۰۱-۱۶.
  21. «پدر را برای شهادت علیه پسر مقابل دوربین نشاندند». کردانه. ۲۵ دی ۱۳۹۶. بایگانی‌شده از اصلی در ۱۷ ژانویه ۲۰۱۸. دریافت‌شده در ۱۶ ژانویه ۲۰۱۸.
  22. «توضیح فرمانداری سنندج درباره مرگ «سارو قهرمانی»». شرق. ۲۰۲۵-۱۱-۱۱. دریافت‌شده در ۲۰۲۵-۱۱-۱۱.
  23. «چهار زن برنده نوبل صلح از دولت ایران خواستند که به حقوق معترضان احترام بگذارد - خبرگزاری هرانا». خبرگزاری هرانا. دریافت‌شده در ۲۰۱۸-۰۱-۱۶.