قانون وایت
قانون وایت (به انگلیسی: White's law)، که به نام لِزلی وایت نامگذاری شده و در سال ۱۹۴۳ منتشر شد، بیان میکند که با ثابت ماندن سایر عوامل، «تکامل فرهنگی بهصورت میزان انرژی مصرفی سرانه در سال افزایش مییابد، یا بهصورت بهرهوری وسایل ابزاری از بهکارگیری انرژی برای انجام کار افزایش مییابد».[۱]
توضیحات

وایت از فرهنگ به عنوان یک پدیده انسانی کلی صحبت کرد و ادعا کرد که از «فرهنگها» به صورت جمع صحبت نمیکند. نظریه او که در سال ۱۹۵۹ در کتاب «تکامل فرهنگ: توسعه تمدن تا سقوط روم» منتشر شد، علاقه به تکاملگرایی اجتماعی را دوباره برانگیخت و بهطور برجستهای در میان نوتکاملگرایان شمرده میشود. او معتقد بود که فرهنگ - به معنای مجموع تمام فعالیتهای فرهنگی بشر بر روی کره زمین - در حال تکامل است.
وایت بین سه مؤلفه فرهنگ تمایز قائل شد:
- فناورانه،
- جامعهشناختی و
- ایدئولوژیک، و استدلال کرد که این مؤلفه فناورانه است که نقش اصلی را ایفا میکند یا عامل تعیینکننده اصلی مسئول تکامل فرهنگی است.
خلاصه استدلال
رویکرد مادیگرایانه وایت در نقل قول زیر مشهود است: «انسان به عنوان یک گونه حیوانی، و در نتیجه فرهنگ به عنوان یک کل، به ابزارهای مادی و مکانیکی سازگاری با محیط طبیعی وابسته است.»[۲] این مؤلفه فناورانه را میتوان به عنوان ابزارهای مادی، مکانیکی، فیزیکی و شیمیایی و همچنین نحوه استفاده افراد از این فنونها توصیف کرد. استدلال وایت در مورد اهمیت فناوری به شرح زیر است:[۳]
- فناوری تلاشی برای حل مشکلات بقا است.
- این تلاش درنهایت بهمعنای تصرفکردن انرژی کافی و اختصاص آن به نیازهای انسانی است.
- جوامعی که انرژی بیشتری را تصرف و از آن بهطور کارآمدتری استفاده میکنند، نسبت به سایر جوامع مزیت دارند.
- بنابراین، این جوامع مختلف از نظر تکاملی پیشرفتهتر هستند.
از نظر وایت، «کارکرد اصلی فرهنگ» و کارکردی که سطح پیشرفت آن را تعیین میکند، توانایی آن در «مهار و کنترل انرژی» است. قانون وایت بیان میکند که معیار قضاوت در مورد درجه نسبی تکامل فرهنگ، میزان انرژی است که میتواند تصرف کند (مصرف انرژی). وایت بین پنج مرحله از رشد انسان تمایز قائل میشود. در حالت اول، افراد از انرژی عضلات خود استفاده میکنند. در حالت دوم، آنها از انرژی حیوانات اهلی استفاده میکنند. در مورد سوم، آنها از انرژی گیاهان استفاده میکنند (بنابراین وایت در اینجا به انقلاب کشاورزی اشاره دارد). در چهارم، آنها یادمیگیرند که از انرژی منابع طبیعی استفاده کنند: زغالسنگ، نفت، گاز. در مورد پنجم، آنها انرژی هستهای را مهار میکنند.
