لیقوان

روستای لیقوان - بهار 1403
روستای لیقوان - بهار 1403[۱]

لیقوان[۲] یکی از روستاهای استان آذربایجان شرقی است که در دهستان میدان‌چای بخش مرکزی شهرستان تبریز واقع شده‌است.

جمعیت این روستا در سرشماری عمومی نفوس و مسکن سال ۱۳۸۵ خورشیدی، ۵٬۳۵۱ نفر برآورد شده‌است.[۳]

لیقوان همواره تحت تأثیر اقلیم سردسیری سهند است. سراسر دره لیقوان تا سهند را گدازه‌های آتشفشانی پوشانده‌است. آب و هوای لیقوان در زمستان‌ها بسیار سرد و در تابستان‌ها معتدل و مطبوع و بی‌نظیر می‌باشد.[۴]

مهمترین واقعه‌ای که در دوره معاصر در لیقوان اتفاق افتاده‌است حمله افراد حزب توده در اواخر مرداد ۱۳۲۴ به این روستا و قتل ارباب این منطقه یعنی حاج احتشام لیقوانی که از بزرگترین مالکان آذربایجان و فئودال بود می باشد. [۵] در این خصوص نصرت الله جهانشاهلو می نویسد:

«حزب توده به صالحدید سفارت روس و بر پایه ادعای خود اردشیر آوانسیان که گویا در آذربایجان به یاری ارمنی ها نفوذی دارد او را به رهبری حزب توده آذربایجان به آنجا فرستاد. ... در اطراف اردشیر آوانسیان گروهی از ارمنیهای مهاجر و یک یهودی فلسطینی کمونیست به نام زوبولون که در زندان قصر در گذشته به اتهام جاسوسی زندانی بود گرد آمده بودند. او رفته رفته دست به اقدامات مسلحانه زد. ... در این هنگام تبلیغ گران حزب توده که به لیقوان رفته بودند با نومیدی به او گزارش دادند که حاج احتشام لیقوانی مالک آن قصبه و دیگر دهات آن بخش آنها را از آنجا رانده است. اردشیر آوانسیان با گروهی متشکل از چند تن ارمنی و مهاجرین و زوبولون مسلح به لیقوان می روند. کسان آقای حاج احتشام با آنها برابری می کنند و نزاع سختی در می گیرد. ... اردشیر و زوبولون حاج احتشام را که مردی هشتاد ساله و شاید کهن تر بود در سر نماز می کشند و حتی نوه او را که کودکی خردسال و در همان اتاق به بازی مشغول بود از پای در می آورند و به تبریز باز می گردند.[۶]»

از جمله اشخاص برجسته لیقوان می‌توان به احتشام الدوله لیقوانی ارباب منطقه آذربایجان[۴] در دوره فئودال، فیروز لیقوانی، نماینده مردم آذربایجان در بیست و چهارمین دوره مجلس شورای ملی (قبل از انقلاب اسلامی ایران)[۷] و همچنین یحیی لیقوانی رئیس ساواک تبریز (قبل از انقلاب اسلامی ایران)[۸] را می‌توان نام برد.

پنیر و سفال‌گری این روستا معروف است. این روستا پیشتر لیوان و لوان هم نامیده می‌شد.

پنیر گوسفندی تولید شده در این روستا شهرت جهانی دارد[۹]

از آنجا که که مطابق با نخستین اصل انقلاب شاه و مردم یا همان اصلاحات اراضی مالکیت اراضی ۱۸۰۰۰ روستای بزرگ کشور در سال ۱۳۴۱ شمسی به روستاییان واگذار گشت، نام روستای لیقوان هم در این فهرست آمده بود[۱۰] بنابرین در همان سال مالکیت اراضی کشاورزی با امضای ۷ تن از وراث حاج احتشام الدوله لیقوانی به دامداران و کشاورزان لیقوانی واگذار شد.[۱۱]اسناد این واگذاری به نام اسناد هفت برگ به نام طایفه‌های بزرگ لیقوانی در دست اهالی موجود است.

