سده ۲۱ (پیش از میلاد)

(سده بیست‌ودوم پ.م. - سده بیست‌ویکم پیش از میلاد مسیح - سده بیستم پ.م. - سده‌های دیگر)

قرن بیست و یکم پیش از میلاد از سال ۲۱۰۰ پیش از میلاد تا ۲۰۰۱ پیش از میلاد ادامه داشت.


رخدادها

  • حدود ۲۱۰۰ تا ۲۰۰۰ پیش از میلاد: اشعار حماسی به زبان سومری سروده شده است، از جمله حماسه گیلگمش.[۱]
  • حدود ۲۱۰۰ تا ۲۰۰۰ پیش از میلاد: در اروپای دوره مس‌سنگی، دو دایره از سنگ‌های کبود که قسمت داخلی استون‌هنج را تشکیل می‌دهند، برپا شده‌اند.
  • حدود ۲۱۰۰ تا ۲۰۰۰ پیش از میلاد: شهر سوخته در ایران، متروکه شده است.[۲]
  • حدود ۲۱۰۰ تا ۱۹۰۰ پیش از میلاد: آغاز تمدن مینوسی میانه در کرت.[۳]متالورژی برنز و چرخ سفالگری معرفی می‌شوند،[۴]همانطور که هیروگلیف‌های کرتی چنین هستند.[۵]
  • ۲۱۰۰-۲۰۵۰ (پیش از میلاد)؛ زیگورات ننا در اور در کشور کنونی عراق ساخته شد.
  • حدود ۲۱۰۰ تا ۱۸۰۰ پیش از میلاد - فرهنگ سینتاشتا در استپ اوراسیای شمالی پدیدار شد.[۶]
  • ۲۰۹۱ (پیش از میلاد)؛ عصر پدرسالاری اسطوره‌ای آیینی در این سال پی نهاده شد.
  • ۲۰۸۰ (پیش از میلاد)؛ جنگهای نهمین دودمان پادشاهی مصر باستان آغاز گشت.
  • ۲۰۷۱ (پیش از میلاد)؛ نگاشته شدن مگ ایته نخستین جنگ اسطوره‌ای ثبت شده در ایرلند.
  • حدود ۲۰۷۰ پیش از میلاد - یوی بزرگ دودمان شیا را در چین تأسیس کرد.[۷]
  • ۲۰۶۴-۱۹۸۶ (پیش از میلاد)؛ جنگهای دوگانه مصر باستان.
  • حدود ۲۰۵۰ پیش از میلاد - آغاز فرهنگ کرمه میانه در نوبیای علیا.[۸]
  • اواخر بهار ۲۰۴۹ پیش از میلاد - سیهنج در بریتانیا ساخته شد.[۹]
  • ۲۰۴۹ (پیش از میلاد)؛ درختهای بلوط برای ساخت سیهنج بریده شد.
  • ۲۰۴۰ (پیش از میلاد)؛ پایان نخستین دوره میانه در مصر باستان. آغاز پادشاهی میانه، یازدهمین تا چهاردهمین دودمان پادشاهی مصر باستان.
  • ۲۰۴۰ (پیش از میلاد)؛ مرگ فرعون مریکاره و پایان دهمین دودمان پادشاهی مصر باستان، آغاز پادشاهی فرعون منتوهوتپ دوم و یازدهمین دودمان مصر.
  • ۲۰۳۴-۲۰۰۴ (پیش از میلاد)؛ جنگهای اور-اموری‌ها
  • ۲۰۰۹-۱۹۹۷ (پیش از میلاد)؛ نمونه‌ای از یک خانه و باغ از شهر تب، از دودمان یازدهم؛ امروزه در موزه هنر متروپولیتن در نیویورک نگهداری می‌شود.
  • ۲۰۰۹-۱۹۹۷ (پیش از میلاد)؛ آرامگاه منوهوتپ سوم ساخته شد.
  • ۲۰۰۴ (پیش از میلاد)؛ عیلامیها اور را ویران کردند.
  • ۲۰۰۰ (پیش از میلاد)؛ آمدن نیاکان لاتین‌ها به ایتالیا.
  • ۲۰۰۰ (پیش از میلاد)؛ شاید شهر مانتوا ساخته شده باشد.
  • ۲۰۰۰ (پیش از میلاد)؛ گمان می‌رود که ساخت استونهنج به پایان رسیده باشد.
  • ۲۰۰۰ (پیش از میلاد)؛ جابه‌جایی کشاورزان و چوپانان از اتیوپی به سوی جنوب و ساکن شدن در کنیا.
  • حدود ۲۰۰۰ پیش از میلاد - قدیمی‌ترین آثار باستانی عصر برنز در جنوب شرقی آسیا که در محوطه باستانی بان چیانگ در تایلند یافت شده‌اند، نشان‌دهنده عدم وجود یک دولت نظامی یا شهری هستند.[۱۰]

