شجرهنامه صفویان

شجرهنامه صفویان به تبارشناسی دودمان صفوی میپردازد. این دودمان در جریان ایران صفوی به مدت دو قرن بر ایران حکمرانی کرد.
عالمآرا
در کتاب عالمآرای عباسی شجره نامه شاه عباس یکم اینگونه آمده است: «ابوالمظفر شاه عباس بن سلطان محمد پادشاه بن شاه طهماسب بن شاه اسماعیل بن سلطان حیدر بن سلطان جنید بن سلطان ابراهیم بن شهید شیخ شاه بن سلطان بن سلطان صدرالدین موسى بن شیخ صفیالدین اسحاق بن امینالدین جبرائیل بن صالح بن قطبالدین بن صلاحالدین رشید بن محمد حافظ بن عوض الخواص بن فیروزشاه بن محمد بن شرف بن محمد بن حسن بن محمد بن ابراهیم بن جعفر بن محمد بن اسماعیل بن محمد بن احمد العرابی بن ابو محمد القاسم بن ابوالقاسم حمزه بن امام ابو ابراهیم موسی کاظم بن امام جعفر صادق بن امام محمد باقر بن امام علی زین العابدین بن امام ابو عبدالله حسین بن امام امیرالمؤمنین، شیر پیروز خدا، علی بن ابیطالب.»[۱]
نسب
صفوةالصفا قدیمیترین اثری است که از تبارشناسی صفویان در دست است که در سال ۱۳۵۰ میلادی توسط ابن بزاز اردبیلی از شاگردان شیخ صدرالدین موسی پسر شیخ صفیالدین اردبیلی نوشته شدهاست. طبق گفته ابن بزاز نسب شیخ صفیالدین به علی بن ابیطالب چهارمین خلیفه مسلمانان میرسد. به گمان برخی مورخان معاصر همچون راجر سیوری، این بعدها بود که شاهان صفوی ادعا کردند که سید بوده و از نسل پیامبر اسلام هستند. در سلسلةالنسب الصفویه که در زمان شاه سلیمان یکم تهیه شد، نسل پدری صفویان از شیخ صفیالدین به قرار زیر است: «شیخ صفیالدین ابوالفتح اسحق بن شیخ امینالدین جبرائیل بن قطبالدین بن صالح ابن محمد الحافظ بن عوض بن فیروزشاه زرین کلاه بن محمد ابن شرفشاه ابن محمد ابن حسن بن سید محمد ابن ابراهیم بن سید جعفر بن سید محمد بن سید اسمعیل بن سید محمد بن سید احمد اعرابی بن سید قاسم بن سید ابوالقاسم حمزه بن موسی الکاظم بن جعفر الصادق بن محمد الباقر بن زینالعابدین بن حسین بن علی بن ابیطالب».
نواده شیخ صفی، شیخ جنید با خدیجه بیگم خواهر اوزون حسن و دختر علی بیگ ازدواج کرد. حیدر پسر جنید، با دسپینا خاتون دختر اوزون حسن از همسر او تئودورا دختر ژان چهارم ترابوزان ازدواج کرد. نسل مادری شاه اسماعیل یکم، بنیانگذار دولت صفوی به این شرح است: حلیمه بیگم دختر اوزون حسن پسر علی بیگ پسر قره عثمان از همسرش که دختر آلکسیوس سوم بود و خود عثمان پسر ماریا دختر باسیل پادشاه ترابوزان بود.
