شاهدبازی در ادبیات فارسی
| نویسنده(ها) | سیروس شمیسا |
|---|---|
| عنوان اصلی | شاهدبازی در ادبیات فارسی |
| کشور | ایران: تهران |
| زبان | زبان فارسی |
| موضوع(ها) | معشوق مذکر |
| گونه(های) ادبی | نظم و نثر |
| ناشر | انتشارات فردوس |
تاریخ نشر | ۱۳۸۱ |
| گونه رسانه | کتاب چاپی در قطع وزیری |
| شمار صفحات | ۲۸۴ |
| شابک | شابک ۹۷۸۹۶۴۳۲۰۴۲۳۵ |
شاهدبازی در ادبیات فارسی[۱] کتابی است با روش پژوهش کتابخانه ای اثر سیروس شمیسا (زادهٔ ۲۹ فروردین ۱۳۲۷ در رشت) استاد بازنشسته ادبیات فارسی دانشگاه علامه طباطبایی و نویسندهٔ ایرانی که در سال ۱۳۸۱ توسط انتشارات فردوس در ایران به چاپ رسید،[۲][۳]
سال نگارش
کتاب شاهدبازی در ادبیات فارسی در سال ۱۳۸۱ خورشیدی توسط انتشارات فردوس در تهران منتشر گردیدهاست.[۱](ص ۲) هرچند در پایان مقدمه کتاب، تاریخ «مهرماه ۱۳۷۸» نوشته شدهاست.[۱](ص ۱۲)
هدف نگارش
نویسنده هدف از نگارش کتاب شاهدبازی در ادبیات فارسی را چنین نوشتهاست:
- «'بهترین منبع برای تحقیق در تاریخ اجتماعی ایران متون نظم و نثر فارسی است که در آنها از عادات و رسوم و به طور کلی زندگانی مردم ایران و اوضاع و احوال دربارها و حکومتها تصاویر نسبةً گویایی به دست داده شده است.'»[۱](ص ۱۰)
- «قصد نویسنده فقط تبیین علمی یک پدیدهٔ اجتماعی و توضیح سیر تاریخی آن بوده است و لاغیر.»[۱](ص ۱۲)
موضوع
موضوع کتاب شاهدبازی در ادبیات فارسی، «معشوق مذکر» در تاریخ ایران و بازتاب آن در ادبیات است.[۴][۵]
فروش ممنوع
کتاب شاهدبازی در ادبیات فارسی علیرغم دریافت مجوز انتشار از اداره کتاب وزارت فرهنگ و ارشاد اسلامی، از بازار گردآوری و فروش آن ممنوع شد.[۶] البته نویسنده در مقدمه کتاب، این احتمال را پیشبینی کرده بود: «این کتاب ممکن است به مذاق عدهیی خوشایند نباشد اما چه میتوان کرد؟ این هم یکی از جریانهای تاریخی - اجتماعی ما بودهاست.»[۱](ص ۱۳)
ساختار کتاب
- مقدمه
- فصل اول : سابقه نظربازی
- اسم ها و اصطلاحات
- نظربازی در اقوام مختلف
- دو نوع شاهدبازی
- افلاطون
- خلاصه رساله مهمانى
- كات مهم رساله
- عشق افلاطونی
- رساله عشق ابن سينا
- قوم لوط، نخستین لواط کنندگان
- شاهدبازی در ادبیات عرب
- شاهدبازی در هند
- فصل دوم : دورۀ غزنويان
- تاریخچه شاهدبازی بنابه ترتیب تاریخی
- دوره سامانیان
- دوره غزنویان
- زلف اياز
- معشوق لشكرى يا لعبت
- سپاهی معشوق بنده یا لعبت سرایی
- ریش معشوق یا سبزه عذار
- نظربازی
- داستان امیریوسف و طغرل کافرنعمت
- داستان ابونعیم و نوشتگین
- قابوسنامه و عشق به غلامان
- نمونههایی از شعر شاعران این دوره
- فرخی سیستانی
- فصل سوم : دوره سلجوقیان و خوارزمشاهیان
- سلاطين و وزرا
- سلطان سنجر و امردان
- شعر عهد سلجوقی
- نزهة المجالس
- شهر آشوب
- مناظره بین لواط کار و زناکار
- سبک آذربایجانی
- اسماعيليه
- امردخانه
- فصل چهارم : صوفیان و شاهدبازی
- تفسیر مولانا از داستان ایاز
- صوفیان امردباز
- احمد غزالی
- عين القضاة
- اوحدالدین کرمانی
- عراقی
- شیخ روزبهان بقلی
- دفاع صوفیه از یکدیگر
- لواط در شرع
- معنی حدیث امرد
- تجسم خدا
- صوفيان متأخر
- صوفيان مخالف
- محمد غزالی
- سهروردی
- احمد جام
- بهاء ولد
- شمس تبریزی
- مولانا
- مخالفان دیگر
- تلبیس ابلیس ابن جوزی
- علم نظر
- فصل پنجم : شاعران معروف سبک عراقی
- سعدی
- حکایاتی از بوستان و گلستان
- غزليات
- حافظ
- ممدوح معشوق
- عبید زاکانی
- فصل ششم : دوره تیموریان و اوایل صفویه
- مجالس العشاق
- چند حکایت تاریخی از این دوره
- جامی
- مكتب وقوع
- محتشم کاشانی
- رساله جلاليه
- روان شناسی محتشم
- نقل عشاق
- وحشی بافقی
- منظومههای غنایی این دوره
- مهر و مشتری
- ناظر و منظور
- خانواده و تربیت فرزند
- ترسابچگان
- فصل هفتم : دوره صفویه و افشاریه و زندیه
- دوره صفويه
- دوره افشاریه و زندیه
- رستم التواريخ
- پلشت شدن زبان
- فصل هشتم : دورۀ قاجار
- ملیجک و ناصرالدین شاه
- ایرج میرزا
- زیرساخت ادبی اشعار ایرج
- ایرج، خجول و مؤدَب
- دوره پهلوی
- معشوق دوجنسی، امکانات زبانی
- خلاصه و نتیجه
- اضافات
- واژهنامه
- فهرست اعلام
- فهرست مآخذ
جستارهای وابسته
پانویس
- 1 2 3 4 5 6 شمیسا، سیروس، ۱۳۸۱: شاهدبازی در ادبیات فارسی، تهران: انتشارات فردوس، ۲۷۷ صفحه. شابک ۹۷۸۹۶۴۳۲۰۴۲۳۵
- ↑ «سکس، گونه دیگر». رادیو زمانه. ۱۶ خرداد ۱۳۸۶. بایگانیشده از اصلی در ۱۰ ژوئیه ۲۰۰۷. دریافتشده در ۵ ژوئیه ۲۰۰۷.
- ↑ «شمیسا تکرار نمیشود / به درخواست بازنشستگی او "نه" بگویید». خبرگزاری مهر.
- ↑ شمیسا، سیروس (۱۳۸۱)، شاهدبازی در ادبیات فارسی، تهران: انتشارات فردوس
- ↑ «پیشینهٔ نظر بازی در ادبیات کهن/ رویینا شهابی». روزنامه ۸صبح.
- ↑ «وقتی نشئگی موادمخدر به عنوان تجربهای عرفانی تبلیغ میشود». خبرگزاری مهر.
پیوند به بیرون