فرمول انرژی وایت
وایت فرمولی را معرفی کرد:
که در آن E معیاری از انرژی مصرفی سرانه در سال، T معیاری از بهرهوری عوامل فنیِ بهکارگیرنده انرژی و C نشان دهنده درجه توسعه فرهنگی است. به گفتهٔ خودش: «قانون اساسی تکامل فرهنگی» این بود که «فرهنگ با افزایش میزان انرژی مصرفی سرانه در سال، یا با افزایش بهرهوری وسایل ابزاری برای بهکارگیری انرژی برای انجام کار، تکامل مییابد.»[۴] بنابراین «ما دریافتهایم که پیشرفت و توسعه تحت تأثیر بهبود ابزارهای مکانیکی که با آنها انرژی مهار و به کار گرفته میشود و همچنین افزایش میزان انرژی به کار گرفته شده قرار میگیرد.»[۲] اگرچه وایت مانند آرمانشهرگرایان فناورانه، از وعده دادن اینکه فناوری نوشداروی تمام مشکلاتی است که بشر را تحت تأثیر قرار میدهد، خودداری میکند، اما نظریه او عامل فناوری را مهمترین عامل در تکامل جامعه میداند و شبیه به آثار متاخر گرهارد لنسکی، نظریه مقیاس کارداشف ستارهشناس روسی، نیکولای کارداشف و برخی از مفاهیم تکینگی فناوری است.
تحقیقات پیشین
در سال ۱۹۱۵، جغرافیدان جیمز فیرگریو قانون مشابهی را در مورد تاریخ مطرح کرد. او نوشت، تاریخ، در وسیعترین معنای خود، از جنبه مادی، داستان توانایی فزاینده انسان در کنترل انرژی است. منظور او از انرژی، ظرفیت انجام کار، برای ایجاد - نه کنترل - حرکت انسانها و ماشینها بود. زندگی انسان صرف تلاش برای مهار هرچه بیشتر انرژی و هدر دادن هرچه کمتر آن میشود. هر وسیلهای که او بتواند بیشتر مهار کند یا کمتر هدر دهد، نشاندهندهٔ یک پیشرفت و رویداد مهم در تاریخ جهان است. اختراعات نشاندهنده مراحل پیشرفت هستند. او در سال اول جنگ جهانی اول معتقد بود که اتحادیه مللِ در شرف تأسیس، مرحله دیگری از پیشرفت در صرفهجویی در انرژی خواهد بود، زیرا انرژی تلفشده در جنگها را ذخیره خواهد کرد.[۵]
جستارهای وابسته
- مهندسی نجومی – اشیاء برساخته بسیار بزرگ
- سه قانون کلارک – اصول مطرح شده توسط نویسنده داستانهای علمی تخیلی بریتانیایی آرتور سی. کلارک
- معادله دریک – تخمین تمدنهای فرازمینی
- مقیاس کارداشف
- ستاره تبی – ستارهای که به دلیل رویدادهای کمنور غیرمعمول شناخته شده است
- گرهارد لنسکی
- مرتبههای بزرگی (توان) – مقایسه طیف وسیعی از توانهای فیزیکی
- مرتبههای بزرگی (انرژی) – مقایسه طیف وسیعی از انرژیها
- سیگنال رادیویی از HD 164595 – ستارهای در صورت فلکی هرکول
- زمینسازی – فرایند مهندسی سیارهای فرضی
- تأمین و مصرف انرژی جهان – تولید و استفاده جهانی از انرژی
منابع
- ↑ American Materialism بایگانیشده در ۲۰۱۲-۰۷-۱۶ توسط Wayback Machine. College of Arts & Sciences | The University of Alabama
- 1 2 American Materialism بایگانیشده در ۲۰۱۲-۰۷-۱۶ توسط Wayback Machine. College of Arts & Sciences | The University of Alabama
- ↑ Leslie White (The United States, 1900-1975). Minnesota State University
- ↑ White, Leslie A. (2007). The Evolution of Culture: THE DEVELOPMENT OF CIVILIZATION TO THE FALL OF ROME. Left Coast Press. ISBN 978-1-59874-144-5.
- ↑ Fairgrieve, James, (1915). Geography and World Power, (Kent: University of London Press), pp 4, 346, https://archive.org/details/geographyworldpo0000jame_d5r8/page/4/mode/2up?view=theater الگو:Pd-notice
- انسانشناسی
- نظریههای تاریخ