قلعه اوترانتو

قلعه اوترانتو
صفحهٔ عنوان چاپ دوم، ۱۷۶۵. در این چاپ نام هورس والپول به‌عنوان نویسنده آشکار شد و عنوان فرعی A Gothic Story به اثر افزوده شد.
نویسنده(ها)هورس والپول
عنوان اصلیThe Castle of Otranto
کشور پادشاهی بریتانیای کبیر
زبانانگلیسی
موضوع(ها)وراثت و مشروعیت، اقتدار خانوادگی، امر فراطبیعی
گونه(های) ادبیادبیات گوتیک، داستان ترسناک
رویداده دراوترانتو، جنوب ایتالیا
ناشرتوماس لاوندز
تاریخ نشر
۲۴ دسامبر ۱۷۶۴ (با تاریخ ۱۷۶۵ روی صفحهٔ عنوان)[۱]
گونه رسانهچاپی
متنقلعه اوترانتو در ویکی‌نبشته

قلعه اوترانتو (انگلیسی: The Castle of Otranto) رمانی از نویسندهٔ انگلیسی هورس والپول است که نخستین بار در ۲۴ دسامبر ۱۷۶۴ منتشر شد. چاپ نخست بی‌نام بود و اثر را ترجمهٔ انگلیسی متنی ایتالیایی و کهن معرفی می‌کرد. والپول در چاپ دومِ ۱۷۶۵ نویسندگی خود را آشکار کرد و عنوان فرعی «یک داستان گوتیک» (A Gothic Story) را بر کتاب گذاشت.[۲] از همین رو، قلعه اوترانتو در تاریخ‌نگاری ادبی به‌طور متعارف نخستین رمان گوتیک شناخته می‌شود و کاربرد آگاهانهٔ واژهٔ «گوتیک» در چاپ دوم نقشی مهم در شکل‌گیری مفهوم بعدی این ژانر داشت.[۳] پژوهش‌های جدید در عین حال ریشه‌های ادبی گوتیک را در آثاری پیش از والپول، از نمایشنامه‌های ویلیام شکسپیر تا شعر گورستان و احیای علاقه به ادبیات قرون وسطایی، دنبال کرده‌اند و اهمیت اوترانتو را در گردآوردن و بازآفرینی آگاهانهٔ این گرایش‌ها در قالبی تازه می‌بینند.[۴]

رمان ماجرای مانفرد، فرمانروای اوترانتو، و تلاش او برای حفظ قدرت و تداوم خاندانش را روایت می‌کند. مرگ ناگهانی پسرش کنراد زیر کلاه‌خودی غول‌آسا، پیشگویی دربارهٔ از دست رفتن قلعه، راهروهای زیرزمینی، پرتره‌های متحرک، اشباح و قطعات عظیم زره، جهانی را می‌سازند که در آن گذشتهٔ سرکوب‌شده به‌طور مادی وارد زمان حال می‌شود. والپول در پیشگفتار چاپ دوم توضیح داد که در پی پیوند دادن آزادی خیال در رمانس‌های قدیمی با رفتار طبیعی‌تر شخصیت‌ها در داستان معاصر بوده است.[۵] حاصل این تجربه مجموعه‌ای از قراردادهای روایی بود که در گوتیک بعدی ماندگار شدند، از قلعهٔ تهدیدآمیز و خاندان گرفتار گذشته تا فرمانروای مستبد، زن جوان تحت تعقیب، وراثت مسئله‌دار و ظهور امر فراطبیعی در دل منازعات خانوادگی.[۱]

انتشار و زمینه

چاپ نخست قلعه اوترانتو با نوعی جعل ادبی حساب‌شده به بازار آمد. صفحهٔ عنوان کتاب «ویلیام مارشال» را مترجم اثری از «اونوفریو مورالتو»، روحانی کلیسای سن نیکلاس در اوترانتو، معرفی می‌کرد. پیشگفتار ادعا داشت که نسخهٔ اصلی در کتابخانهٔ خانواده‌ای کاتولیک در شمال انگلستان پیدا شده و در ۱۵۲۹ در ناپل با حروف قدیمی چاپ شده است. زمان داستان نیز به‌طور تقریبی میان آغاز و پایان جنگ‌های صلیبی قرار داده می‌شد. والپول با این چارچوب می‌توانست حضور معجزه، پیشگویی، اشباح و دیگر رخدادهای فراطبیعی را به باورهای یک جامعهٔ قرون وسطایی نسبت دهد و در همان حال داستان را به خوانندهٔ سدهٔ هجدهم عرضه کند.[۵] کتاب در لندن به دست توماس لاوندز منتشر شد و صفحهٔ عنوان چاپ نخست تاریخ ۱۷۶۵ داشت، هرچند انتشار واقعی آن در شب ۲۴ دسامبر ۱۷۶۴ انجام شد.[۱]