جاذبه‌های تاریخی و گردشگری لیقوان

  1. عمارت سنگی لیقوان (داش عمارت)[۱۲]
  2. پل حاج سالار لیقوان (حاج سالار کورپوسی)[۱۳]
  3. قبرستان تاریخی لیقوان[۱۴]
  4. آب گرم طبیعی لیقوان[۱۵]
  5. رودخانه لیقوان[۱۶]
  6. دره جنگلی و گردشگری لیقوان
  7. چشمه‌های معدنی لیقوان
  8. زاغه‌های نگهداری گوسفندان وپنیر
  9. محوطه باستانی نغیملر[۱۷]
  10. دوزمه داشلار (سنگ چینی‌ها)[۱۸]
  11. حمام تاریخی لیقوان[۱۹]

پانویس

  1. Ligvan (۲۰۲۴-۰۶-۱۹). «معرفی روستای لیقوان تبریز (9 مکان دیدنی لیقوان) فیلم و عکس - لیقوان بهشت آذربایجان». دریافت‌شده در ۲۰۲۴-۱۰-۱۷.
  2. «کلیپ - معرفی روستای لیقوان - پنیر لیقوان اصل - عطابخش». ۲۰۲۳-۰۴-۲۶. دریافت‌شده در ۲۰۲۴-۱۰-۱۷.
  3. «نتایج سرشماری عمومی نفوس و مسکن ۱۳۸۵، پایگاه اینترنتی مرکز آمار ایران». بایگانی‌شده از اصلی در ۱۸ آوریل ۲۰۰۹. دریافت‌شده در ۳۱ اکتبر ۲۰۰۸.
  4. 1 2 خاماچی، بهروز (۱۳۷۰). طواف سهند. تبریز: انتشارات ذوقی. صص. ۴۴.
  5. خاماچی، بهروز (۱۳۷۰). طواف سهند. تبریز: انتشارات ذوقی. صص. ۴۶.
  6. ما و بیگانگان، سرگذشت دکتر نصرت الله جهانشاهلو افشار، جلد اول، صفحه ۱۹۱ و ۱۹۲ (PDF). برلین غربی. ۱۳۶۱.
  7. مرکز پژوهش‌های مجلس شورای اسلامی. «مرکز پژوهش‌های مجلس شورای اسلامی». rc.majlis.ir. بایگانی‌شده از اصلی در ۱۱ آوریل ۲۰۱۷. دریافت‌شده در ۱۱ آوریل ۲۰۱۷.
  8. مظفر شاهدی. «زندگینامه رؤسای ساواک». گذرستان.
  9. سلامت، زینال (۱۳۸۴). لیقوان. تبریز: گلزار (10 اسفند، 1384). شابک ۹۶۴-۶۷۸۲-۴۷-۷.
  10. Pahlavi، Farah Diba (۲۰۰۴). Erinnerungen. Bergisch-Gladbach. صص. ۱۳۵.
  11. میثم ناصح لیقوان (۲۵ آبان ۱۳۹۵). «معرفی روستای لیقوان». فرآورده‌های لبنی لیقوان.
  12. mrfa (۲۰۲۴-۰۷-۰۷). «معرفی عمارت سنگی لیقوان (داش عمارت) + 1 فیلم و عکس - لیقوان بهشت آذربایجان». دریافت‌شده در ۲۰۲۴-۱۰-۱۷.
  13. mrfa (۲۰۲۴-۰۷-۰۳). «پل حاج سالار لیقوان: شاهکار مهندسی دوران قاجار (1)+فیلم و عکس - لیقوان بهشت آذربایجان». دریافت‌شده در ۲۰۲۴-۱۰-۱۷.
  14. mrfa (۲۰۲۴-۰۷-۰۸). «قبرستان تاریخی لیقوان: گنجینه‌ای از تاریخ و هنر در دل آذربایجان" - لیقوان بهشت آذربایجان». دریافت‌شده در ۲۰۲۴-۱۰-۱۷.
  15. میثم ناصح لیقوان. «آبگرم طبیعی لیقوان». فرآورده‌های لبنی لیقوان. بایگانی‌شده از اصلی در ۲۶ آوریل ۲۰۱۷. دریافت‌شده در ۲۳ نوامبر ۲۰۲۳.
  16. mrfa (۲۰۲۴-۰۸-۱۳). «رودخانه‌های لیقوان - لیقوان پایتخت پنیر ایران». دریافت‌شده در ۲۰۲۴-۱۰-۱۷.
  17. mrfa (۲۰۲۴-۰۷-۰۸). «اینجا کندوان نیست ! محوطه باستانی نغیم لر لیقوان - لیقوان بهشت آذربایجان». دریافت‌شده در ۲۰۲۴-۱۰-۱۷.
  18. mrfa (۲۰۲۴-۰۸-۱۴). «مکان‌های تاریخی لیقوان - لیقوان پایتخت پنیر ایران». دریافت‌شده در ۲۰۲۴-۱۰-۱۷.
  19. «معرفی کامل روستای لیقوان تبریز - دره بهشت و پایتخت پنیر ایران(1) - عرقیات بیست قطره». ۲۰۲۴-۰۴-۲۰. دریافت‌شده در ۲۰۲۴-۱۰-۲۲.