سوگند برتری
سوگند برتری از هر کس که در انگلستان یا در پادشاهی ایرلند، که تابع آن بود، منصبی عمومی یا کلیسایی برعهده می‌گرفت، می‌خواست تا وفاداری خود را به پادشاه، به‌عنوان فرماندار عالی کلیسای انگلستان در کلیسای انگلستان، سوگند یاد کند. خودداری از این کار خیانت به‌شمار می‌رفت. سوگند برتری نخستین بار از سوی پادشاه هنری هشتم از طریق قانون برتری وضع شد، اما دخترِ بزرگ‌ترش، ملکه ماری یکم، ملکه انگلستان، آن را لغو کرد و در دوران دختر دیگر هنری و خواهرِ ناتنیِ ماری، ملکه الیزابت یکم، با قانون برتری ۱۵۵۸ دوباره برقرار شد. این سوگند بعدها گسترش یافت تا نمایندگان مجلس و دانشجویان دانشگاه را نیز در بر گیرد. در سال ۱۵۳۷، مجلس ایرلند نیز قانون برتری را تصویب کرد و هنری هشتم را رئیس عالی کلیسای ایرلند شناخت. همچون در انگلستان، برای پذیرش در مناصب، سوگند برتریِ نظیری در ایرلند نیز الزامی شد.
در سال ۱۸۰۱، این سوگند از سوی پادشاهی متحد بریتانیای کبیر و ایرلند نیز حفظ شد و همچنان راه ورود کاتولیک‌ها به مجلس را می‌بست، تا آنکه با قانون رفع محدودیت کاتولیک‌های رومی ۱۸۲۹ به‌طور اساسی اصلاح شد. الزام ادای این سوگند برای دانشجویان دانشگاه آکسفورد نیز تا قانون دانشگاه آکسفورد ۱۸۵۴ برداشته نشد.
این سوگند سرانجام در سال ۱۹۶۹ با قانون لغو احکام قانونی ۱۹۶۹ به‌طور کامل لغو شد.
متن
متنِ منتشرشده در سال ۱۵۳۵، که در ۱۵۵۹ با قانون برتری ۱۵۵۸ لغو شد، چنین بود:
من، [نام]، در وجدان خود صادقانه گواهی می‌دهم و اعلام می‌کنم که اعلیحضرت پادشاه تنها فرماندار عالیِ این قلمرو، و همهٔ دیگر متصرفات و کشورهای اعلیحضرت است، هم در همهٔ امور یا مسائل روحانی یا کلیسایی، و هم در امور دنیوی؛ و اینکه هیچ شاهزاده، شخص، اسقف اعظم، دولت یا پادشاه بیگانه‌ای، هیچ صلاحیت قضایی، قدرت، برتری، تقدم یا اقتدار کلیسایی یا روحانی در این قلمرو ندارد و نباید داشته باشد. از این رو، من به‌کلی از هر صلاحیت قضایی، قدرت، برتری یا اقتداری چشم می‌پوشم و دست می‌کشم؛ و وعده می‌دهم که از این پس ایمان و وفاداری راستین خود را نسبت به اعلیحضرت پادشاه، وارثان و جانشینان قانونی‌اش حفظ کنم؛ و تا آنجا که در توان دارم، از هر صلاحیت قضایی، امتیاز، تقدم و اقتداری که به اعلیحضرت پادشاه، وارثان و جانشینانش اعطا شده یا متعلق است، یا به تاج امپراتوریِ این قلمرو پیوسته و ضمیمه شده، یاری و دفاع خواهم کرد: خداوند یاری‌ام کناد؛ و به محتوای این کتاب.[۱]
در سال ۱۵۵۹، متن به این صورت منتشر شد که در سال ۱۹۶۹ با قانون لغو احکام قانونی ۱۹۶۹ لغو شد:
من، الف. ب. در وجدان خود صادقانه گواهی می‌دهم و اعلام می‌کنم که اعلیحضرت ملکه تنها فرماندار عالیِ این قلمرو، و همهٔ دیگر متصرفات و کشورهای اعلیحضرت است، هم در همهٔ امور یا مسائل روحانی یا کلیسایی، و هم در امور دنیوی؛ و اینکه هیچ شاهزاده، شخص، اسقف اعظم، دولت یا پادشاه بیگانه‌ای، هیچ صلاحیت قضایی، قدرت، برتری، تقدم یا اقتدار کلیسایی یا روحانی در این قلمرو ندارد و نباید داشته باشد؛ از این رو من به‌کلی از هر صلاحیت قضایی، قدرت، برتری و اقتدار بیگانه چشم می‌پوشم و دست می‌کشم، و وعده می‌دهم که از این پس ایمان و وفاداری راستین خود را نسبت به اعلیحضرت ملکه، وارثان و جانشینان قانونی‌اش حفظ کنم، و تا آنجا که در توان دارم، از هر صلاحیت قضایی، تقدم، امتیاز و اقتداری که به اعلیحضرت ملکه، وارثان یا جانشینانش اعطا شده یا متعلق است، یا به تاج امپراتوریِ این قلمرو پیوسته یا ضمیمه شده، یاری و دفاع خواهم کرد. خداوند یاری‌ام کناد، و به محتوای این کتاب.[۲]