موفقیت چاپ نخست سبب شد والپول در چاپ دوم هویت خود را آشکار کند. این چاپ در ۱۷۶۵ به دست ویلیام باتو منتشر شد و عنوان The Castle of Otranto: A Gothic Story را به کار برد.[۶] پیشگفتار تازه توضیحی روشن‌تر دربارهٔ تجربهٔ ادبی والپول ارائه می‌کرد. از نگاه او، رمانس قدیمی آزادی گسترده‌ای برای خیال و امر نامحتمل داشت، در حالی که داستان جدید رفتار شخصیت‌ها و زندگی روزمره را با محدودیت بیشتری بازنمایی می‌کرد. اوترانتو تلاشی برای قرار دادن شخصیت‌هایی با واکنش‌های انسانی در موقعیت‌هایی آشکارا نامحتمل و فراطبیعی بود.[۳] واژهٔ «گوتیک» نیز در فرهنگ سدهٔ هجدهم معانی متعددی داشت و به تاریخ اقوام گوت، سیاست و آزادی‌های باستانی، قرون وسطی، معماری و عتیقه‌گرایی اشاره می‌کرد. کاربرد آن برای داستان والپول به گسترش معنای ادبی واژه، با تأکید بر گذشتهٔ قرون وسطایی، رمز و امر فراطبیعی، کمک کرد.[۷]

خانهٔ استرابری هیل در توییکنهام، اقامتگاه گوتیک هورس والپول. معماری، مجموعه‌داری و داستان گوتیک او از علاقه‌ای مشترک به گذشتهٔ قرون وسطایی و ایجاد فضای تاریخی و خیال‌انگیز سرچشمه می‌گرفتند.

قلعه اوترانتو در همان فضای فرهنگی‌ای نوشته شد که والپول در آن خانهٔ استرابری هیل را با معماری و تزئینات الهام‌گرفته از قرون وسطی شکل می‌داد. استیون کلارک میان تخیل تزئینی، بازی با مقیاس، نور و فضای استرابری هیل و شیوهٔ ساخت جهان داستانی اوترانتو خویشاوندی می‌بیند.[۱] این رابطه را نمی‌توان به تطابق مستقیم خانه و قلعهٔ داستان فروکاست. پژوهش پیتر لیندفیلد دربارهٔ تصاویر بعدی جان کارتر نشان می‌دهد که پیوند مستقیم معماری استرابری هیل با قلعهٔ خیالی، با وجود رواج آن در نقد، در شواهد تصویری به آن صراحت دیده نمی‌شود.[۶] سنت نمایشی نیز برای والپول اهمیت داشت. او در پیشگفتار چاپ دوم از آزادی تخیل ویلیام شکسپیر دفاع کرد و پژوهش دربارهٔ گوتیک شکسپیری، به‌ویژه هملت و شبح پدر، یکی از منابع مهم شکل‌گیری الگوی قلعهٔ تسخیرشده، راز خانوادگی و بازگشت گذشته در داستان او را نشان داده است.[۸]

داستان و ساختار

تصویری برای چاپ برلینِ ۱۷۹۴ قلعه اوترانتو، طراحی یوهان ویلهلم مایل و حکاکی یوهان فریدریش بولت. این تصویر از مجموعهٔ کتابخانهٔ هوتن دانشگاه هاروارد است.