تبارنامه خاندان صفوی
| حبیبالدین فروزشاه زرینکلاه سنجانی | |||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||
| عواض الخواص اسماعیل | |||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||
| قطبالدین محمد | |||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||
| صلاحالدین رشید | |||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||
| قطبالدین ابوبکر | |||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||
| باسیل کومننوس امپراتور ترابوزان ۱۳۳۲–۱۳۴۰ | ایرنه امپراتریس ترابوزان ۱۳۴۰–۱۳۴۲ | شیخ تاجالدین زاهد گیلانی | شیخ امینالدین جبرائیل | ||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||
| الکسیوس سوم امپراتور ترابوزان ۱۳۴۹– ۱۳۹۰ | تئودورا کانتاکوزنه | بیبی فاطمه | شیخ صفیالدین اسحاق اردبیلی رهبر طریقت صفویه ۱۲۹۴–۱۳۳۴ | ||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||
| کنستانتین اول پادشاه گرجستان ۱۴۰۷–۱۴۱۱ | مانوئل سوم امپراتور ترابوزان ۱۳۹۰–۱۴۱۷ | شیخ صدرالدین موسی رهبر طریقت صفویه ۱۳۳۴–۱۳۹۰ | |||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||
| الکساندر اول پادشاه گرجستان ۱۴۱۱–۱۴۴۲ | الکسیوس چهارم امپراتور ترابوزان ۱۴۱۷–۱۴۲۹ | قره عثمان بیگ (آققویونلو) | شیخ علاءالدین علی مرشد کامل طریقت صفویه ۱۳۹۰–۱۴۲۷ | ||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||
| شاهدخت باگرواتی | ژان چهارم امپراتور ترابوزان ۱۴۲۹–۱۴۶۰ | قره علی بیگ (آققویونلو) | شیخ صدرالدین ابراهیم مرشد کامل طریقت صفویه ۱۴۲۷–۱۴۴۷ | ||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||
| الکسیوس پنجم امپراتور ترابوزان ۱۴۶۰–۱۴۶۳ | دسپینا خاتون (تئودورا) | اوزون حسن (آققویونلو) پادشاه ایران ۱۴۵۷ – ۶ ژانویه ۱۴۷۸ | خدیجه بیگم | شیخ علاءالدین جنید مرشد کامل طریقت صفویه ۱۴۴۷–۱۴۶۰ | |||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||
| عالمشاه بیگم (حلیمه بیگیآغا) شاهدخت ۱۴۶۰–۱۵۲۰ | شیخ حیدر مرشد کامل طریقت صفویه ۱۴۶۰–۱۴۸۸ | ||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||
| سلطان علی میرزا رهبر طریقت صفویه ۱۴۸۸–۱۴۹۴ | ![]() شاه اسماعیل یکم پادشاه ایران ۲۲ دسامبر ۱۵۰۱ – ۲۴ مه ۱۵۲۴ | ||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||
![]() شاه تهماسب یکم پادشاه ایران ۲۵ مه ۱۵۲۴–۱۴ مه ۱۵۷۶ | |||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||
![]() شاه سلطان محمد خدابنده پادشاه ایران ۱۱ فوریه ۱۵۷۸–۹ سپتامبر ۱۵۸۸ | پریخان خانم (ملکه زمان) حکمرانی ۲۵ نوامبر ۱۵۷۷–۱۱ فوریه ۱۵۷۸ | ![]() شاه اسماعیل دوم پادشاه ایران ۲۲ اوت ۱۵۷۶–۲۴ نوامبر ۱۵۷۷ | |||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||
![]() شاه عباس یکم (بزرگ) پادشاه ایران ۱ اکتبر ۱۵۸۸–۱۹ ژانویه ۱۶۲۹ | |||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||
| شاهزاده امامقلی میرزا ولیعهد ۲ نوامبر ۱۶۰۲–اوت ۱۶۳۲ | شاهزاده صفی میرزا ولیعهد ۱۵ سپتامبر ۱۵۸۷–۲۶ ژانویه ۱۶۱۵ | ||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||
![]() شاه صفی یکم پادشاه ایران ۲۸ ژانویه ۱۶۲۹–۱۲ مه ۱۶۴۲ | |||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||
![]() شاه عباس دوم پادشاه ایران ۱۵ مه ۱۶۴۲–۲۶ اکتبر ۱۶۶۶ | |||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||
![]() شاه سلیمان یکم (صفی دوم) پادشاه ایران ۱ نوامبر ۱۶۶۶–۲۹ ژوئیه ۱۶۹۴ | |||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||
![]() شاه سلطان حسین یکم پادشاه ایران ۶ اوت ۱۶۹۴–۲۰ اکتبر ۱۷۲۲ | شهربانو بیگم همسر میرزا محمد داوود | ||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||
| نواب مریم بیگم همسر میرزا مرتضی | ![]() شاه تهماسب دوم پادشاه ایران ۲۴ نوامبر ۱۷۲۲–۲ سپتامبر ۱۷۳۲ | ![]() شاه سلیمان دوم پادشاه ایران (اسمی) ۱۷ دسامبر ۱۷۴۹–۹ فوریه ۱۷۵۰ | |||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||
![]() شاه اسماعیل سوم پادشاه ایران (اسمی) ۲۹ ژوئن ۱۷۵۰– ۱۷۷۳ | ![]() شاه سلطان حسین دوم پادشاه ایران (اسمی) ۱۷۵۲–ژوئن ۱۷۵۳ | ![]() شاه عباس سوم پادشاه ایران (اسمی) ۲ سپتامبر ۱۷۳۲–۸ مارس ۱۷۳۶ | |||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||
| سلطان حیدر میرزا شاهزاده صفوی ۱۷۵۵–۳ مارس ۱۷۷۹ | سلطان محمد میرزا شاهزاده صفوی ۱۷۷۲–۲۱ نوامبر | ||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||
جستارهای وابسته
منابع
- ↑ Munshi, Eskandar Beg (1629). History of Shah 'Abbas the Great (Tārīkh-e ‘Ālamārā-ye ‘Abbāsī) / Roger M. Savory, translator. p. 13. Retrieved May 6, 2025.
