شیطانک‌های شاد

شیطانک‌های شاد (به انگلیسی: Merry Pranksters) پیروان نویسندهٔ آمریکایی کن کیسی بودند. کیسی و شیطانک‌های شاد به‌صورت اشتراکی در خانه‌های او در کالیفرنیا و اورگن زندگی می‌کردند و به‌سبب اهمیت جامعه‌شناختی یک سفر جاده‌ای طولانی در تابستان ۱۹۶۴ شناخته می‌شوند؛ سفری با یک اتوبوس مدرسه‌ای نقاشی‌شده به سبک هنر روان‌گردان، با نام فردر (اتوبوس)، همراه با برگزاری مهمانی‌ها و پخش ال‌اس‌دی.[۱] در این دوره آنان با بسیاری از چهره‌های راهبر ضدفرهنگ دهه ۱۹۶۰ دیدار کردند و پیشگام آنچه بعدها هیپی‌ها شناخته شد بودند؛ افرادی با رفتارهای نامتعارف، لباس‌های گره‌دار سرخ و سفید و آبی، و انکار جامعهٔ معمولی که آن را نظام حاکم می‌نامیدند. تام وولف ماجراجویی‌های آغازین آنان را در کتاب ۱۹۶۸ خود، آزمون اسید کول‌اید الکتریکی، روایت کرده است؛ از جمله اشاره‌ای به همان سفر حماسی ۱۹۶۴ با فردر تا هیوستون و دیدار با دوست کیسی، رمان‌نویس لری مک‌مرتری.[۲]

از اعضای شاخص گروه می‌توان به کن بابز، کارولین «دختر کوهستان» گارسیا، لی کوارنستروم و نیل کسدی اشاره کرد. استوارت برند، دوروتی فدیمان،[۳]

این رویدادها همچنین توسط یکی از شیطانک‌های اصلی، لی کوارنستروم، در خاطراتش با عنوان وقتی من یک دینامیت‌گذار بودم ثبت شده است.

ریشهٔ نام

در مصاحبه‌ای با سرویس جهانی بی‌بی‌سی در اوت ۲۰۱۴،[۴] کن بابز عنوان کرد که نام «شیطانک‌های شاد» ایدهٔ او بوده است:

کیسی و جرج واکر و من بیرون پرسه می‌زدیم و بقیه دور آتشی در خانهٔ کیسی در لا هوندا نشسته بودند. وقتی برگشتیم هوا تاریک شده بود و مایک هیگن صدا زد: «ایست! کی اون‌جاست؟» از دهانم پرید: «این منم، مسافر دلیر، آمده‌ام تا دستهٔ شادِ شیطانک‌ها را در سراسر کشور رهبری کنم، وارونهٔ مسیر پیشگامان! و شعارمان خواهد بود «نابودی تمام ملت»... البته نه به معنای تحت‌اللفظی؛ ساختمان‌هایشان را منفجر نمی‌کنیم، ذهن‌هایشان را منفجر می‌کنیم!»

اعضا

در اتوبوس

اگرچه دوستان و آشنایان کیسی وقت خود را با او در رانچ لا هوندای در کوه‌های سانتا کروز در جنوب سان‌فرانسیسکو می‌گذراندند، اما هستهٔ ۱۴ نفره‌ای که «دستهٔ شادِ شیطانک‌ها» را در سفر ۱۹۶۴ تشکیل دادند عبارت بودند از:[۵][۶]

  • کن کیسی (رئیس، کاپیتان فلگ یا سواشباکلر)، نویسنده (۱۹۳۵–۲۰۰۱)
  • نیل کسدی (آقای محدودیت سرعت)، راننده (مسیر شرقی)، نویسنده (۱۹۲۶–۱۹۶۸)
  • کتی کاسامو (برهنهٔ تمام‌عیار)، بازیگر، دوست‌دختر لری هنکین (۱۹۳۸–۱۹۹۲)
  • ران بیورت (هاسلر)، عکاس (۱۹۳۹–)
  • کن بابز (مسافر بی‌باک)، نویسنده، دوست‌پسر پائولا سوندستن (۱۹۳۶–)
  • جان بابز (گاهی اوقات گم‌می‌شود)، برادر بزرگ‌تر کن بابز (۱۹۳۷–۲۰۱۲)
  • جین برتن (کلا گشنه)، استاد فلسفهٔ استنفورد، باردار در آن زمان
  • سندی لمان-هاوپت (دیس-مونت)، مهندس صدا، برادر کوچک‌تر کارل لمان-هاوپت (۱۹۴۲–۲۰۰۱)
  • پائولا سوندستن (گرچن فچین یا ملکه اسلایم)، دوست‌دختر کن بابز
  • مایک هیگن (عملکرد ناقص)، فیلم‌بردار
  • جرج واکر (به‌ندرت قابل‌مشاهده) (۱۹۳۹–)
  • استیو لامبرت (زونکر)، تاجر (۱۹۴۲–۱۹۹۸)
  • چاک کیسی (برادر چارلی)، برادر کن
  • دیل کیسی (پرانرژی)، پسرعموی کن، «کشیش اتوبوس»[۷]
  • لیندا برین (ناشناس)، دختر ۱۴ سالهٔ فراری که در کانادا به اتوبوس پیوست