داستان با آماده‌شدن ازدواج کنراد، تنها پسر مانفرد و هیپولیتا، با ایزابلا آغاز می‌شود. مانفرد برای انجام سریع ازدواج اصرار دارد، زیرا پیشگویی قدیمی اعلام کرده است که قلعه و فرمانروایی اوترانتو زمانی از خاندان کنونی خارج خواهد شد که مالک حقیقی آن برای سکونت در قلعه «بیش از اندازه بزرگ» شود. پیش از مراسم، کنراد زیر کلاه‌خودی عظیم و ناشناخته کشته می‌شود. کلاه‌خود به نمونه‌ای که بر مجسمهٔ آلفونسوی نیک در کلیسای نزدیک قلعه قرار داشته شباهت دارد. مانفرد که مرگ پسرش را تهدیدی برای تداوم دودمان می‌بیند، تصمیم می‌گیرد از هیپولیتا جدا شود و خود با ایزابلا ازدواج کند. ایزابلا از او می‌گریزد و از راه گذرگاه‌های زیرزمینی قلعه با کمک جوانی به نام تئودور به کلیسا پناه می‌برد.[۵]

مانفرد تئودور را به جادوگری و دست داشتن در مرگ کنراد متهم می‌کند و فرمان مرگ او را می‌دهد. هنگام آماده‌شدن تئودور برای اعدام، راهبی به نام جروم نشانی روی بدن او را می‌بیند و درمی‌یابد که جوان پسر گمشدهٔ اوست و از تبار اشرافی می‌آید. در ادامه، فردریک، پدر ایزابلا و مدعی دیگری برای اوترانتو، وارد داستان می‌شود. تئودور به ماتیلدا، دختر مانفرد، دل می‌بندد و مجموعه‌ای از مذاکرات ازدواج و ادعاهای وراثتی سرنوشت دو خانواده را به هم پیوند می‌زند. مانفرد سرانجام با تصور اینکه ایزابلا را در حال دیدار با تئودور یافته است، در تاریکی دختر خود ماتیلدا را با خنجر زخمی می‌کند. مرگ ماتیلدا با تحقق نهایی پیشگویی همراه می‌شود. پیکری غول‌آسا از آلفونسو ظاهر می‌شود، دیوارهای قلعه فرو می‌ریزند و نسب تئودور حق او را بر اوترانتو آشکار می‌کند. مانفرد از حکومت کناره می‌گیرد و همراه هیپولیتا به زندگی مذهبی روی می‌آورد. تئودور در پایان با ایزابلا ازدواج می‌کند، در حالی که اندوه مرگ ماتیلدا بر پایان داستان باقی می‌ماند.[۵]

ساختار پنج‌فصلی رمان با گفت‌وگوهای کوتاه، ورود و خروج سریع شخصیت‌ها و تمرکز بر یک بحران خانوادگی واحد، به نمایشنامه نزدیک است. رویدادهای فراطبیعی نیز به شکل اشیای بزرگ و مادی وارد روایت می‌شوند. کلاه‌خود، پا و دست غول‌آسا، شمشیر، پرترهٔ متحرک و پیکر آلفونسو هر بار نشان می‌دهند که گذشتهٔ خاندان را نمی‌توان در محدودهٔ قدرت مانفرد محصور کرد. در این ساختار، قلعه هم محل حکومت است و هم فضایی برای پنهان‌کاری، حبس و فرار. راهروها، اتاق‌ها، کلیسا و گذرگاه زیرزمینی امکان می‌دهند که کنترل سیاسی و خانوادگی مانفرد دائماً با حرکت دیگر شخصیت‌ها به چالش کشیده شود. کلارک عناصر ماندگار گوتیک والپول را در همین ترکیب قلعهٔ تاریک، پدرسالار مهاجم، زن جوان تحت تعقیب و گناه خانوادگی می‌بیند.[۱] پیوند میان مشروعیت حکومت، وراثت و امر فراطبیعی نیز سبب می‌شود بازگشت آلفونسو در پایان هم کارکرد روایی داشته باشد و هم منازعه بر سر حق مالکیت و تبار را حل کند.[۳]

