فرهنگ در شیراز

فرهنگ در شیراز نقش ویژه‌ای در فرهنگ ایران دارد و به عنوان یکی از «پایتخت‌های فرهنگی ایران» محسوب می‌شود.^[۱]

در جهان پیشینه ایرانیان را به پرسپولیس (پاسارگاد) و ایرانیان را پارس می‌دانند که خود گواه نقش منطقه پارس با مرکزیت شیراز دارد.^[۲]

شاعران بسیاری از این شهر برخاسته‌اند. از میان آن‌ها سعدی و حافظ شهرت جهانی پیدا کرده‌اند. آرامگاه این دو شاعر همواره پذیرای جهانگردان بسیاری از سراسر جهان می‌باشد. از دیگر شاعران معروف شیرازی می‌توان به اهلی شیرازی، شوریده شیرازی، قاآنی شیرازی و وصال شیرازی اشاره نمود، و از شاعران معاصر آن می‌توان از مهدی حمیدی شیرازی که حافظ معاصر نام داشت و بیژن سمندر ترانه‌سرا و بنیان‌گذار شعر با گویش شیراز نام برد.^[۳]

شیراز به شهر شعر، شراب، باغ و گل و بلبل معروف است. باغ در فرهنگ ایرانیان از جایگاه ویژه‌ای برخوردار است و شیراز از قدیم به داشتن باغ‌های بسیار و زیبا مشهور بوده است. شیراز از دوران باستان باغ‌های انگور فراوانی داشته و همین باعث شهرت جهانی شراب شیراز در دنیا شده است. امروزه بیش‌تر باغ‌های این شهر در شمال غرب آن و در مناطق قصردشت، کشن، چمران و معالی‌آباد واقع شده‌اند. تعدادی از باغ‌های شیراز از لحاظ تاریخی بسیار حایز اهمیت هستند و به‌عنوان مراکز مهم گردشگری به‌شمار می‌آیند. از معروف‌ترین این باغ‌ها می‌توان به باغ ارم، باغ عفیف‌آباد، باغ دلگشا و باغ جهان‌نما اشاره نمود.^[۳]

• بررسی مراحل تاریخی و تأثیرگذار بر فرهنگ شهر
• دوران‌های طلایی و نقش شیراز در فرهنگ ایران

• معرفی شاعران برجسته‌ای مانند حافظ، سعدی و دیگران
• بررسی آثاری که بازتاب دهنده روح و زندگی اجتماعی شیراز هستند

• معماری تاریخی: مساجد، آرامگاه‌ها و بناهای تاریخی
• باغ‌ها و فضاهای سبز: نمونه‌هایی مانند باغ ارم
• هنرهای دستی و صنایع‌دستی بومی

• موسیقی سنتی و محلی
• نمایش‌ها، جشنواره‌ها و رویدادهای هنری

از آنجایی که شیراز دارای محلات و خاندان های بزرگ و کوچک می‌باشد طبیعتاً آداب و رسوم های متنوعی به چشم میخورد به طوری که گاهی اوقات بین دو محله همسایه تفاوت های زیادی از لحاظ اجتماعی و ادبی مشاهده میشود .

• جشن‌ها و مراسم سنتی مرتبط با مناسبت‌های مختلف

نوروز، یلدا، ماه رمضان، عید قربان، عید غدیرخم، عقد، عروسی و مرگ مراسم خاص خود را دارند. آنها همچنین در مورد زنان باردار نیز عقایدی خاص دارند.^[۴]

• شاهچراغ
• آستانه سید علاءالدین حسین
• مسجد وکیل
• مسجد نو
• حمام وکیل
• ارگ کریم خان
• تخت جمشید
• نفش رستم
• کاخ اردشیر بابکان
• گهواره دید
• نارنجستان قوام
• سرای مشیر
• خانه شاپوری
• خانه قوام
• سرای فیل
• خانه زینت الملک
• مسجد نصیرالملک
• مسجد مشیرالملک
• مسجد سپهسالار
• حافظیه
• سعدیه
• باغ ارم
• باغ جهان‌نما
• باغ دلگشا
• باغ ملی
• باغ عفیف آباد
• باغ جنت
• نقش گردشگری در ترویج و حفظ فرهنگ شیراز

• تأثیر مدرنیته و جهانی‌شدن بر فرهنگ بومی
• ابتکارات و پروژه‌های فرهنگی در جهت حفظ هویت محلی

آداب و رسوم شیرازیها