سده الیاهو
Sde Eliyahu
שְׂדֵה אֵלִיָּהוּ | |
|---|---|
| نویسه‌گردانی(های) عبری | |
  Sde Eliyahu | |
| مختصات: ۳۲°۲۶′۲۵″ شمالی ۳۵°۳۰′۵۴″ شرقی / ۳۲٫۴۴۰۲۸°شمالی ۳۵٫۵۱۵۰۰°شرقی | |
| شورا | دره چشمه‌ها |
| شهرک | جنبش کیبوتص دینی |
| بنیان‌گذار | پناهندگان یهودی آلمانی |
| جمعیت (۲۰۱۷) | ۶۵۹[۱] |
| وبگاه | www.seliyahu.org.il |
سده الیاهو (به عبری: שְׂדֵה אֵלִיָּהוּ، به معنای «کشتزار الیاهو») یک کیبوتص دینی در شمال اسرائیل است. این کیبوتص در پنج کیلومتری جنوب بیت‌شئان واقع شده و در حوزه صلاحیت شورای منطقه‌ای دره چشمه‌ها (عمق هَمَعَیَنوت) قرار دارد. سده الیاهو به جنبش کیبوتص دینی وابسته است که یهودیت سوسیالیستی را ترویج می‌کند و برابری، همبستگی و ایثار را ارزش‌های دینی ضروری می‌داند.
سده الیاهو در ۸ مه ۱۹۳۹ توسط پناهندگان یهودی از آلمان نازی تأسیس شد و بخشی از خوشه‌ای از کیبوتص‌های دینی در دره بیت‌شئان است که عین هنتصیو، شلوحوت و تیرات زوی را نیز دربرمی‌گیرد. اقتصاد کیبوتص بر پایه کشاورزی ارگانیک و صنعت کنترل بیولوژیکی آفات استوار است.
پیشینه
سده الیاهو در ۸ مه ۱۹۳۹ به شیوه «برج و حصار» (به عبری: חומה ומגדל) توسط پناهندگان یهودی از آلمان نازی بنیان‌گذاری شد.[۲] نام آن از خاخام الیاهو گوتماخر گرفته شده که در سده نوزدهم میلادی در آلمان می‌زیست و از پیشگامان صهیونیسم دینی بود.[۲] در آغاز، بنیان‌گذاران در ساختمان مزرعه‌ای متعلق به تمپلرها (سازمان مسیحی آلمانی) موسوم به «بیت کیبلر» سکونت گزیدند و در سال ۱۹۴۲ به مکان کنونی خود نقل‌مکان کردند.[۳] طرح جامع کیبوتص را معمار و هنرمند مئیر بن آوری تهیه کرد که چند سال در کیبوتص زندگی کرده بود.[۳]
سده الیاهو بخشی از خوشه‌ای از کیبوتص‌های دینی بود که عین هنتصیو، شلوحوت و تیرات زوی را نیز دربرمی‌گرفت.[۴] جمعیت کیبوتص از ۶۰ نفر در سال ۱۹۳۷ به ۲۰۸ نفر در سال ۱۹۴۸ رسید.[۵] پس از هسته نخست مهاجران آلمانی، یهودیانی از ایتالیا و فرانسه که از هولوکاست جان سالم به در برده بودند نیز در کیبوتص ساکن شدند و بعدها مهاجرانی از آمریکا و دیگر نقاط جهان نیز به آنان پیوستند.[۶]
