مسجد امام (بروجرد)

مسجد امام خمینی،[۱] یا مسجد سلطانی یک مسجد تاریخی در شهر بروجرد است که در مرکز شهر و در کنار راسته بازار بروجرد بنا نهاده شده‌است.

مسجد امام بروجرد
ناممسجد امام بروجرد
کشورایران
استاناستان لرستان
شهرستانبروجرد
اطلاعات اثر
نام‌های قدیمیمسجد سلطانی
نوع بناآجری
کاربریمذهبی
دیرینگیدوره صفویه
دورهٔ ساخت اثردوره صفوی
اطلاعات ثبتی
تاریخ ثبت ملی۱۵ دی ۱۳۱۰
اطلاعات بازدید
امکان بازدیدوجود دارد
مسجد امام (بروجرد) در ایران واقع شده
مسجد امام (بروجرد)
مسجد امام (بروجرد)
مکان در ایران
سنگ نگاره معرفی مسجد


این مسجد در زمان شاه اسماعیل صفوی بر روی ویرانه‌های یک مسجد بسیار قدیمی ساخته شد و یکی از بزرگ‌ترین مسجدهای تاریخی کشور می‌باشد. [۲] مسجد امام بروجرد به لحاظ فرم معماری از نوع مساجد چهار ایوانی است و پلان آن همانند مسجد امام تهران و مسجد النبی قزوین است اما از آنها بزرگتر و قدیمی‌تر است.[۳] مسجد شاه بروجرد با بیش از ۷۰۰۰ متر مربع وسعت، بزرگترین مسجد تاریخی غرب ایران است[۴]

کتیبه ایوان غربی مسجد امام بروجرد

تاریخچه

بروجرد بر اساس کتاب‌های تاریخی دارای دو مسجد جامع عتیق و حدیث بوده‌است. یکی از آن‌ها (جامع عتیق) مسجد جامع فعلی است که تاریخی طولانی دارد و پیش از اسلام آتشکده بوده‌است. مسجد جامع حدیث نیز به احتمال زیاد در محل مسجد سلطانی قرار داشته‌است. در دوره صفوی بنای مسجد جامع حدیث تخریب و مسجد جدیدی بر روی آن پایه‌گذاری شد که نهایتاً این مسجد در زمان شاه عباس به پایان رسید و به همین دلیل نام سلطانی بر آن نهاده شد بر اساس سند ارائه شده در تعیین حریم مسجد در سال ۱۳۵۶ این مسجد در دوره پهلوی هم مسجد سلطانی نامیده می شده است.[۵] بعد از انقلاب اسلامی نیز به مسجد امام خمینی ره نامگذاری شد. بنابر کتیبه ایوان غربی، دو ایوان غربی و شرقی مسجد در سال ۱۲۰۹ قمری تکمیل شده‌اند.[۶]

مشخصات مسجد

مسجد امام خمینی بروجرد متشکل از بخش‌های متعددی است که مهم‌ترین آنها عبارتند از: گنبدخانه، شبستان جنوب غربی، شبستان جنوب شرقی، شبستان شمال غربی، شبستان شمال شرقی، شبستان زمستانی در زیر شبستان جنوب غربی، حجره‌های فوقانی محل اسکان و تحصیل طلاب علوم دینی، برف‌انداز، قاضی شرف و شبستان جدید غربی که با عنوان مصللای بروجرد ساخته شده‌است و دارای دو طبقه است[۶] مسجد امام دارای چهار طاق و ایوان بزرگ در چهارگوشه است. صحن بزرگ مسجد دارای ابعاد ۶۱ در ۴۷ متر است و حوض بزرگی در وسط آن صحن قرار دارد. مسجد دارای سه درب است که درب غربی به خیابان صفا، درب شمالی به خیابان جعفری و درب شرقی به بازار دواتگرها باز می‌شود. در اطراف صحن، حجره‌هایی برای طلاب علوم دینی ساخته شده‌است که تعداد آن‌ها به ۶۱ حجره می‌رسد. مسجد امام از مدرسه‌های و حوزه‌های معتبر دینی است و به‌ویژه در زمان سکونت آیت‌الله بروجردی در این شهر از رونق بسیاری برخوردار بوده‌است.[۷]

کتیبه‌ها

ماده تاریخ درب شمالی مسجد که ۱۲۹۱ هجری را نشان می دهد.

مسجد امام بروجرد دارای کتبیه‌های متعدد گچی، سنگی و چوبی است. در ایوان غربی این مسجد کتیبه‌ای قرار دارد که بیان می‌دارد فتحعلی شاه این مسجد را وقف و دوباره بازسازی کرده‌است. درب شمالی مسجد از جنس چوب است و تاریخ ۱۲۹۱ هجری روی آن حک شده است.

تخریب

مسجد امام در زمین‌لرزۀ فروردین ۱۳۸۵ خسارت زیادی دید و بخش‌های زیادی از ایوانهای جنوبی و شمالی آن فرو ریخت.

نگارخانه

نقاشی اوایل قاجار
گچبری و کاشیکاری‌های ایوان شمالی مسجد امام بروجرد

جستارهای وابسته

منابع

  1. ↑ «پیشنهاد ثبت جهانی مساجد بروجرد».
  2. ↑ مسجد امام بروجرد. وبگاه تبیان لرستان بایگانی‌شده در ۲۶ آوریل ۲۰۱۴ توسط Wayback Machine، بازدید ۲۶/۳/۱۳۸۷.
  3. ↑ «مسجد امام خمینی (ره) (سلطانی) بروجرد». اداره میراث فرهنگی بروجرد. دریافت‌شده در ۲ آذر ۱۳۹۱.. {{cite web}}: تاریخ وارد شده در |تاریخ بازبینی= را بررسی کنید (کمک)
  4. ↑ «گزارش تصویری از خرابی‌های مسجد امام خمینی بروجرد». خبرگزاری مهر. ۳۰ خرداد ۱۳۹۱. دریافت‌شده در ۱۳۹۱/۰۹/۱۳.{{cite web}}: نگهداری یادکرد:تاریخ به‌طور خودکار ترجمه‌شده (رده)
  5. ↑ «تصویب».
  6. 1 2 «مسجد امام (ره) بروجرد بزرگترین مسجد تاریخی غرب کشور». خبرگزاری ایسنا. ۲۸ مرداد ۱۳۹۱. دریافت‌شده در ۱۴ آذر ۱۳۹۱.{{cite web}}: نگهداری یادکرد:تاریخ به‌طور خودکار ترجمه‌شده (رده)
  7. ↑ «boroujerd.info - de beste bron van informatie over boroujerd. Deze website is te koop!». بایگانی‌شده از اصلی در ۲۸ مه ۲۰۰۷. دریافت‌شده در ۲۷ آوریل ۲۰۰۷.{{cite web}}: نگهداری یادکرد:تاریخ به‌طور خودکار ترجمه‌شده (رده)

پیوند به بیرون

  • گزارش تصویری/ ترک‌ها امان مسجد تاریخی امام (ره) بروجرد را بریدند! خبرگزاری مهر۱۳۹۱/۰۳/۳۰، تاریخ بازبینی ۱۳۹۱/۰۹/۱۳