شام آخر (لئوناردو)

شام آخر

ایتالیایی: Il Cenacolo، L'Ultima Cena
هنرمند	لئوناردو دا وینچی
سال	ح. ۱۴۹۵-۱۴۹۸
گونه	چسب‌رنگ روی جسو، قیر و مصطکی
موضوع	شام آخر
جنبش	رنسانس والا
ابعاد	۴۶۰ سانتی‌متر × ۸۸۰ سانتی‌متر (۱۸۰ اینچ × ۳۵۰ اینچ)
مکان	کلیسای سانتا ماریا دله گرتزیه، میلان، ایتالیا
مختصات
وبگاه	cenacolovinciano.org/en/

شامِ آخر (به ایتالیایی: Il Cenacolo یا L'Ultima Cena) یک دیوارنگاره از لئوناردو دا وینچی، حکیم ایتالیایی است.

این اثر هنری، نشانگر صحنه‌هایی از شام آخر در روزهای پایانی عمر عیسی ناصری، بر بر پایهٔ انجیل یوحنا، باب ۱۳ آیهٔ ۲۱ است، آنجا که عیسی می‌گوید که یکی از دوازده حواری‌اش‌، به وی خیانت خواهد کرد. این نقاشی، یکی از مشهورترین و باارزش‌ترین نقاشی‌های جهان است، که برخلاف بسیاری از نقاشی‌هایی از این دست، قابل مالکیت شخصی نیست، چرا که به آسانی نمی‌توان آن را جابجا کرد. به دلیل تکنیک اشتباه چسب‌رنگ و جسو به همراه نفوذ رطوبت از همان زمان کشیده‌شدن در سال ۱۴۹۸ میلادی تاکنون، شام آخر به مرور در حال از بین‌رفتن است. این نقاشی، سراسر یک دیوار تالار مستطیل شکل را می‌پوشاند که سالن غذاخوری در صومعه سانتا ماریا دله گرتزیه میلان بوده است.^[۱]

داوینچی، این نگاره را برای فرمانروای حامی خود، لودوفیکو اسفورزا، دوک میلان کشید. کشیدن این نقاشی حدود سه سال طول کشید.^[۲] در جریان بمباران اوت ۱۹۴۳ آمریکایی‌ها، شام آخر در آستانه تخریب کامل بود. رمان‌نویس معروف، آلدوس هاکسلی این اثر را «غمگین‌ترین» اثر هنری دنیا نامید. با وجود دقت فوق‌العاده داوینچی در ترسیم و نامگذاری حواریون در طرح اولیه این اثر، در نقاشی نهایی چند چهره وجود دارد که در مورد هویت آن‌ها تردید وجود دارد اما بی شک چهره کوچک و تیره‌ای که دست به سمت نان دراز کرده است یهوداست. لئوناردو داوینچی، از فن ژرفانمایی به منظور جلب توجه بیننده به چهرهٔ مسیح در این نقاشی استفاده کرده است.

شخصیت‌های این اثر از چپ به راست: بارتولومئو، یعقوب پسر حلفا، اندریاس، یهودا اسخریوطی، پطرس، یوحنا یا مریم مجدلیه، عیسی، توما، یعقوب پسر زبدی، فیلیپ، متی، تادئوس و شمعون قانوی هستند.

• 
  نقاشی در حوالی سال ۱۹۷۵، نشانگر میزان تخریب
• 
  عمق میزان تخریب‌ها از یک نمای بسته و نزدیک
• 
  کلیسا و صومعهٔ سانتا ماریا دله گراتسیه
• 
•