پس از جنگ ۱۹۴۸ اعراب و اسرائیل، سده الیاهو زمین‌های روستای تخلیه‌شده عرب العریضه متعلق به فلسطینیان را زیر کشت برد.[۷] روستای عرب العریضه که در سال ۱۹۳۱ حدود ۱۸۲ نفر جمعیت و ۳۸ خانه داشت، در جریان عملیات گیدعون در مه ۱۹۴۸ به تصرف نیروهای اسرائیلی درآمد و ساکنان عرب آن گریختند. ساختمان‌های روستا ویران شد و زمین‌های آن به کاربری کشاورزی تبدیل گردید.[۸]
در سال ۲۰۱۸ پیشنهاد خصوصی‌سازی خدمات غذایی کیبوتص با کسب ۶۰ درصد آرا رد شد؛ زیرا این رقم به آستانه لازم دو سوم آرا نرسید.[۹]
جغرافیا
سده الیاهو در دره بیت‌شئان (بخشی از دره اردن) در ارتفاع ۱۹۱ متر زیر سطح دریا قرار دارد.[۱۰] این منطقه به‌شدت کشاورزی است و چشمه‌های فراوانی در اطراف آن وجود دارد، هرچند بیشتر آبراهه‌های طبیعی (وادی‌ها) به دلیل بهره‌برداری کشاورزی به مجاری مصنوعی هدایت شده‌اند.[۱۰]
کیبوتص ۳۰ کیلومتر جنوب دریاچه طبریه، ۴ کیلومتر غرب رود اردن و نزدیک به ۵ کیلومتر جنوب‌جنوب‌شرقی شهر بیت‌شئان واقع شده‌است.[۱۰] در غرب کیبوتص، در فاصله حدود ۶ کیلومتری، زمین به‌سرعت به دامنه‌های کوه گیلبوع بالا می‌رود.[۱۰] سده الیاهو از راه جاده محلی شماره ۶۶۷۸ به بزرگراه شماره ۹۰ متصل می‌شود.[۱۰]
در مرکز کیبوتص بیشه‌ای از درختان فیکوس بنگالی وجود دارد که در سال ۱۹۴۳ توسط بنیان‌گذاران کیبوتص کاشته شد تا فضای سایه‌دار و خنکی برای ساکنان فراهم کند. طراح فضای سبز، ایتسحاق کوتنر، قلمه‌های این درختان را از فیکوس بزرگ میکوه ایسرائل آورده بود.[۳]
اقتصاد
کیبوتص سده الیاهو محصولات کشاورزی متنوعی تولید می‌کند، از جمله خرما، زیتون، انگور، انار، ادویه و محصولات زراعی، همچنین دارای واحدهای پرورش گاو شیری و ماکیان است.[۴] روش‌های کشاورزی ارگانیک و مدیریت غیرشیمیایی آفات در این کیبوتص به کار می‌رود.[۱۱] با گذشت زمان، بخش‌های کشاورزی کاهش یافته و بخش‌های صنعتی و کنترل بیولوژیکی از نظر سودآوری گسترش پیدا کرده‌اند.[۳]
بایوبی
شرکت بایوبی (BioBee) در سال ۱۹۸۳ با نام «حشره‌خانه‌های کنترل بیولوژیکی سده الیاهو» تأسیس شد.[۱۱] این شرکت به پرورش انبوه و فروش حشراتی می‌پردازد که دشمنان طبیعی آفات هستند. همچنین نرهای عقیم مگس میوه مدیترانه‌ای را برای کنترل آفات به روش حشره عقیم (به انگلیسی: sterile insect technique) پرورش می‌دهد و زنبورهای بامبل را برای گرده‌افشانی در گلخانه‌ها و مزارع روباز تکثیر می‌کند.[۱۲]