تنبیه
کاتولیک‌های رومی که از ادای سوگند برتری خودداری می‌کردند، به اتهام خیانت و بر پایهٔ اتهامات پریمونیره محاکمه می‌شدند. برای نمونه، سر تامس مور با جدایی پادشاه از کلیسای کاتولیک رومی در اصلاحات انگلستان مخالفت کرد و از پذیرفتن او به‌عنوان رئیس عالی کلیسای انگلستان، عنوانی که پارلمان از طریق قانون برتری به او اعطا کرده بود، سر باز زد. او در سال ۱۵۳۴، هم به‌سبب خودداری از ادای این سوگند—از آن رو که این قانون پاپ را بی‌اعتبار می‌ساخت—و هم به‌سبب نپذیرفتن اعلام بطلان ازدواج هنری با کاترین آراگون، زندانی شد. در سال ۱۵۳۵ به اتهام خیانت محاکمه، بر پایهٔ شهادت دروغ محکوم، و سر بریده شد.[۳][۴]
استثناها و حفظ سوگند
در دوران سلطنت چارلز دوم و جیمز دوم، پادشاه انگلستان، سوگند برتری از سوی تاج‌وتخت بریتانیا چندان به کار گرفته نمی‌شد. این امر عمدتاً به‌سبب گرایش‌ها و اعمال کاتولیکی این پادشاهان و شمار بالای کاتولیک‌های رومی خدمت‌کننده در مناصب رسمی بود. از جمله مقاماتی که هرگز ناچار به ادای این سوگند نشدند می‌توان به مشاوران خصوصیِ کاتولیک، سر استفن رایس و جاستین مک‌کارتی، ویسکونت مانتکشل اشاره کرد. اهمیت محوریِ این سوگند در دوران سلطنت ویلیام سوم و ماری دوم، ملکه انگلستان، پس از انقلاب شکوهمند، و در ایرلند پس از جنگ ویلیامیت در ایرلند، دوباره برقرار شد. این سوگند در مصوبه‌های اتحاد ۱۸۰۰، که نمایندگیِ ایرلند—که همچنان یکسره پروتستان بود—را از مجلس ایرلند در دوبلین به کاخ وست‌مینستر، که به‌عنوان مجلس بریتانیا بازسازمان‌دهی شده بود، منتقل کرد، همچنان حفظ شد.
لغو برای نمایندگان مجلس
در سال ۱۸۲۸، رهبر کاتولیک ایرلندی دنیل اوکانل ویلیام وسی-فیتزجرالد را در انتخابات میان‌دوره‌ای کلر ۱۸۲۸ شکست داد. پیروزی او، به‌عنوان نخستین کاتولیکی که از سال ۱۶۸۸ در یک انتخابات پارلمانی برگزیده می‌شد، این سوگند را به مسئله‌ای آشکار بدل کرد، زیرا از نمایندگان مجلس می‌خواست پادشاه را «فرماندار عالی» کلیسا بشناسند و بدین‌سان از پیوستگی با کلیسای رومی دست بکشند. دولت، از بیم آشوب‌های گسترده‌ای که ممکن بود از پافشاری بر متن دقیق سوگند برخیزد، سرانجام کوتاه آمد. با اقناع پادشاه، جرج چهارم، از سوی نخست‌وزیر، آرتور ولزلی (یکمین دوک ولینگتون)، و همراه‌سازیِ مخالفت ویگ از سوی وزیر کشور بریتانیا، سر رابرت پیل، سرانجام قانون رفع محدودیت کاتولیک‌های رومی ۱۸۲۹ به تصویب رسید.[۵]
جستارهای وابسته
- سوگند وفاداری (بریتانیا)
- تسویه دینی الیزابتی
- دین در بریتانیا
- آگوستین وبستر
منابع
- ↑ Cromwell, Thomas (2012-02-25). "Oath of Supremacy 1535 (Actual Text/ Sir Thomas Audley)". queenanneboleyn.com. Archived from the original on 29 September 2014. Retrieved 2013-06-18.
- ↑ "Life in Elizabethan England 21: More Religion". Elizabethan.org. 2008-03-25. Retrieved 2013-06-18.
- ↑ (Saint), Sir Thomas More (2004). A Thomas More Source Book. CUA Press. ISBN 9780813213767.
- ↑ Wilde, Lawrence (2016-08-12). Thomas More's Utopia: Arguing for Social Justice. Routledge. ISBN 9781317281375.
- ↑ Bloy, Marjorie (2011). "The Peel Web-Wellington's speeches on Catholic Emancipation". A Web of English History. Archived from the original on 17 December 2010. Retrieved 6 April 2011.
- انگلیکان
- تاریخ کلیسای انگلستان
- حقوق در ۱۵۵۹ (میلادی)
- سوگندها
- اصلاحات در ایرلند