مصحف

مُصحَف مجموعه برگه‌هایی است که در یک جلد جای می‌دهند.^[۱] صحیفه نیز به معنی مصحف به کار رفته و جمع مکسر آن صحف است.^[۲] قرآن از کتاب های پیامبران پیشین به صحف یاد می‌کند؛ مانند صُحُفِ إِبْرَاهِیمَ وَمُوسَی^[۳] با وجود این قرآن خود را به نام کتاب معرفی می‌کند نه مصحف.^[۴]

به نام قرآنی که در زمان عثمان گردآوری شد و به خط زید بن ثابت نوشته شده است مصحف امام گویند. این مصحف را عثمان برای خود در مدینه فراهم کرد و ۴ نسخه از آن قرآن را به مکه و شام و کوفه و بصره فرستاد.^[۱] مصحف‌های اولیه بدون نقطه و فاقد هرگونه علامت و نشانه بودند.^[۵] دهخدا به نقل از ناظم الاطباء می‌نویسد مُصَحَّفْ لفظی است که با تغییر نقطه با لفظ دیگر خوانده شود؛ مانند عید و عبد یا توشه و بوسه.^[۶]

مصحف‌های گوناگون با قرآن رایج در میان مسلمانان ظاهراً تفاوتهایی داشت. برخی از این مصحف‌ها عبارتند از:^[۷]

• مصحف زید بن ثابت به دستور ابوبکر گردآوری شد.^[۸]
• مصحف امام (مصحف عثمان) شامل قرائتهای هفتگانه است.
• مصحف ابن مسعود ۱۱۱ سوره داشت.^[۹]
• مصحف ابی بن کعب دارای ۱۱۵ سوره بود.^[۱۰]
• مصحف علی به ترتیب نزول قرآن بود.^[۱۱]

مصحف فاطمه چیزی دربارهٔ قرآن یا احکام و حلال و حرام ندارد.^[۱۲][۱۳]

• مصحف جمهوری اسلامی ایران
• مصحف بریل