چهره‌های برجسته

نوآوری‌ها، یافته‌ها، آشنایی‌ها

  • ۲۰۳۷ (پیش از میلاد)؛ برپایه اسطوره‌ها امپراتور شن‌نونگ با جوشیدن برگهای تازه به نخستین نوشیدنی چای دست یافت.
  • ۲۰۰۰ (پیش از میلاد)؛ نوشتن نخستین یادکرد از شیزوفرنی

منابع

  1. «=title1 l»: صفحه ۸.
  2. Evstratov, Anton (2019-11-21). "Richard Foltz, Iran in World History, New York: "Oxford University Press", 2016.–151 pp". Iran and the Caucasus. 23 (4): 441–443. doi:10.1163/1573384x-20190414. ISSN 1609-8498.
  3. "Chronology". An Environmental History of Ancient Greece and Rome: 143–143. 2012-03-08. doi:10.1017/cbo9780511843761.028.
  4. «=title2 l»: صفحه ۷۲.
  5. "André Pichot - La Naissance de la science. Vol. 2. Grèce présocratique". Librairie La Procure (به فرانسوی). Retrieved 2025-07-12.
  6. «Social Complexity in Prehistoric Eurasia: Monuments, Metals and Mobility: Bryan K. Hanks, Katheryn M. Linduff: 9780521517126: Amazon.com: Books». www.amazon.com. دریافت‌شده در ۲۰۲۵-۰۷-۱۲.
  7. «=title3 l».
  8. Edwards, David N. (2004-07-29). "The Nubian Past". doi:10.4324/9780203482766. {{cite journal}}: Cite journal requires |journal= (help)
  9. "The art of Seahenge" (به انگلیسی). Retrieved 2025-07-12.
  10. «Wayback Machine» (PDF). seasiabib.museum.upenn.edu. دریافت‌شده در ۲۰۲۵-۰۷-۱۲.
هزارهسده
۹ پ‌م: ۹۰ پ‌م ۸۹ پ‌م ۸۸ پ‌م ۸۷ پ‌م ۸۶ پ‌م ۸۵ پ‌م ۸۴ پ‌م ۸۳ پ‌م ۸۲ پ‌م ۸۱ پ‌م
۸ پ‌م: ۸۰ پ‌م ۷۹ پ‌م ۷۸ پ‌م ۷۷ پ‌م ۷۶ پ‌م ۷۵ پ‌م ۷۴ پ‌م ۷۳ پ‌م ۷۲ پ‌م ۷۱ پ‌م
۷ پ‌م: ۷۰ پ‌م ۶۹ پ‌م ۶۸ پ‌م ۶۷ پ‌م ۶۶ پ‌م ۶۵ پ‌م ۶۴ پ‌م ۶۳ پ‌م ۶۲ پ‌م ۶۱ پ‌م
۶ پ‌م: ۶۰ پ‌م ۵۹ پ‌م ۵۸ پ‌م ۵۷ پ‌م ۵۶ پ‌م ۵۵ پ‌م ۵۴ پ‌م ۵۳ پ‌م ۵۲ پ‌م ۵۱ پ‌م
۵ پ‌م: ۵۰ پ‌م ۴۹ پ‌م ۴۸ پ‌م ۴۷ پ‌م ۴۶ پ‌م ۴۵ پ‌م ۴۴ پ‌م ۴۳ پ‌م ۴۲ پ‌م ۴۱ پ‌م
۴ پ‌م: ۴۰ پ‌م ۳۹ پ‌م ۳۸ پ‌م ۳۷ پ‌م ۳۶ پ‌م ۳۵ پ‌م ۳۴ پ‌م ۳۳ پ‌م ۳۲ پ‌م ۳۱ پ‌م
۳ پ‌م: ۳۰ پ‌م ۲۹ پ‌م ۲۸ پ‌م ۲۷ پ‌م ۲۶ پ‌م ۲۵ پ‌م ۲۴ پ‌م ۲۳ پ‌م ۲۲ پ‌م ۲۱ پ‌م
۲ پ‌م: ۲۰ پ‌م ۱۹ پ‌م ۱۸ پ‌م ۱۷ پ‌م ۱۶ پ‌م ۱۵ پ‌م ۱۴ پ‌م ۱۳ پ‌م ۱۲ پ‌م ۱۱ پ‌م
۱ پ‌م: ۱۰ پ‌م ۹ پ‌م ۸ پ‌م ۷ پ‌م ۶ پ‌م ۵ پ‌م ۴ پ‌م ۳ پ‌م ۲ پ‌م ۱ پ‌م
۱:   ۱   ۲   ۳   ۴   ۵   ۶   ۷   ۸   ۹ ۱۰
۲: ۱۱ ۱۲ ۱۳ ۱۴ ۱۵ ۱۶ ۱۷ ۱۸ ۱۹ ۲۰
۳: ۲۱ ۲۲ ۲۳ ۲۴ ۲۵ ۲۶ ۲۷ ۲۸ ۲۹ ۳۰
۴: ۳۱ ۳۲ ۳۳ ۳۴ ۳۵ ۳۶ ۳۷ ۳۸ ۳۹ ۴۰