در سال ۲۰۲۱، کاربرد کنه شکارگر پرسیمیلیس (persimilis) توسط بایوبی به‌عنوان جایگزین آفت‌کش‌های شیمیایی، برنده جایزه برنارد بلوم از انجمن بین‌المللی تولیدکنندگان کنترل بیولوژیکی در بازل شد و به‌عنوان برترین راهکار کنترل بیولوژیکی سال شناخته گردید.[۱۱]
آموزش
مدرسه منطقه‌ای دینی «شاکد» (שק"ד، سرنام «مشارکتی، کیبوتصی، دینی») در محوطه کیبوتص واقع است و دانش‌آموزان یشووهای اطراف نیز در آن تحصیل می‌کنند.[۶] کیبوتص همچنین دارای یک بیت‌میدراش (مدرسه دینی) برای فارغ‌التحصیلان خدمت نظامی است که در سال ۲۰۰۵ تأسیس شد و مطالعات یهودی را با کار کشاورزی ترکیب می‌کند.[۳]
سده الیاهو یک اولپان (مرکز آموزش زبان عبری) و برنامه داوطلبانه نیز دارد؛ دانشجویان سه روز در هفته کار و سه روز در هفته درس می‌خوانند و خوابگاه و فضای زندگی اختصاصی در اختیار آنان قرار می‌گیرد.[۱۲]
جمعیت‌شناسی
ساکنان کیبوتص سده الیاهو پایبند به مذهب یهود هستند.[۱۳] در سال ۲۰۰۷ حدود ۸۰۰ نفر و ۱۵۰ خانوار در کیبوتص زندگی می‌کردند.[۶] بر پایه آمار سال ۲۰۱۴ جمعیت کیبوتص ۶۸۳ نفر بود و طی آن سال ۲ درصد کاهش یافته بود.[۱۰]
| سال | ۱۹۴۸ | ۱۹۴۹ | ۱۹۶۱ | ۱۹۷۲ | ۱۹۸۳ | ۱۹۹۵ | ۲۰۰۱ | ۲۰۰۷ | ۲۰۱۴ |
|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|
| جمعیت | ۲۵۳ | ۲۴۰ | ۳۲۲ | ۴۱۸ | ۵۴۱ | ۶۷۷ | ۶۴۰ | ۶۶۳ | ۶۸۳ |
آب‌وهوا
| داده‌های اقلیم سده الیاهو (۱۹۹۱–۲۰۲۰) | |||||||||||||
|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|
| ماه | ژانویه | فوریه | مارس | آوریل | مه | ژوئن | ژوئیه | اوت | سپتامبر | اکتبر | نوامبر | دسامبر | سال |
| سابقهٔ بیش‌ترین °C (°F) | ۲۵٫۲ (۷۷) |
۳۱٫۲ (۸۸) |
۳۷٫۶ (۱۰۰) |
۴۳٫۵ (۱۱۰) |
۴۵٫۴ (۱۱۴) |
۴۷٫۵ (۱۱۸) |
۴۷٫۲ (۱۱۷) |
۴۶٫۷ (۱۱۶) |
۴۶٫۰ (۱۱۵) |
۴۳٫۴ (۱۱۰) |
۳۵٫۳ (۹۶) |
۲۸٫۸ (۸۴) |
۴۷٫۵ (۱۱۸) |
| میانگین بیش‌ترین °C (°F) | ۱۸٫۴ (۶۵) |
۱۹٫۹ (۶۸) |
۲۴٫۰ (۷۵) |
۲۹٫۰ (۸۴) |
۳۳٫۷ (۹۳) |
۳۶٫۵ (۹۸) |
۳۸٫۲ (۱۰۱) |
۳۸٫۳ (۱۰۱) |
۳۶٫۶ (۹۸) |
۳۲٫۹ (۹۱) |
۲۶٫۱ (۷۹) |
۲۰٫۳ (۶۹) |