پذیرش و میراث

شیوهٔ انتشار ناشناس بر نخستین واکنش‌ها به کتاب اثر گذاشت. منتقد جان لنگهورن در The Monthly Review در فوریهٔ ۱۷۶۵، زمانی که هنوز اثر به‌عنوان ترجمه‌ای از متنی قدیمی عرضه می‌شد، استعداد و نیروی تخیل آن را ستود.[۹] آشکارشدن نویسندگی والپول شرایط خواندن اثر را تغییر داد و همان نشریه در بررسی چاپ دوم با احتیاط بیشتری دربارهٔ «نامعقولی» سازوکارهای فراطبیعی آن نوشت.[۱] این تفاوت در استقبال اولیه نشان می‌دهد که بازی والپول با اصالت متن بخشی از تجربهٔ خود اثر بود. خوانندهٔ نخستین چاپ با داستانی روبه‌رو می‌شد که مدعی تعلق به گذشته بود، در حالی که خوانندهٔ چاپ دوم آن را آزمایشی آگاهانه از نویسنده‌ای معاصر می‌خواند.

اثر در دهه‌های بعد به یکی از نقاط مرجع شکل‌گیری رمان گوتیک تبدیل شد. نویسندگانی چون کلارا ریو به‌طور مستقیم به شیوهٔ والپول واکنش نشان دادند و در پایان سدهٔ هجدهم آن رادکلیف و متیو گرگوری لوئیس امکانات متفاوت تعلیق، هراس و امر فراطبیعی را گسترش دادند. گردش ترجمه‌ها و اقتباس‌ها سبب شد گوتیک از بریتانیا به شبکه‌ای اروپایی از داستان‌ها و سلیقه‌های ادبی راه پیدا کند.[۹] قراردادهایی که اوترانتو در تثبیت آن‌ها نقش داشت بعدها موضوع طنز جین آستن در نورثنگر ابی شد و در سدهٔ نوزدهم در آثاری مانند فرانکنشتاین اثر مری شلی صورت‌های تازه‌ای یافت. جایگاه تاریخی اوترانتو از این رو به تقلید مستقیم آثار بعدی محدود نیست. قلعه، گذشتهٔ خانوادگی، راز وراثت، شخصیت تحت تعقیب و امر فراطبیعی به مجموعه‌ای انعطاف‌پذیر از قراردادها تبدیل شدند که نویسندگان بعدی آن‌ها را با موضوع‌ها و فضاهای تازه ترکیب کردند.[۴][۳]

نفوذ اثر به صحنهٔ تئاتر نیز زود آغاز شد. رابرت جفسون نمایشنامهٔ The Count of Narbonne را بر پایهٔ داستان والپول نوشت و این اقتباس در ۱۷۸۱ روی صحنه رفت. پژوهش دربارهٔ تئاتر گوتیک آن را از تولیدات شکل‌دهندهٔ موج نمایشی دههٔ ۱۷۸۰ می‌داند، دوره‌ای که نور، صدا، صحنه‌آرایی و جلوه‌های نمایشی به ابزارهای مهم ایجاد هراس بدل شدند.[۱۰] نسخه‌های مصور و چاپ‌های متعدد نیز به شکل‌گیری تصور بصری از قلعه و شخصیت‌های آن کمک کردند. از دید تاریخ ادبی امروز، عبارت «نخستین رمان گوتیک» همچنان توصیف رایج جایگاه اوترانتو است، در حالی که پژوهش معاصر تاریخ گوتیک را به پیشینه‌های قرن هفدهم و نیمهٔ نخست سدهٔ هجدهم نیز گسترش می‌دهد. اهمیت ویژهٔ والپول در این چارچوب به خودآگاهی او در احیای گذشته، کاربرد صریح نام «گوتیک» و ترکیب آن با یک صورت تازه از داستان‌نویسی مربوط می‌شود.[۴][۷]

