محمود شاه بهادر

جهان شاه

پادشاه
السلطان الاعظم
پرتره اثر غلام علی خان
هجدهمین امپراتور گورکانی هند
سلطنت۹ مرداد تا ۱۹ مهر ۱۱۶۷ خورشیدی[۱]
پیشینشاه عالم دوم
جانشینشاه عالم دوم
زادهمحمود شاه بهادر
۱۱۲۸ خورشیدی
قلعه سرخ، دهلی، امپراتوری گورکانی هند
(اکنون در هند)
درگذشته۱۱۶۹ خورشیدی (در ۴۰ تا ۴۱ سالگی)
شاه جهان‌آباد، دهلی، امپراتوری مغول
آرامگاه
فرزند(ان)
  • نواب نجابت افروز بانو بیگم صاحبه
  • نواب محمدی بیگم صاحبه
نام کامل
میرزا بیدار بخت محمود شاه بهادر جهان شاه
نام سلطنت
جهان شاه
خاندانخاندان بابر
دودمانسلسله تیموریان
پدراحمد شاه[۲]

بیدار بخت محمود شاه بهادر، که همچنین با نام سلطنتی خود جهان شاه شناخته می‌شد، هجدهمین فهرست پادشاهان گورکانی هند|پادشاه گورکانی برای مدت کوتاهی در سال ۱۱۶۷ خورشیدی بود، پس از آنکه شاه عالم دوم توسط غلام قادر عزل شد. محمود شاه بهادر پسر یک امپراتور سابق گورکانی ، احمد شاه بهادر بود.[۲] او خود برای مدت کوتاهی در سال ۱۱۶۷ خورشیدی به عنوان دست‌نشانده غلام قادر، امپراتور شد،[۳] پس از آنکه شاه عالم دوم عزل و کور شده بود.[۴] گفته می‌شود که او در سال ۱۱۶۹ خورشیدی به دستور شاه عالم دوم، ظاهراً به دلیل غصب اقتدار او در سال ۱۱۶۷ خورشیدی، به قتل رسید.

زندگی اولیه

او با نام شاهزاده بیدار بخت متولد شد و بزرگ‌ترین فرزند در قید حیات امپراتور احمد شاه بهادر بود. مدتی بعد، عنوان محمود شاه بهادر به او اعطا شد و همچنین به عنوان بانکا شناخته می‌شد، اصطلاحی که در آن زمان در هند گورکانی به جنگجویان یا قهرمانان برجسته اشاره داشت. او در سال ۱۱۳۲ خورشیدی پس از مرگ فرماندار سابق میر مانو، حکمرانی پنجاب را دریافت کرد، اگرچه در دربار ماند.[۵] پس از عزل پدرش، در خرداد ۱۱۳۳ خورشیدی در زندان-قصر سلیمگره زندانی شد.

سلطنت و پیامد

در سال ۱۱۶۷ خورشیدی، رئیس روهیلا، غلام قادر، قدرت را در دهلی غصب کرد و شروع به آزار کلامی، فیزیکی و روانی امپراتور وقت گورکانی ، شاه عالم دوم، کرد. برای یافتن وسیله‌ای مشروع برای انجام چنین اعمالی، و به دلیل دسیسه‌های ملکه سابق بادشاه بیگم، امپراتور عزل شد و شاهزاده محمود شاه با عنوان ناصرالدین محمد جهان شاه در ۹ مرداد ۱۱۶۷ خورشیدی بر تخت نشست. سلطنت او اسمی بود. در روز به سلطنت رسیدن او، تمام کاخ قلعه سرخ توسط افراد غلام قادر غارت شد. ظلم و شکنجه بعداً بر کل خانواده تیموری اعمال شد و حتی بادشاه بیگم یا امپراتور جدید نیز در امان نماندند. از انتقال آب توسط باربرها برای پادشاه عزل شده جلوگیری شد و مورد سرزنش روهیلا قرار گرفتند. سرانجام، ورود نیروهای ماهادجی شیندا، غلام قادر را مجبور به فرار کرد و او امپراتور را با خود برد. او متعاقباً در ۲۴ مهر ۱۱۶۷ خورشیدی، پس از فتح دهلی، به نفع شاه عالم دوم توسط شیندا عزل شد. غلام قادر او را به میرات برد، جایی که از شدت ناامیدی در شکست‌هایش، تهدید کرد که شاهزاده نگون‌بخت و دیگر اسیران خانواده امپراتوری را که با خود برده بود، اعدام خواهد کرد، اما توسط محافظ شخصی‌اش، منیار سینگ، از این کار بازداشته شد. سپس روهیلا فرار کرد و شاهزادگان اسیر را پشت سر گذاشت. هنگامی که میرات در ۲۷ آذر توسط نیروهای شیندا تصرف شد، محمود شاه یک بار دیگر در قلعه سلیمگره زندانی شد.[۶] او در سال ۱۱۶۹ خورشیدی، ظاهراً به دستور شاه عالم دوم به دلیل نقشش در ناآرامی‌های ۱۱۶۷ خورشیدی و خیانت علیه خاندان بابر، درگذشت. او دو دختر از خود به جا گذاشت.

پانویس

  1. ↑ Royal Numismatic Society, The Numismatic Chronicle, (1926) p.415
  2. 1 2 Hasan, Iqtida (1995). Later Moghuls and Urdù literature. Ferozsons. p. 48. ISBN 9789690101204.
  3. ↑ Mehta, Jaswant Lal (2005). Advanced Study in the History of Modern India 1707-1813. Sterling Publishers. p. 595. ISBN 978-1-932705-54-6.
  4. ↑ Tikkiwal, Harish Chandra (1974). Jaipur and the Later Mughals (1707-1803 A.D.): A Study in Political Relations. University of Rajasthan. p. 175. OCLC 825766812.
  5. ↑ Sarkar, Jadunath (1964). Fall of the Mughal Empire Vol. 1.
  6. ↑ Sarkar, Jadunath (1934). Fall of the Mughal Empire Vol. 4.

منابع

  • Sarkar, Jadunath (2007). Fall of the Mughal Empire (1739–1803) in 4 Volumes. Orient Longman. ISBN 9788125032458.
محمود شاه بهادر
عنوان سلطنتی
پیشین:
شاه عالم دوم
پادشاه
۱۱۶۷ خورشیدی
پسین:
شاه عالم دوم