۲۹٫۵ (۸۵) |
| میانگین روزانه °C (°F) | ۱۳٫۱ (۵۶) |
۱۴٫۰ (۵۷) |
۱۷٫۱ (۶۳) |
۲۱٫۲ (۷۰) |
۲۵٫۴ (۷۸) |
۲۸٫۴ (۸۳) |
۳۰٫۶ (۸۷) |
۳۱٫۱ (۸۸) |
۲۹٫۳ (۸۵) |
۲۵٫۹ (۷۹) |
۱۹٫۹ (۶۸) |
۱۴٫۹ (۵۹) |
۲۲٫۶ (۷۳) |
| میانگین کم‌ترین °C (°F) | ۷٫۸ (۴۶) |
۸٫۱ (۴۷) |
۱۰٫۲ (۵۰) |
۱۳٫۳ (۵۶) |
۱۷٫۱ (۶۳) |
۲۰٫۲ (۶۸) |
۲۲٫۹ (۷۳) |
۲۳٫۸ (۷۵) |
۲۱٫۹ (۷۱) |
۱۸٫۹ (۶۶) |
۱۳٫۷ (۵۷) |
۹٫۵ (۴۹) |
۱۵٫۶ (۶۰) |
| سابقهٔ کم‌ترین °C (°F) | −۳٫۰ (۲۷) |
−۰٫۶ (۳۱) |
۱٫۹ (۳۵) |
−۰٫۳ (۳۱) |
۹٫۲ (۴۹) |
۱۳٫۱ (۵۶) |
۱۷٫۶ (۶۴) |
۱۸٫۵ (۶۵) |
۱۳٫۲ (۵۶) |
۱۰٫۸ (۵۱) |
۱٫۹ (۳۵) |
۰٫۲ (۳۲) |
−۳٫۰ (۲۷) |
| بارندگی میلی‌متر (اینچ) | ۶۸٫۷ (۲٫۷) |
۵۷٫۲ (۲٫۲۵) |
۳۰٫۶ (۱٫۲) |
۱۳٫۳ (۰٫۵۲) |
۵٫۵ (۰٫۲۲) |
۰٫۰ (۰) |
۰٫۰ (۰) |
۰٫۰ (۰) |
۰٫۳ (۰٫۰۱) |
۱۲٫۸ (۰٫۵) |
۳۱٫۳ (۱٫۲۳) |
۶۱٫۴ (۲٫۴۲) |
۲۸۱٫۱ (۱۱٫۰۷) |
| میانگین روزهای بارندگی (≥ ۱.۰ mm) | ۸٫۶ | ۷٫۴ | ۴٫۵ | ۲٫۱ | ۰٫۹ | ۰٫۰ | ۰٫۰ | ۰٫۰ | ۰٫۱ | ۱٫۹ | ۴٫۱ | ۶٫۷ | ۳۶٫۳ |
| منبع: NOAA[۱۴] | |||||||||||||
افراد سرشناس
منابع
- ↑ "Localities File" (XLS). Israel Central Bureau of Statistics. 2017. Retrieved 22 April 2019.
- 1 2 Hareouveni، Emanouel (۱۹۷۴). The Settlements of Israel and Their Archaeological Sites. Hakibbutz Hameuchad. ص. ۳۱۱.
{{cite book}}: نگهداری یادکرد:تاریخ به‌طور خودکار ترجمه‌شده (رده) - 1 2 3 4 5 6 7 8 9 «אתר שדה אליהו». کیبوتص سده الیاهو. بایگانی‌شده از اصلی در ۳ ژانویه ۲۰۱۱. دریافت‌شده در ۲۷ مارس ۲۰۲۶.
{{cite web}}: بیش از یک پارامتر|تاریخ بازبینی=و|بازبینی=داده‌شده است (کمک)نگهداری یادکرد:تاریخ به‌طور خودکار ترجمه‌شده (رده) - 1 2 «Judaism and Human Geography». Yossi Katz. دریافت‌شده در ۲۶ مارس ۲۰۲۶.
{{cite web}}: نگهداری یادکرد:تاریخ به‌طور خودکار ترجمه‌شده (رده) - ↑ Katz، Yossi (۲۰۰۷). The Religious Kibbutz During the Mandate Period. دانشگاه برایلان. ص. ۱۷۷. شابک ۹۷۸-۹۶۵-۲۲۶-۱۷۱-۷.
{{cite book}}: نگهداری یادکرد:تاریخ به‌طور خودکار ترجمه‌شده (رده) - 1 2 3 «שדה אליהו». galil-net.org.il. بایگانی‌شده از اصلی در ۲۴ سپتامبر ۲۰۱۵. دریافت‌شده در ۲۷ مارس ۲۰۲۶.
