مارلا

مارلا
محدودهٔ زمانی: ۵۱۰ تا ۵۰۵ میلیون سال پیش تا اردویسین پیشین
نمونهٔ شاخص (لکتوتیپ) فسیلی مارلا (Marrella)، نمونه USNM PAL 57674
بازسازی شکل ظاهری مارلا در زمان حیات
رده‌بندی علمی e
فرمانرو: جانوران
تبارشاخه: بندپایان
رده: †Marrellomorpha
سرده: †مارلا
والکات، ۱۹۱۲
گونه نماد
†مارلا اسپلندنس
والکات، ۱۹۱۲

مارلا (Marrella) جنسی منقرض‌شده از بندپایان مارلومورف است که از دورهٔ کامبرینِ میانی در آمریکای شمالی و آسیا شناخته شده. این جنس، فراوان‌ترین جانورِ یافت‌شده در شیل برگس در بریتیش کلمبیای کانادا است، به‌طوری‌که ده‌ها هزار نمونه از آن گردآوری شده است. بقایای بسیار نادرترِ آن از رسوباتی در چین نیز شناخته شده‌اند.

تاریخچه

مارلا نخستین فسیلی بود که چارلز دولیتل والکوت در سال ۱۹۰۹ از شیل برگس گردآوری کرد.[۱] نامِ این جنس به افتخارِ دکتر جان ادوارد مار (۱۸۵۷–۱۹۳۳)، زمین‌شناسِ بریتانیایی و استادِ دانشگاهِ کمبریج، انتخاب شده است.[۲] والکوت در ابتدا به‌طورِ غیررسمی مارلا را «خرچنگِ توری» نامید و رسمی‌تر آن را نوعی تریلوبیتِ عجیب توصیف کرد. بعدها این جنس به ردهٔ (اکنون منسوخِ) تریلوبیتوئیدا در رسالهٔ دیرینه‌شناسیِ بی‌مهرگان منتقل شد. در سال ۱۹۷۱، هری بی. ویتینگتون بازتوصیفِ کاملی از این جانور انجام داد و بر اساسِ پاها، آبشش‌ها و زائده‌های سرش نتیجه گرفت که این جانور نه تریلوبیت است، نه کلیسرات و نه سخت‌پوست.[۳]

مارلا یکی از چند جاندارِ بندپاواره و منحصربه‌فردِ یافت‌شده در شیل برگس است. نمونه‌های دیگر شاملِ اوپابینیا و یوهویا می‌شوند. ویژگی‌های غیرمعمول و متنوعِ این جانداران در زمانِ کشف، شگفت‌انگیز بودند. این فسیل‌ها هنگامی که توصیف شدند، کمک کردند تا نشان داده شود که جانورانِ نرم‌بدنِ شیل برگس پیچیده‌تر و متنوع‌تر از آنچه پیش‌تر تصور می‌شد، بودند.[۴]

ریخت‌شناسی

اندازهٔ نمونه‌های مارلا بین ۲٫۴ تا ۲۴٫۵ میلی‌متر متغیر است. سپرِ سری این جانور دو جفت زائدهٔ بلندِ خمیده به سمتِ عقب داشت که جفتِ عقبی‌تر، لبه‌ای دندانه‌دار داشت. هیچ نشانه‌ای از چشم در آن دیده نشده است. در زیرِ سر، جفتی شاخکِ بلند و انعطاف‌پذیر قرار داشت که از حدودِ ۳۰ قطعه تشکیل شده و با زاویه‌ای ۱۵ تا ۳۰ درجه از خطِ میانی به سمتِ جلو کشیده می‌شد. پشت و کمی بالاترِ شاخک‌ها، جفتی زائدهٔ شناگرِ کوتاه و پارومانند قرار داشت که از یک قطعهٔ پایه‌ایِ بلند و پنج قطعهٔ کوتاه‌تر تشکیل شده بود.[۵][۳]

بدنِ این جانور حداقل ۱۷ بند داشت که در نمونه‌های بزرگ‌تر به بیش از ۲۶ بند می‌رسید و هر بند جفتی زائدهٔ دوشاخه داشت. شاخهٔ زیرینِ هر زائده (اندوپود) کشیده و پاماننده بود و شاخهٔ بالایی (اگزوپود) که نقشِ آبشش داشت، بندبند و دارای ساختارهای نخ‌مانند بود. در انتهای بدن، تلسونی کوچک و دکمه‌مانند وجود داشت.[۵][۳]

مقاله‌ای در سال ۱۹۹۸ پیشنهاد داد که خط‌خط‌شدگیِ روی زائدهٔ جلوییِ نمونه‌های خوب‌حفظ‌شدهٔ مارلا نوعی الگوی توری پراش بوده که در زمانِ حیات، درخششی رنگین‌کمانی ایجاد می‌کرده است.[۶] با این حال، نتیجه‌گیریِ این مقاله دربارهٔ سایرِ جانورانی که ادعا می‌شد این درخشش را داشته‌اند، توسطِ نویسندگانِ دیگر مورد تردید قرار گرفته است. لکه‌های تیره‌ای که اغلب در بخش‌های عقبیِ نمونه‌ها دیده می‌شود، احتمالاً موادِ دفعیِ خارج‌شده[۷] یا همولنف است. یک نمونهٔ منحصربه‌فرد در حینِ پوست‌اندازی یافت شده که نشان می‌دهد اسکلتِ خارجی از جلویِ سپر شکافته می‌شده است.[۸]