جستارهای وابسته

پانویس

  1. 1 2 3 4 5 6 Clarke, Stephen (2020). "Horace Walpole and the Gothic". In Angela Wright و Dale Townshend (ed.). The Cambridge History of the Gothic: Volume 1, Gothic in the Long Eighteenth Century (in English). Cambridge University Press. p. 120–140. doi:10.1017/9781108561044.006.
  2. ↑ "'Spine-tingling' stories in the 'blood-curdling' British Library" (in English). British Library. 29 اکتبر 2025. Retrieved 18 اوت 2026.
  3. 1 2 3 4 Watt, James (1999). "Origins: Horace Walpole and The Castle of Otranto". Contesting the Gothic: Fiction, Genre and Cultural Conflict, 1764–1832 (in English). Cambridge University Press. p. 12–41. doi:10.1017/CBO9780511484674.002.
  4. 1 2 3 Townshend, Dale (2020). "The Literary Gothic Before Horace Walpole's The Castle of Otranto". In Angela Wright و Dale Townshend (ed.). The Cambridge History of the Gothic: Volume 1, Gothic in the Long Eighteenth Century (in English). Cambridge University Press. p. 67–95. doi:10.1017/9781108561044.004.
  5. 1 2 3 4 Walpole, Horace (2014). Nick Groom (ed.). The Castle of Otranto: A Gothic Story (in English) (3 ed.). Oxford University Press. ISBN 9780198704447. {{cite book}}: از پارامتر ناشناخته |مجموعه= صرف‌نظر شد (کمک)
  6. 1 2 Lindfield, Peter N. (2016). "Heraldry and the Architectural Imagination: John Carter's Visualisation of The Castle of Otranto". The Antiquaries Journal (in English). 96: 291–313. doi:10.1017/S0003581516000226.
  7. 1 2 Groom, Nick (2020). "The Term 'Gothic' in the Long Eighteenth Century, 1680–1800". In Angela Wright و Dale Townshend (ed.). The Cambridge History of the Gothic: Volume 1, Gothic in the Long Eighteenth Century (in English). Cambridge University Press. p. 44–66. doi:10.1017/9781108561044.003.
  8. ↑ Williams, Anne (2020). "Shakespeare's Gothic Transmigrations". In Angela Wright و Dale Townshend (ed.). The Cambridge History of the Gothic: Volume 1, Gothic in the Long Eighteenth Century (in English). Cambridge University Press. p. 141–160. doi:10.1017/9781108561044.007.
  9. 1 2 Wright, Angela (2023). "Gothic Circulations". In Patrick Vincent (ed.). The Cambridge History of European Romantic Literature (in English). Cambridge University Press. p. 162–187. doi:10.1017/9781108683906.006.
  10. ↑ Backscheider, Paula R. (2020). "In Their Blood: The Eighteenth-Century Gothic Stage". In Angela Wright و Dale Townshend (ed.). The Cambridge History of the Gothic: Volume 1, Gothic in the Long Eighteenth Century (in English). Cambridge University Press. p. 198–221. doi:10.1017/9781108561044.010.

منابع

  • Walpole, Horace (2014). Nick Groom (ed.). The Castle of Otranto: A Gothic Story (in English) (3 ed.). Oxford University Press. ISBN 9780198704447. {{cite book}}: از پارامتر ناشناخته |مجموعه= صرف‌نظر شد (کمک)
  • Watt, James (1999). Contesting the Gothic: Fiction, Genre and Cultural Conflict, 1764–1832 (in English). Cambridge University Press.
  • Clarke, Stephen (2020). "Horace Walpole and the Gothic". In Angela Wright و Dale Townshend (ed.). The Cambridge History of the Gothic: Volume 1, Gothic in the Long Eighteenth Century (in English). Cambridge University Press. p. 120–140. doi:10.1017/9781108561044.006.
  • Townshend, Dale (2020). "The Literary Gothic Before Horace Walpole's The Castle of Otranto". In Angela Wright و Dale Townshend (ed.). The Cambridge History of the Gothic: Volume 1, Gothic in the Long Eighteenth Century (in English). Cambridge University Press. p. 67–95. doi:10.1017/9781108561044.004.
  • Lindfield, Peter N. (2016). "Heraldry and the Architectural Imagination: John Carter's Visualisation of The Castle of Otranto". The Antiquaries Journal (in English). 96: 291–313. doi:10.1017/S0003581516000226.
  • Wright, Angela (2023). "Gothic Circulations". In Patrick Vincent (ed.). The Cambridge History of European Romantic Literature (in English). Cambridge University Press. p. 162–187. doi:10.1017/9781108683906.006.

پیوند به بیرون

در ویکی‌انبار پرونده‌هایی دربارهٔ قلعه اوترانتو موجود است.
This page is issued from ویکی‌پدیا. The text is available under Creative Commons Attribution-Share Alike 4.0 unless otherwise noted. Additional terms may apply for the media files.