{{cite web}}: بیش از یک پارامتر|تاریخ بازبینی=و|بازبینی=داده‌شده است (کمک)نگهداری یادکرد:تاریخ به‌طور خودکار ترجمه‌شده (رده) - ↑ Khalidi، W. (۱۹۹۲). All That Remains: The Palestinian Villages Occupied and Depopulated by Israel in ۱۹۴۸. مؤسسه مطالعات فلسطین. ص. ۴۱. شابک ۰-۸۸۷۲۸-۲۲۴-۵.
{{cite book}}: نگهداری یادکرد:تاریخ به‌طور خودکار ترجمه‌شده (رده) - ↑ «Welcome To 'Arab al-'Arida». Palestine Remembered. دریافت‌شده در ۲۶ مارس ۲۰۲۶.
{{cite web}}: نگهداری یادکرد:تاریخ به‌طور خودکار ترجمه‌شده (رده) - ↑ «הקיבוצים הדתיים המבוססים כלכלית אמרו לא לשינוי באורח החיים». mynet. ۱۱ دسامبر ۲۰۱۸. دریافت‌شده در ۲۶ مارس ۲۰۲۶.
{{cite web}}: نگهداری یادکرد:تاریخ به‌طور خودکار ترجمه‌شده (رده) - 1 2 3 4 5 6 7 «יישובים 2014». اداره مرکزی آمار اسرائیل. دریافت‌شده در ۲۶ مارس ۲۰۲۶.
{{cite web}}: نگهداری یادکرد:تاریخ به‌طور خودکار ترجمه‌شده (رده) - 1 2 3 «Under a Veil of Secrecy, an Army of Carnivorous Spiders Is Being Raised in Northern Israel». هاآرتص. دریافت‌شده در ۲۶ مارس ۲۰۲۶.
{{cite web}}: نگهداری یادکرد:تاریخ به‌طور خودکار ترجمه‌شده (رده) - 1 2 «BioBee Biological Systems: Beneficial Agricultural Insects & Mites». Israel Agri. دریافت‌شده در ۲۶ مارس ۲۰۲۶.
{{cite web}}: نگهداری یادکرد:تاریخ به‌طور خودکار ترجمه‌شده (رده) - ↑ «שדה אליהו». romgalil.org.il. دریافت‌شده در ۲۶ مارس ۲۰۲۶.
{{cite web}}: نگهداری یادکرد:تاریخ به‌طور خودکار ترجمه‌شده (رده) - ↑ «World Meteorological Organization Climate Normals for 1991-2020 — Sde Eliyahu». National Oceanic and Atmospheric Administration. دریافت‌شده در ۱۰ ژانویه ۲۰۲۴.
{{cite web}}: نگهداری یادکرد:تاریخ به‌طور خودکار ترجمه‌شده (رده)
- مشارکت‌کنندگان ویکی‌پدیا. «Sde Eliyahu». در دانشنامهٔ ویکی‌پدیای انگلیسی، بازبینی‌شده در ۲۶ مارس ۲۰۲۶.
- مشارکت‌کنندگان ویکی‌پدیا. «Sdé Eliahou». در دانشنامهٔ ویکی‌پدیای فرانسوی، بازبینی‌شده در ۲۶ مارس ۲۰۲۶.
- مشارکت‌کنندگان ویکی‌پدیا. «Sde Elijahu». در دانشنامهٔ ویکی‌پدیای چک ، بازبینی‌شده در ۲۶ مارس ۲۰۲۶.
- مشارکت‌کنندگان ویکی‌پدیا. «שדה אליהו». در دانشنامهٔ ویکی‌پدیای عبری ، بازبینی‌شده در ۲۶ مارس ۲۰۲۶.
پیوند به بیرون
- وبگاه رسمی کیبوتص بایگانی‌شده در ۶ فوریه ۲۰۱۵ توسط Wayback Machine
- وبگاه شرکت بایوبی
- کیبوتص
- مناطق مسکونی بنیانگذاریشده در ۱۹۳۹ (میلادی)
- بنیانگذاریهای ۱۹۳۹ (میلادی) در قیمومت بریتانیا بر فلسطین
- مناطق مسکونی در استان شمال (اسرائیل)