شهرستان آذرشهر

شهرستان آذرشهر
اطلاعات کلی
کشور ایران
استانآذربایجان شرقی
بخش‌هاحومه، گوگان، ممقان
سال تأسیس1376
نام‌های پیشینتوفارقان، دهخوارقان
مردم
جمعیت۱۱۰٬۳۱۱ (۱۳۹۵)

آذَرشَهر یا توفارقان یکی از شهرستان‌های استان آذربایجان شرقی ایران است. مرکز آن، شهر آذرشهر است. شهرستان آذرشهر یکی از قدیمی‌ترین بخش‌های شهرستان تبریز بوده که در گذشته دهخوارقان نامیده می‌شد. در سال ۱۳۷۶ رسماً به مرکز شهرستان آذرشهر تبدیل شد.[۱]

آذرشهر در حدود ۵۰ کیلومتری جنوب غربی تبریز واقع شده‌است.

شهرستان آذرشهر در شرق دریاچه ارومیه واقع و از شمال محدود است به شهرستان اسکو، از جنوب به شهرستان عجب‌شیر و از غرب به دریاچه ارومیه. این شهرستان در جلگه و مسیر مراغه – تبریز قرار دارد. و بلندترین کوه شهرستان کوه کرکس در روستای هفت چشمه (هفت کانی) با ارتفاع ۲۵۸۰ متر واقع شده‌است.

نام

آذرشهر تا ۱۳۱۶ش دهخوارقان نامیده می‌شد، ولی برحسب پیشنهاد فرهنگستان ایران و تصویب وزارت معارف وقت، در این سال نام آن به آذرشهر تغییر یافت. امّا در اسفند ۱۳۲۵ش با تصویب وزارت کشور بار دیگر نام دهخوارقان بر آن نهاده شد. در سال‌های پس از آن مجدداً نام آذرشهر متداول گردید. خوار در معنای لغوی به زمین پست و هموار گفته می‌شود و این واژه در همین معنی در جای‌نام‌هایی چون خوارِ ری(گرمسار کنونی) دیده می‌شود. روستاهای مختلفی در ایران از قدیم خوارگان نام داشتند به معنی مجموعه زمین‌های پست و هموار. این نام دردوره‌های بعدی در این جای‌نام‌ها به صورت خوارقان و خرقان درآمد و در مورد شهری که امروزه آذرشهر نام گرفته شکل دهِ خوارگان (روستای زمین‌های هموار) در شکل دهخوارقان باقی ماند این نام به صورت «توفارقان» هم تلفظ می‌شود که طبق گفتهٔ بعضی اهالی به معنی «دیوار خونین» که شکل تغییر یافته کلمه «دووارقان» است.[۲][۳]

جمعیت

در زیر، روستاهای این شهرستان به‌ترتیب جمعیت، بر اساس سرشماری سال ۱۳۸۵ آمده‌اند.[۴][۵]

روستاهای با جمعیت بیش از ۱٬۰۰۰ نفر

ردیفنام روستادهستانجمعیترتبه در
دهستان
۱ شیرامینشیرامین۳٬۲۸۰۱
۲ قاضی‌جهانقاضی‌جهان۳٬۱۲۸۱
۳ آخی‌جهانقاضی‌جهان۳٬۱۱۰
۴ نادیلوقبله‌داغی۳٬۱۱۶۱
۵ فیروزسالاردستجرد۲٬۴۰۵۱
۶ ینگجهینگجه۲٬۱۹۰۱
۷ خان‌میرینگجه۴۶۰۰۱
۸ هفت‌چشمهقبله‌داغی۱٬۷۵۵۲
۹ دستجرددستجرد۱٬۵۹۵۲
۱۰ قراغیلتیمورلو۱٬۵۲۷۲
۱۱ سیلابشیرامین۱٬۸۳۴۲
۱۲ خانقاهشیرامین۱٬۳۸۸۳
۱۳ امیردیزجقبله‌داغی۱٬۰۱۸۳

روستاهای با جمعیت بین ۵۰۰ تا ۱٬۰۰۰ نفر

ردیفنام روستادهستانجمعیترتبه در
دهستان
۱۵ خاصلوتیمورلو۹۷۵۳
۱۶ داش‌آلمالوینگجه۷۸۸۳
۱۷ قشلاق‌پیازیدستجرد۷۳۲۳
۱۸ خراجوقبله‌داغی۷۰۹۴
۱۹ صغایشینگجه۶۶۰۴
۲۰ قدمگاهقبله‌داغی۵۸۹۵
۲۱ دین‌آبادقبله‌داغی۵۸۲۶
۲۲ الوانقشیرامین۵۵۵۴

روستاهای با جمعیت کم‌تر از ۵۰۰ نفر

ردیفنام روستادهستانجمعیترتبه در
دهستان
۲۳ داش‌کسنشیرامین۴۴۷۵
۲۴ چراغیلینگجه۳۹۰۵
۲۵ کلوانققبله‌داغی۳۶۸۷
۲۶ زینتلوشیرامین۳۰۶۶
۲۷ قرمزی‌گلینگجه۲۶۹۶
۲۸ پیرچوپانشیرامین۲۶۹۷
۲۹ دیزج آقاحسنقاضی‌جهان۲۳۷۳
۳۰ قوشقواقبله‌داغی۲۰۵۸
۳۱ کوخالوشیرامین۲۰۳۸
۳۲ غله‌زارقاضی‌جهان۱۹۸۴
۳۳ قلعه‌شیخدستجرد۱۹۶۴
۳۴ گواهرینگجه۱۵۸۷
۳۵ قاضی‌کندیینگجه۶۸
۳۶ تیرامینشهرک۲۷

بخش‌ها

این شهرستان از لحاظ تقسیمات اداری شامل سه بخش است:

شهرها: آذرشهر

شهرها: گوگان، تیمورلو

شهرها: ممقان

جستارهای وابسته

منابع

  1. مراغه، مدیر سایت فرمانداری. «شهرستان آذرشهر - پایگاه اطلاع‌رسانی استانداری آذربایجان شرقی». old.ostan-as.ir. دریافت‌شده در ۲۰۲۱-۰۶-۱۷.
  2. خطیبی، ابوالفضل: نامه فرهنگستان ۴\۲ نقد و بررسی سایه‌های شکار شده. ص۱۲۷.
  3. سرکاراتی، بهمن: سایه‌های شکار شده، گزیده مقالات فارسی، تهران: نشر قطره، ۱۳۷۸، فصل ششم.
  4. «مونوگرافی روستای مجارشین». بایگانی‌شده از اصلی در ۱۴ فوریه ۲۰۱۵. دریافت‌شده در ۱۸ فوریه ۲۰۱۵.
  5. «نتایج سرشماری ایران در سال ۱۳۸۵». درگاه ملی آمار. بایگانی‌شده از روی نسخه اصلی در ۲۱ آبان ۱۳۹۲.
  • لغتنامهٔ دهخدا.