بیرون از اتوبوس

سایر شیطانک‌ها (که همگی در نخستین سفر سراسری شرکت نکردند، هرچند ممکن است در سفرهای بعدی حاضر بوده باشند) عبارتند از: کارولین آدامز گارسیا (دختر کوهستان)، کلویی اسکات، جان پیج براونینگ، گوردون «دَس» آدامز، آنتونی دین ولز، دنیس کافمن، ران بویز، پل فاستر، پیتر دما، نورمن هارتوگ، دوروتی فدیمان، کتی، جون، استفنی کیسی، زین کیسی، آلن ترک، جان ترنس تریسی، سایمن ببز، مارجی پیاجو، لارنس شراتلیف، لیا کسدی، یوفوریا فاستر، مت وِید، استوارت برند، دل کلوز، ویوی گروی، پل کراسنر، لی کوارنستروم، اد مک‌کلنهان، گرنی نورمن، رابرت استون، امیلیا هازلیپ.

سفر اتوبوس به سوی شرق

فِردِر، اتوبوس دوم کن کیسی و شیطانک‌های شاد

در ۱۷ ژوئن ۱۹۶۴، کیسی و ۱۳ نفر از شیطانک‌های شاد در رانچ لا هوندا سوار فردر شدند و به‌سوی شرق حرکت کردند. کیسی می‌خواست ببیند وقتی خودانگیختگی الهام‌گرفته از توهم‌زاها با ابتذال و همسان‌سازی جامعهٔ آمریکایی که او می‌دید روبه‌رو شود، چه رخ می‌دهد. کن بابز گفته که این سفر اتوبوسی حرکت تاریخی آمریکا به سمت غرب را وارونه کرد.[۸]

هدف اصلی سفر، جشن گرفتن انتشار رمان گاهی یک هوس بزرگ (۱۹۶۴) و بازدید از نمایشگاه جهانی نیویورک (۱۹۶۴) بود. شیطانک‌ها به‌طور مشتاقانه از ماری‌جوانا، آمفتامین‌ها و LSD استفاده می‌کردند و گفته می‌شود در طول سفر بسیاری را با این مواد «روشن» کردند.[۹]

مقصد اعلام‌شدهٔ اتوبوس نقاشی‌شده با سبک هنر روان‌گردان، «furthur/فراتر»، فراتر از هدف شیطانک‌ها بود: مقصدی که تنها از راه گستراندن ادراک فرد از واقعیت به آن می‌شد رسید.[۹]

رابرت استون که هنگام رسیدن اتوبوس در نیویورک با آنها دیدار کرد، در خاطرات خود، پرایم گرین: به یاد دههٔ شصت (۲۰۰۷) نوشت همراهان کیسی چه کسانی بودند و از نیل کسدی به عنوان «بهترین رانندهٔ جهان» یاد کرد؛ همچنین از کن بابز، جین برتن، جرج واکر، سندی لمان-هاوپت، مایک هیگن، ران بیورت، چاک و دیل کیسی، جان ببز، استیو لامبرت و پائولا ساندسترن نام برد.[۱۰]

زین کیسی و سایمن ببز ویدئو و صوت‌های ضبط‌شدهٔ سفر را تدوین کردند و یک دی‌وی‌دی (۱۹۹۹) با عنوان آزمون اسید منتشر شد.

فرشتگان جهنم

کیسی و شیطانک‌ها با فرشته‌های جهنم و گروه موتورسواری یاغی، رابطه داشتند و کیسی آنها را با LSD آشنا کرد. جزئیات این رابطه در کتاب وولف که پیش‌تر ذکر شد، در کتاب هانتر اس. تامپسون، فرشتگان جهنم: سرگذشت عجیب و هولناک باندهای موتورسواری یاغی (۱۹۶۶)، و در شعر آلن گینزبرگ با عنوان «اولین مهمانی در خانهٔ کن کیسی با فرشتگان جهنم» (دسامبر ۱۹۶۵) آمده است.[۱۱]

رویدادهای بعدی

در ۱۹۶۹، فِردِر و شیطانک‌ها (بدون کیسی) در جشنوارهٔ ووداستاک شرکت کردند. همان سال آنان در جشنواره پاپ تگزاس در لویسویل، تگزاس نیز حاضر شدند.

کتاب جعبهٔ شیطانی (۱۹۸۶) کیسی، مجموعه‌ای از قطعات کوتاه (برخی دربارهٔ شیطانک‌های شاد)، با موفقیت چشمگیری روبه‌رو شد.[۱۲] رمان بعدی او، آواز ملوان(۱۹۹۲)،[۱۳] چنین نبود و منتقدان آن را غیرقابل درک دانستند. در ۱۹۹۴، کیسی با شیطانک‌ها به تور رفت و چرخش: یک واقعیت آیینی در سه چهارم به‌علاوه در صورت لزوم وقت اضافه را که در ۱۹۸۹ دربارهٔ هزاره نوشته بود و از آثار ال. فرانک باوم دربارهٔ جادوگر شهر اُز تأثیر گرفته بود، اجرا کرد.

