شانگ یانگ
| شانگ یانگ | |||||||||||||||||||||||||
![]() مجسمه شانگ یانگ | |||||||||||||||||||||||||
| زبانهای چینی | 商鞅 | ||||||||||||||||||||||||
|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|
| |||||||||||||||||||||||||
شانگ یانگ (انگلیسی: Shang Yang؛ ۱ ژانویه پ. م۳۹۰ – -پ. م۳۳۷) دولتمرد، فیلسوف و فرمانده نظامی اهل ایالت وی بود. او در دروان ایالتهای متخاصم زندگی میکرد.
افکار
شانگ که به ارباب شانگ معروف بود را میتوان معادل چینی توماس هابز دانست. وی یکی از نخستین متفکران مکتب قانون در فلسفه باستان چین است. اندیشه ای که بهروزی کشور را بر بهروزی فردی مردم ترجیح میداد و منشأ مشکلات را نبود دولتی قدرتمند میدانست.[۱]
وی موفق به اجرای نظرات خود در سرزمین زادگاهش نشد و به ایالت شرقی چین کوچ کرد. در آنجا توانست به دستگاه سیاسی پیوسته و نظراتش توسط حکومت ایالت پذیرفته و اجرا شد. بیشتر رفرمهای ارباب شانگ مربوط به افزایش توان نظامی و بهبود کشاورزی میشد. او با تجارت و کسب و کارهای دیگر موافق نبود. همچنین افزایش مراودات تجاری و ثروتمند شدن مردم را سبب کاهش میل آنها به کشاورزی، فقیر شدن اربابان و در نهایت ضعف حکومت میدانست.[۲]
وی در چپتر چهارم از کتاب خود میگوید:
اگر کشوری قوی باشد اما جنگ برپا نکند، گویی به زهر آلوده شده. اگر مشغولیتهای انگلی مانند مراسمها و موسیقیها گسترش یابد قلمرو از دست خواهد رفت. اما اگر کشور به دنبال جنگ باشد، آنگاه زهری که میان مردمان است به سرزمین دشمن منتقل میشود و بدون وجود اعمال انگلی مانند مصرف، تجمل گرایی، زیاده روی، جاه طلبی و ماجراجویی و بدون وجود مراسمها و موسیقی سرزمین نیرومند میشود. ارتقا دادن به افرادی که سخت کار میکنند و کسانی که دستآوردی دارند (برای دولت) این نیرومندی خواهد بود. اما اگر بگذاریم آن عملکردهای انگلی رشد یابند، آنگاه ضعف ظهور خواهد کرد. وقتی تعداد بازرگانان بیش از کشاورزان شود هم اربابها فقیر میشوند هم در آخر خود بازرگان و کشاورز فقیر میشود و در نهایت کشور که فقیر شده است از دست میرود.[۳]
ارباب شانگ در سال ۳۴۱ پیش از میلاد رهبری نیروهای نظامی ایالت چین را در جنگ علیه ایالت وی (زادگاهش) بر عهده داشت و توانست موفقیتهای چشمگیری از جمله فتح ۱۵ شهر را به دست آورد.[۴] وی در سال ۳۳۸ پیش از میلاد درگذشت. این سال همزمان با تاج گذاری داریوش سوم آخرین شاه هخامنشی است.
