عنوان سلطنتی
عنوان سلطنتی یک نوع عنوان متعلق به انواع پادشاهان و نیز خانواده سلطنتی، برای توصیف جایگاه اعضای آن است. عناوین سلطنتی معمولاً در اشاره به حاکمان نظامهای سلطنتی بهکار گرفته میشوند. عنوان این حاکمان بسته به نوع حکومت سلطنتی متفاوت است. عناوین سلطنتی در دسته عناوین رسمی قرار دارند که پیوسته در خطابهای رسمی استفاده میشوند. با این حال، گاهی ممکن است این عنوانها در جایگاه یک لقب هم بهکار بروند؛ مثلاً در شرایط ملغی شدن سلطنت برای دارندگان در تبعید.
فهرست عناوین سلطنتی
در مقایسه با اصطلاح حاکم، عنوانهای سلطنتی حدود مشخصتری دارند. معمولاً پادشاه (عنوان فرمانروای یک پادشاهی) رایجترین عنوان سلطنتی برای توصیف هر نوع مونارک است. فهرست کامل عناوین سلطنتی به شرح زیر است:
- در ایران:
- شاهنشاه، عنوان پارسی برای بزرگترین فرمانروایان ایرانی یا ایرانیمآب
- شاهنشاه ایران، عنوان رسمی شاهنشاهان ساسانی (۲۲۴–۶۵۱)
- شاه و شهبانو (بانبشن)، عناوین پارسی برای فرمانروایان ایرانی یا ایرانیمآب
- کوشانشاه، سکانشاه، میشانشاه، ارمنشاه، شروانشاه، گیلانشاه، کرمانشاه، کابلشاه، خوارزمشاه، افشین، اخشید و کنارنگ، عناوین پارسی و پهلوی شاهان ایران برپایه سرزمین
- کَی، عنوان پهلوی باستانی برای فرمانروایان ایران شرقی
- ترخان و خاتون، عناوین سغدی برای فرمانروایان ایران شرقی
- شاهنشاه، عنوان پارسی برای بزرگترین فرمانروایان ایرانی یا ایرانیمآب
- در آسیا:
- وانگ، عنوان چینی برای پادشاهان در چین و کره
- خاقان، عنوان ترکی برای بزرگترین خان ترک یا فرمانروایان ترکمآب
- مهاراجه و مهارانا، عنوان هندی برای راجهها یا رانی بزرگ
- تِنو، عنوان ژاپنی برای فرمانروای ژاپن (سده هفتم میلادی–تا امروز)
- ایلخان، عنوان ترکی برای خانهای ترک
- شاد، عنوان ترکی
- یبغو، عنوان ترکی
- خان و خانوم، عناوین ترکی برای پادشاهان یا اشراف
- راجه و رانی، عناوین هندی برای پادشاهان یا اشراف
- رانی، عنوان هندی برای پادشاهان
- سلطان و سلطانه، عناوین عربی برای فرمانروایان ترک و عرب
- سلطان مصر، عنوان رسمی سلاطین مصر (۱۱۷۴–۱۵۱۷)
- سلطان کلانتان، عنوان رسمی سلاطین ایالت کلانتان (۱۲۶۷–تا امروز)
- سلطان عثمانی، عنوان رسمی سلاطین عثمانی (۱۲۹۹–۱۹۲۲)
- سلطان جوهر، عنوان رسمی سلاطین ایالت جوهر (۱۵۲۸–تا امروز)
- سلطان پراک، عنوان رسمی سلاطین ایالت پراک (۱۵۲۸–تا امروز)
- سلطان مراکش، عنوان رسمی سلاطین مراکش (۱۶۳۱–۱۹۵۷)
- سلطان سلانگو، عنوان رسمی سلاطین ایالت سلانگو (۱۷۴۳–تا امروز)
- سلطان عمان، عنوان رسمی سلاطین عمان (۱۷۴۹–تا امروز)
- سلطان پاهانگ، عنوان رسمی سلاطین ایالت پاهانگ (۱۸۸۲–تا امروز)
- سلطان برونئی، عنوان رسمی سلطان برونئی (۱۹۸۴–تا امروز)
- مَلِک و ملکه، عناوین عربی برای پادشاهان
- مَلِک عربستان، عنوان رسمی پادشاهان عربستان (۱۹۳۲–تا امروز)
- مَلِک اردن، عنوان رسمی پادشاهان اردن (۱۹۴۶–تا امروز)
- مَلِک مراکش، عنوان رسمی پادشاهان مراکش (۱۹۵۷–تا امروز)
- مَلِک بحرین، عنوان رسمی پادشاه بحرین (۲۰۰۲–تا امروز)
- امیر، عنوان عربی برای فرمانداران یا پادشاهان
- در اروپا:
- امپراتور و امپراتریس، عناوین لاتین برای فرمانروایان یک امپراتوری
- امپراتور روم، عنوان امپراتوران امپراتوری روم (۲۷ پ.م–۴۸۰)
- امپراتور بیزانس، عنوان امپراتوران امپراتوری بیزانس (۳۳۰–۱۴۵۳)
- امپراتور مقدس روم، عنوان امپراتوران امپراتوری روم مقدس (۸۰۰–۱۸۰۶)
- امپراتور روسیه، عنوان امپراتوران روسیه (۱۷۲۱–۱۹۱۷)
- امپراتور فرانسه، عنوان امپراتوران دو امپراتوری فرانسه (۱۸۰۴–۱۸۱۵ و ۱۸۵۲–۱۸۷۰)
- امپراتور اتریش، عنوان امپراتوران اتریش و اتریش مجارستان (۱۸۰۴–۱۹۱۸)
- امپراتور هند، عنوان پادشاهان بریتانیا در هند مستعمره (۱۸۷۶–۱۹۴۷)
- باسیلیوس، عنوان یونانی فرمانروایان بزرگ
- سزار عنوان لاتین امپراتوران روم
- پادشاه ارشد، عنوان انگلیسی پادشاهان بزرگ در جزایر بریتانیا
- آرشیدوک و آرشیدوشس، عناوین آلمانی برای فرمانروایان هاپسبورگ و اتریش
- کنیاز بزرگ و کنیاگینا بزرگ، عنوان اسلاوی برای فرمانروایان اسلاو
- دوک بزرگ و دوشس بزرگ، عناوین انگلیسی برای فرمانروایان یا اشراف
- امپراتور و امپراتریس، عناوین لاتین برای فرمانروایان یک امپراتوری
- برای دیگر اعضا:
جستارهای وابسته
منابع
- "royal title" [عنوان سلطنتی] (به انگلیسی). Collins English Dictionary. Retrieved 2021-03-04.
- Phillips, Walter Alison (1911). [عناوین افتخاری]. In Chisholm, Hugh (ed.). Encyclopædia Britannica (به انگلیسی). Vol. 26 (11th ed.). Cambridge University Press. pp. 1027–1030.