شیطانک‌های شاد بخش زیادی از کارهایشان را در سفرهای اتوبوسی فیلم‌برداری و صداگذاری کردند. بخشی از این مواد در مستندها ظاهر شده است، از جمله در مجموعهٔ بی‌بی‌سی رقص در خیابان.[۱۴] نسخه‌ای از فیلم تدوین‌شده توسط کیسی نیز از طریق وب‌سایت‌های رسمی توزیع آثار در دسترس است.

اتوبوس اصلی شیطانک‌ها در مزرعهٔ کیسی در اورگن است. در نوامبر ۲۰۰۵، زین کیسی و خانواده و گروهی از شیطانک‌های شاد اولیه آن را از باتلاق بیرون کشیدند تا بازسازی‌اش کنند.[۱۵][۱۶] مؤسسه اسمیتسونین قصد داشت اتوبوس را که دیگر قابل حرکت نبود به تملک درآورد، اما کیسی نپذیرفت و حتی کوشید با ارائهٔ اتوبوسی جعلی شوخی‌ای با اسمیتسونین بکند که ناموفق بود.[۱۷]

کیسی بر اثر عوارض سرطان کبد در نوامبر ۲۰۰۱ درگذشت.

مستند ۲۰۱۱

الکس گیبنی و الیسون الوود مستند سفر افسانه‌ای (۲۰۱۱) را دربارهٔ شیطانک‌های شاد کارگردانی کردند که در ۵ اوت ۲۰۱۱ منتشر شد.[۱۸][۱۹]

سفر پنجاهمین سالگرد

در آوریل ۲۰۱۴، زین کیسی به‌همراه دریک استیونز کیک‌استارتری برای تأمین مالی سفر پنجاهمین سالگرد اتوبوس فردر راه انداخت و به اهداکنندگان فرصت داد سوار فردر شوند. این حرکت موفق بود و سفر میان ژوئن و سپتامبر ۲۰۱۴ انجام گرفت. گروهی از فیلم‌سازان این سفر را مستندسازی کردند و فیلمی با عنوان فراتر رفتن (Going Furthur) منتشر کردند.

منابع

  1. "Ken Kesey and the Merry Pranksters". Univie.ac.at. Retrieved 2017-07-28.
  2. Anderson, Kurt (2011-08-12). "Ken Kesey's Magic Trip and Extreme Tango". Studio 360 (به انگلیسی). Retrieved 2017-07-28.
  3. The Electric Kool-Aid Acid Test. p. 5.
  4. "LSD Road Trip". BBC World Service. 2014-08. Retrieved 2017-07-28. {{cite web}}: Check date values in: |date= (help)
  5. Stone, Robert (2007). Prime Green: Remembering the Sixties. HarperCollins. p. 120.
  6. Cavallo, Dominick (1999). A Fiction of the Past: The Sixties in American History. St. Martin's Press. pp. 110–11. ISBN 0-312-21930-X.
  7. Kesey, Ken (1990). The Further Inquiry. Viking. p. 133.
  8. Cavallo, Dominick (1999). A Fiction of the Past: The Sixties in American History. St. Martin's Press. pp. 110–11. ISBN 0-312-21930-X.
  9. 1 2 Studio 360: Episode #1232
  10. Stone, Robert (2007). Prime Green: Remembering the Sixties. HarperCollins. p. 120.
  11. Ginsberg, Allen (1988). Collected Poems 1947-1980. Harper Perennial Library Edition. p. 374. ISBN 978-0-06-091494-3.
  12. Kesey, Ken (1987). Demon Box. New York, NY: Penguin Books. ISBN 978-0-14-008530-3. OCLC 15016784.
  13. Kesey, Ken (1993). Sailor Song. Penguin Books. ISBN 978-0-14-013997-6.
  14. "Dancing In the Street". IMDb. 1995.
  15. "Ken Kesey's original magic bus being restored". Today.com. 2006-01-20. Retrieved 2012-07-15.
  16. "Kesey's Merry Prank: Bus Isn't The Original -- Smithsonian Says It Doesn't Want '47 Model". The Seattle Times. 1990-11-02. Retrieved 2011-07-18.
  17. "Kesey's Merry Prank: Bus Isn't The Original -- Smithsonian Says It Doesn't Want '47 Model". The Seattle Times. 1990-11-02. Retrieved 2011-07-18.
  18. Kerr, Euan (2011-09-02). "The harsh reality behind the Merry Pranksters 'Magic Trip'". Minnesota Public Radio. Retrieved 2025-09-27.
  19. Jenkins, Mark (2011-08-04). "'Magic Trip': High Times With The Merry Pranksters". National Public Radio. Retrieved 2025-09-27.

پیوند به بیرون