بوم‌شناسی

به احتمال زیاد مارلا شناگرِ فعالی بوده که نزدیکِ کفِ دریا شنا می‌کرده و از زائده‌های شناگرش به‌شکلِ حرکتِ شنایِ پشت استفاده می‌کرده، در حالی که خارهای بزرگش نقشِ تثبیت‌کننده و احتمالاً دفاعی داشته‌اند. پیشنهاد شده که این جانور صافی‌خوار بوده و ذراتِ غذایی را با زائده‌های عقبی از ستونِ آب می‌گرفته و سپس به‌سمتِ دهان می‌فرستاده است.[۵]

رده‌بندی

مارلا در کلادِ Marrellida از Marrellomorpha، گروهی از بندپایان با خویشاوندیِ نامشخص که از کامبرین تا دونین شناخته شده‌اند، جای می‌گیرد. در درونِ Marrellida، این جنس بنیادی‌ترین عضوِ شناخته‌شدهٔ این گروه است.

یافت‌شدن

مارلا فراوان‌ترین جنس در شیل برگس است.[۹] بیشترِ نمونه‌های مارلا از «بسترِ مارلا»، افقی نازک، به‌دست آمده‌اند، اما در بیشترِ رخنمون‌های دیگرِ این شیل نیز رایج است. بیش از ۲۵٬۰۰۰ نمونه گردآوری شده است.[۱۰] ۵۰۲۸ نمونه از مارلا از بسترِ بزرگِ فیلوپود شناخته شده که ۹٫۵۶٪ از جامعهٔ آنجا را تشکیل می‌دهد.[۱۱]

چند ده نمونه از گونه‌ای نامشخصِ مارلا نیز از سازندِ کایلی در یون‌نانِ چین، متعلق به اشکوبِ وولیوآنِ کامبرین، گزارش شده است. یک نمونهٔ ناقصِ دیگر از سازندِ بالانگِ یون‌نان، متعلق به اشکوبِ چهارمِ کامبرین، نیز شناخته شده است. هر دوی این ذخایر قدیمی‌تر از شیل برگس هستند.[۱۲]

جستار وابسته

منابع

  1. ↑ Gould, Stephen Jay (2000). Wonderful Life: Burgess Shale and the Nature of History. Vintage. p. 108. ISBN 978-0-09-927345-5. OCLC 45316756.
  2. ↑ Walcott, Charles Doolittle (1912). "Cambrian Geology and Paleontology II. No. 6. Middle Cambrian Branchiopoda, Malacostraca, Trilobita and Merostomata". Smithsonian Miscellaneous Collections. 57 (6): 192.
  3. 1 2 3 Whittington, H. B. (1971). "Redescription of Marrella splendens (Trilobitoidea) from the Burgess Shale, Middle Cambrian, British Columbia". Bulletin – Geological Survey of Canada. 209: 1–24.
  4. ↑ Gould, Stephen Jay (2000). Wonderful Life: Burgess Shale and the Nature of History. Vintage. p. 173. ISBN 978-0-09-927345-5. OCLC 45316756.
  5. 1 2 3 García-Bellido, Diego & Collins, Desmond. (2006). A new study of Marrella splendens (Arthropoda, Marrellomorpha) from the Middle Cambrian Burgess Shale, British Columbia, Canada. Canadian Journal of Earth Sciences. 43. 721-742.
  6. ↑ Parker, A. R. (1998). "Colour in Burgess Shale animals and the effect of light on evolution in the Cambrian". Proceedings of the Royal Society B. 265 (1400): 967–972. doi:10.1098/rspb.1998.0385. PMC 1689164.
  7. ↑ Whittington, H. B. (1978). "The Lobopod Animal Aysheaia pedunculata Walcott, Middle Cambrian, Burgess Shale, British Columbia". Phil. Trans. R. Soc. Lond. B. 284 (1000): 165–197.
  8. ↑ García-Bellido, Diego C.; Collins, Desmond H. (May 2004). "Moulting arthropod caught in the act". Nature. 429 (6987): 40. doi:10.1038/429040a. PMID 15129272.
  9. ↑ Bottjer, David J.; Etter, Walter; Hagadorn, James W.; Tang, Carol M. (2002). Exceptional Fossil Preservation. Columbia University Press. p. 70. ISBN 978-0-231-10255-1.
  10. ↑ García-Bellido, D. C.; Collins, D. H. (2004). "Moulting arthropod caught in the act". Nature. 429 (6987): 40. doi:10.1038/429040a. PMID 15129272.
  11. ↑ Caron, Jean-Bernard; Jackson, Donald A. (October 2006). "Taphonomy of the Greater Phyllopod Bed community, Burgess Shale". PALAIOS. 21 (5): 451–65. doi:10.2110/palo.2003.P05-070R.
  12. ↑ Liu, Qing (May 2013). "The First Discovery of Marrella (Arthropoda, Marrellomorpha) from the Balang Formation (Cambrian Series 2) in Hunan, China". Journal of Paleontology. 87 (3): 391–394. doi:10.1666/12-118.1.

پیوند به بیرون

  • "Marrella splendens". Burgess Shale Fossil Gallery. موزهٔ سلطنتیِ انتاریو. 2022.{{cite web}}: نگهداری یادکرد:وضعیت پیوند (رده)
This page is issued from ویکی‌پدیا. The text is available under Creative Commons Attribution-Share Alike 4.0 unless otherwise noted. Additional terms may apply for the media files.