عطاء بن یسار
| نام کامل | ابومحمد عطاء بن یسار الهلالی المدنی |
|---|---|
| زادروز | ۲۹ هجری قمری (حدود ۶۴۹ میلادی) |
| زادگاه | مدینه، خلافت راشدین |
| تاریخ درگذشت | ۹۴ یا ۱۰۳ هجری قمری (حدود ۷۱۳ یا ۷۲۱ میلادی) |
| مکان درگذشت | مدینه، خلافت اموی |
| دوران | تابعین |
| شناخته‌شده برای | راوی حدیث، واعظ و قصه‌گوی مسجد النبی |
| خویشاوندان سرشناس | سلیمان بن یسار (برادر) |
ابومحمد عطاء بن یسار هلالی مدنی (۲۹ – ۹۴ یا ۱۰۳ هجری قمری) از تابعان، راویان حدیث و واعظان مدینه بود. او برادر سلیمان بن یسار، یکی از هفت فقیه مدینه، به‌شمار می‌رفت. عطاء به دلیل جلسات منظم پند و اندرز در مسجد النبی شهرت داشت.[۱]
نام و نسب
پدر عطاء، یسار، از اسیران ایرانی بود که به مدینه آورده شد و به عنوان غلام در اختیار میمونه بنت حارث، همسر پیامبر اسلام، قرار گرفت. به این ترتیب، عطاء نیز همچون برادرش سلیمان، از تبار ایرانی به‌شمار می‌آمد.[۱] خود عطاء نیز ابتدا برده بود و سپس توسط میمونه آزاد شد.[۲]
زندگی و تحصیل
عطاء بن یسار در سال ۲۹ هجری قمری در مدینه متولد شد. او برای فراگیری حدیث نزد بسیاری از صحابهٔ پیامبر اسلام شاگردی کرد. از جمله استادان او می‌توان به میمونه بنت حارث، زید بن ثابت، عایشه بنت ابی‌بکر، اسامه بن زید، ابوهریره، ابوایوب انصاری، ابوسعید خدری و عبدالله بن عمر اشاره کرد.[۲][۳]
کسانی که از عطاء حدیث نقل کرده‌اند نیز شامل افرادی چون ابن شهاب زهری، زید بن اسلم، صفوان بن سلیم، عمرو بن دینار و برادرش سلیمان بن یسار می‌شوند.[۱][۳]
جایگاه علمی و روایی
عطاء بن یسار در علم رجال، «ثقه» (قابل اعتماد) توصیف شده است. ابن سعد او را «ثقه، صالح و کثیر الحدیث» خوانده است.[۲] شمس‌الدین ذهبی نیز او را «الشیخ الامام، الواعظ» توصیف کرده است.[۱] احادیث او در کتب شش‌گانهٔ حدیث اهل سنت نقل شده و صاحبان صحاح از او روایت کرده‌اند.[۳]
ویژگی‌های شخصیتی
عطاء بن یسار به عنوان واعظ و قصه‌گوی مسجد النبی شناخته می‌شد و به‌طور منظم در آنجا برای مردم سخنرانی‌های پندآموز ایراد می‌کرد.[۳] او همچنین به عبادت و روزه‌داری شهرت داشت و برخلاف برادرش سلیمان که تمام روزهای سال را روزه می‌گرفت، عطاء یک روز در میان روزه می‌گرفت.[۱]
وفات
تاریخ وفات عطاء بن یسار به اختلاف سال ۹۴ یا ۱۰۳ هجری قمری ثبت شده است. او در مدینه درگذشت.[۱][۴]
منابع
- ابن سعد، محمد. الطبقات الکبری (به عربی). دار الکتب العلمیة.
- ذهبی، شمس‌الدین. سیر أعلام النبلاء (به عربی). مؤسسة الرسالة.
- مزی، یوسف بن عبدالرحمن. تهذیب الکمال (به عربی). مؤسسة الرسالة.
- تابعین
- محدثان اهل سنت
- راویان حدیث
- اهالی مدینه
- درگذشتگان ۱۰۳ (قمری)